Məhəmməd Əsədullazadə: "Bu dəmir yolunu Naxçıvan, İran, Pakistana qədər uzatmaqla ölkəmiz yük və sərnişindaşımada yüksək gəlir əldə edəcək"
Azərbaycan regionda mühüm strateji nəqliyyat-kommunikasiya və enerji layihələrinin təşəbbüskarı və icraçısına çevrilib. Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməri, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xətti, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, TAP, TANAP, Cənubi Qafqaz boru xətlərindən ibarət "Cənub Qaz Dəhlizi" layihələrini uğurla reallaşdıran ölkəmiz əlverişli nəqliyyat imkanları vasitəsilə Avrasiya regionunun davamlı inkişafına, regional və beynəlxalq əməkdaşlığa böyük töhfələr verir.
Azərbaycanın güclü siyasi iradəsi və əzmi, eləcə də əlverişli geostrateji mövqeyi, güclü tranzit potensialı, müasir dəmir yolu infrastrukturu, ölkəmizin etibarlı tərəfdaş kimi beynəlxalq münasibətlər sistemində öz yerini möhkəmləndirməsi tərəfdaş dövlətləri bu layihələrin reallaşdırılması işini daha da sürətləndirməyə stimullaşdırıb.
"Şimal-Cənub", "Şərq-Qərb" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu layihələrinin uğurla reallaşdırılması bunun bariz nümunəsidir. "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi Hindistan və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrindən gələn yüklərin İranın Bəndər-Abbas limanından Azərbaycan üzərindən daşınmasını təmin edəcək. Bu marşrut üzrə ilə 10-15 milyon ton yük daşınması planlaşdırılır və Azərbaycan tranzitdən çox böyük gəlirlər əldə edə bilər. Bu, təxminən ildə 250-300 milyon dollar deməkdir.
"Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizinin tərkib hissəsi olan Qəzvin-Rəşt-Astara (İran)-Astara (Azərbaycan) dəmir yolu layihəsi iqtisadi artıma yeni stimul verəcək, layihədə iştirak edən ölkələr, eləcə də bütün region üçün nəqliyyat, ticarət və qarşılıqlı əməkdaşlıq imkanlarını daha da genişləndirəcək. Astara-Rəşt dəmir yolunun inşası başa çatdıqdan sonra Naxçıvan-Bakı qatarı işə salınacaq.
Azərbaycan üçün Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun başqa mühüm üstünlükləri də var. Söhbət Bakı-Tiflis-Qars vasitəsilə Naxçıvanla da dəmir yolu əlaqəsinin yaradılmasından gedir. Rəsmi Ankara da bu yolun Naxçıvana, sonradan isə İrana və Pakistana qədər uzadılmasını təklif edir. Azərbaycan isə lap əvvəldən Bakı-Tiflis-Qarsın bir qolunun da Naxçıvana qədər uzadılmasında maraqlı tərəf olub.
Ümumilikdə, sözügedən dəmir yolunun Pakistana qədər uzadılması nə deməkdir? Sözügedən məsələni "Bakı-Xəbər"ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu Avropa ilə Asiyanı birləşdirən beynəlxalq bir layihədir: "Həmçinin, bu layihə regionda ölkəmiz üçün geostrateji əhəmiyyət kəsb edir. Bu dəmir yolunu Naxçıvan, İran, Pakistana qədər uzatmaqla ölkəmiz yük və sərnişindaşımada yüksək gəlir əldə edəcək. Həmçinin, Naxçıvanın blokadasının yarılmasına ciddi şəkildə töhfə verəcək. Bu, Azərbaycanın meqa layihəsi, regional təhlükəsizliyin və sabitliyin bərqərar olmasında mühüm amildir. Avropaya Cənubi-Şərqi Asiyadan daşınan yüklərin yolunu qısaltmaqla, bölgə ölkələrinin xarici çıxışını təmin edəcək. Bu yüklərin Azərbaycandan keçməsi əlavə valyuta deməkdir. Hesab edirəm ki, beynəlxalq əhəmiyyətli dəmir yolunun işə düşməsi yaxın perspektivdə ölkəmizin beynəlxalq nəqliyyat və iqtisadi sistemdə çəkisini artıracaq. Azərbaycanın birbaşa Pakistan və Hindistanla quru yolla əlaqələr qurması reallaşa bilər. Bu da Pakistanla ikitərəfli münasibətlərin müxtəlif sahələrdə inkişafına təkan verəcək. Pakistanla ölkəmiz arasında yüksək səviyyədə əlaqələr mövcuddur. Hərbi və müdafiə sahəsində əməkdaşlıq formatı, yüklərin daşınması üçün bu nəqliyyat sisteminin işə düşməsi nəticəsində ölkəmizin müdafiə sistemi də güclənəcək. Regionun aparıcı ölkəsi olaraq, İran-Pakistan və İranın birgə nəqliyyat sisteminin birləşməsinə töhfə verəcək. Proseslər nəqliyyat sahəsində inkişafa aparır və ölkəmizin bu sahədə potensialı böyükdür".
Vidadi ORDAHALLI
