Bəhruz Quliyev: “Bu, müəyyən dairələrin Azərbaycanla bağlı siyasi ritorikanı bilərəkdən sərtləşdirdiyini göstərir”
Azərbaycan Baş Prokurorluğu Rusiyanın üç vətəndaşını- "Moskva 24" televiziya kanalının aparıcısı İvan Knyazev, siyasi məsləhətçi Semyon Uralov və Rusiya nəqliyyat nazirinin müşaviri Aleksey Çadayevi terrorizmə açıq çağırışlar, Konstitusiya quruluşunun zorla dəyişdirilməsi və ərazi bütövlüyünün pozulması maddələri üzrə beynəlxalq axtarışa verib və barələrində həbs qətiimkan tədbiri seçib.
Sözügedən hadisələrdən sonra Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri Mixail Yevdokimov Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb və Rusiya informasiya məkanında səslənən son açıqlamalarla bağlı narahatlıq və sərt etiraz diqqətə çatdırılıb.
Azərbaycan XİN-in mətbuat açıqlamasına görə, bunlara xüsusilə "Anlamanın Saflığı" verilişində Azərbaycana və onun rəhbərliyinə qarşı yönəlmiş açıqlamalar, Sputnik Radiosunda Azərbaycan rəhbərliyinin "Rusiyanın terrorçu və ekstremist siyahısına" daxil edilməsi ilə bağlı yayımlanan ifadələr və YouTube və Spas telekanalında Azərbaycan rəhbərliyinə qarşı təhqiramiz materialların və təxribat xarakterli ifadələrin" yayılması daxildir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın üç rusiyalı jurnalisti axtarışa verməsi ilə bağlı şərh verib.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın beynəlxalq axtarışa vermək qərarı ilə əlaqədar olaraq üç Rusiya vətəndaşı - İvan Knyazev, Semyon Uralov və Aleksey Çadayevi qorumağa hazırdır, lakin bu açıqlamaların Moskvanın həmin ölkəyə münasibətini əks etdirmədiyini vurğulayır.
"Bu şəxslərin verdiyi açıqlamalar heç bir şəkildə Moskvanın Azərbaycana və ya Respublika ilə münasibətlərinə yanaşmasını əks etdirmir. Biz inanırıq ki, Rusiya-Azərbaycan münasibətləri mövcud ikitərəfli hüquqi baza, ilk növbədə 22 fevral 2022-ci ildə Moskvada ən yüksək səviyyədə imzalanmış Müttəfiqlik Əməkdaşlığı Bəyannaməsi əsasında inkişaf etməlidir", - deyə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova nazirliyin saytında yerləşdirilən cavabında bildirilir.
“Eyni zamanda Rusiyaya qarşı düşmənçilik xarakterli məlumatlar Azərbaycanın informasiya məkanında daim mövcuddur. Biz dəfələrlə Azərbaycanlı həmkarlarımıza informasiya mühitinin yaxşılaşdırılması məsələlərini ixtisaslaşmış məsləhətləşmələr zamanı siyasiləşmə və mediada ajiotaj olmadan sakitcə müzakirə etməyi təklif etmişik. Ümid edirik ki, belə bir dialoq baş tutacaq", - deyə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi bildirib.
Rusiya Azərbaycanla münasibətləri niyə belə kəskinləşdirir? Rusiyanın radio və televiziyalarında, qəzetlərində Azərbaycana qarşı xoşagəlməz təbliğat gedir, Azərbaycan rəhbərliyini "ekstremist", "terrorist" adlandırırlar. Niyə son vaxtlar Rusiyada Azərbaycana qarşı belə addımlar kəskinləşib? Niyə antiazərbaycan təbliğatı fəallaşıb, Azərbaycandan nə istəyir Rusiya?
Qeyd olunduğu kimi, Rusiya XİN-in bəyanatında da deyilir ki, biz vətəndaşlarımızı müdafiə edəcəyik, eyni zamanda “biz Azərbaycana dəfələrlə təklif etmişik ki, uyğun sahələrdə səssiz-küysüz, mediada hallandırmadan müzakirələr aparaq”. Rusiya XİN amma konkret olaraq Rusiya vətəndaşlarının ittiham olunma səbəbləri haqda heç nə demir.
Hətta onu da deyirlər ki, zaman-zaman Azərbaycan mediasında Rusiyaya qarşı belə yazılar olur.
Həm deyirlər ki, o adamların fikirləri Rusiyanın dövlət mövqeyini əks etdirmir, həm də “zaman-zaman Azərbaycan mediasında da Rusiya rəhbərliyi, Rusiya haqqında belə yanaşmalar olur”.
“Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində son dövrlər müşahidə olunan gərginlik artıq diplomatik narazılıq çərçivəsindən çıxaraq informasiya müstəvisində açıq təzyiq kampaniyasına çevrilir. Rusiya mediasının ayrı-ayrı platformalarında Azərbaycana qarşı “ekstremist”, “terrorist” kimi ağır və qəbuledilməz ifadələrin işlədilməsi təsadüfi deyil. Bu, müəyyən dairələrin Azərbaycanla bağlı siyasi ritorikanı bilərəkdən sərtləşdirdiyini göstərir.
Burada əsas sual budur: Rusiya Azərbaycandan nə istəyir?
Məncə, Moskvanın əsas narahatlığı Azərbaycanın son illərdə xarici siyasətində daha müstəqil və çoxvektorlu xətt yürütməsi, milli maraqlarını daha qətiyyətlə müdafiə etməsi və regionda özünün geosiyasi çəkisini artırmasıdır. Azərbaycan artıq heç bir güc mərkəzinin təsir dairəsində olan ölkə kimi davranmır. Bakı həm Rusiya ilə münasibətləri qoruyur, həm Türkiyə ilə strateji müttəfiqliyi dərinləşdirir, həm ABŞ və Avropa ilə əlaqələri inkişaf etdirir, həm də Türk dünyasında fəal rol oynayır. Bu siyasət müəyyən Moskva dairələrində narahatlıq doğurur." Bu fikirləri baki-xeber.com-a “Səs” qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.
Ekspert bildirib ki, digər mühüm məsələ Cənubi Qafqazın dəyişən geosiyasi xəritəsidir. B.Quliyev vurğulayıb ki, Azərbaycan regionda yeni nəqliyyat, enerji və kommunikasiya layihələrinin əsas aktorlarından birinə çevrilib. “Zəngəzur istiqaməti, Orta Dəhliz, Şərq-Qərb bağlantıları və Azərbaycanın Türk dünyası ilə artan inteqrasiyası regiondakı ənənəvi geosiyasi təsir mexanizmlərini dəyişir. Moskvanın narahatlığının bir hissəsi də məhz bununla bağlıdır.
Rusiya XİN-in “biz öz vətəndaşlarımızı müdafiə edəcəyik” arqumentinə gəldikdə isə burada prinsipial məsələ var ki, hər bir dövlət öz vətəndaşının hüquqlarını müdafiə edə bilər. Amma bu, başqa dövlətin daxili hüquqi proseslərinə siyasi təzyiq göstərmək və ya həmin ölkənin rəhbərliyinə qarşı dövlət mediası səviyyəsində qarayaxma kampaniyası aparmaq hüququ vermir.
Əgər Rusiya tərəfinin dediyi kimi, konkret şəxslərlə bağlı hüquqi suallar varsa, bunun ünvanı televiziya efirləri, siyasi tok-şoular və təhqiramiz ifadələr deyil, diplomatik və hüquqi mexanizmlərdir. “Səssiz-küysüz müzakirə edək” deyib paralel olaraq dövlətə yaxın media resurslarında Azərbaycanı hədəfə almaq isə tamamilə ziddiyyətli yanaşmadır.
Düşünürəm ki, Azərbaycan mediasında Rusiyaya və Rusiya rəhbərliyinə qarşı hansısa tənqidi materialların yayımlanması da bu məsələyə bəraət qazandırmır. Birincisi, media tənqidi ilə dövlət siyasətini eyniləşdirmək düzgün deyil. İkincisi, Rusiyanın öz mediasında Azərbaycana qarşı səsləndirilən bəyanatların miqyası və ritorikası ilə ayrı-ayrı Azərbaycan media materiallarını eyni tərəziyə qoymaq obyektiv müqayisə deyil.
Moskva anlamalıdır ki, Azərbaycan 1990-cı illərin Azərbaycanı deyil. Azərbaycan öz dövlətçilik institutlarını, iqtisadi imkanlarını, ordusunu və beynəlxalq tərəfdaşlıqlarını gücləndirmiş müstəqil dövlətdir. Rəsmi Bakı ilə danışıq dili təhdid və təhqir deyil, qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqlu dialoq olmalıdır.
Əgər Rusiya Azərbaycanla münasibətləri qorumaq istəyirsə, ilk növbədə informasiya müharibəsinin tonunu aşağı salmalıdır. Çünki iki ölkə arasında yaranmış problemləri televiziya ekranlarından “düşmən obrazı” yaratmaqla həll etmək mümkün deyil.
Azərbaycan heç kimin qarşısında geri çəkilən, milli maraqlarından imtina edən dövlət deyil. Biz əməkdaşlığa açığıq, dialoqa hazırıq, amma təzyiq dilini qəbul etmirik. Moskvanın qarşısında duran seçim də əslində budur ki, Azərbaycanla bərabərhüquqlu tərəfdaş kimi danışsın. Köhnə imperiya stereotipləri üzərindən təzyiq göstərməyi unudmaq lazımdır.
Hesab edirəm ki, yalnız bu yol Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin maraqlarına cavab verir."-deyə, B.Quliyev əlavə edib.
İradə SARIYEVA
