“Düşmən təkcə Laçın rayonu ərazisində 5 su elektrik stansiyasını dağıdıb”. Bunu Prezident İlham Əliyev Güləbird kəndində Azərbaycan bayrağını qaldırdıqdan sonra çıxışında deyib.
Dövlət başçısı bildirib: “Bu gün isə Laçın rayonunun cənub hissəsindəyik, Güləbird kəndinin ərazisində. Bu gün Güləbird kəndində su elektrik stansiyasının açılışıdır. Laçın rayonu işğaldan azad olunandan heç iki ay keçməmiş – ay yarımdan sonra artıq burada su elektrik stansiyası istismara verilir. Bu su elektrik stansiyasının generasiya gücü 8 meqavatdır. Kiçik su elektrik stansiyaları arasında 8 meqavatlıq stansiya orta həcmli stansiya sayıla bilər. Əsas məsələ ondadır ki, bu stansiya işə düşəndən sonra artıq burada generasiya gücləri yaranır və beləliklə, biz təbiətimizdən - Həkəri çayından səmərəli şəkildə istifadə edəcəyik.
Kəlbəcər-Laçın zonasında su elektrik stansiyaları üçün təbii şərait çox əlverişlidir və vaxtilə burada bir çox stansiyalar olub. Mənfur düşmən də işğal dövründə bu stansiyalardan istifadə edib. Ancaq Ermənistan kapitulyasiyadan sonra 20 gün ərzində - dekabrın 1-nə qədər, demək olar ki, bütün bu su elektrik stansiyalarını darmadağın edib, avadanlığı buradan çıxarıb, stansiyaların binalarını da dağıdıb. O cümlədən, Güləbird Su Elektrik Stansiyası düşmən tərəfindən dağıdılmışdır. Əks-təqdirdə, bu stansiya elə dekabrın 1-dən bizə xidmət göstərəcəkdi. Ancaq verilən tapşırıqlarım qısa müddət ərzində yerinə yetirildi və bu gün biz 8 meqavat gücündə Güləbird Su Elektrik Stansiyasının açılışını qeyd edirik. Bu, azad edilmiş torpaqlarda istismara verilən birinci elektrik stansiyasıdır və bunun çox böyük əhəmiyyəti, böyük rəmzi mənası var. Biz qayıdırıq bu torpaqlara. Biz Kəlbəcər və Laçın rayonlarında ermənilər tərəfindən uzun illər ərzində qanunsuz istismar edilmiş, onlar tərəfindən dağıdılmış bütün su elektrik stansiyalarını bərpa edəcəyik. Düşmən təkcə Laçın rayonu ərazisində 5 su elektrik stansiyasını dağıdıb. Onların hamısı bərpa ediləcək”.
Ermənilər təkcə Laçın rayonu ərazisində 5 su elektrik stansiyasını məhv etməklə bizə nə qədər zərər vurublar?
“Ermənistanın vurduğu ziyanın hazırda ümumi hesablanması prosesi gedir”
Tanınmış iqtisadçı Pərviz Heydərov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, hazırda hesablama prosesi gedir. “Ermənilər təkcə Laçındakı su elektrik stansiyalarını dağıtmayıblar. Ermənilərin dağıtdıqlarının bir hissəsini də Laçın rayonu ərazisindəki 5 su elektrik stansiyası təşkil edir. Ermənistanın vurduğu ziyanın hazırda ümumi hesablanması prosesi gedir.
Yəni bununla bağlı əgər Prezidentin çıxışlarına diqqət yetirmisinizsə, bu prosesə xaricdən də mütəxəssislər dəvət edilib, onlar yerli mütəxəssislərlə bərabər təkcə Laçın rayonu üzrə deyil, bütün azad edilmiş rayonlara düşmənin vurduğu maddi və mənəvi ziyanı hesablayacaqlar. Hesablamalardan sonra isə beynəlxalq qaydada müvafiq mexanizmlər çərçivəsində düşmən tərəfdən təzminat tələb olunacaq. O ki, qaldı Laçın ərazisində düşmən tərəfindən 5 su elektrik stansiyasının məhv edilməsinə, sökülüb aparılmasına, hesablamalar nəticəsində bu məsələ də aydınlaşacaq. Su elektrik stansiyaları təkcə Laçında olmayıb, Kəlbəcərdə də olub, bildiyimə görə, cənub zonada da olub. Çünki o ərazilərdə alternativ enerji mənbələri üçün çox gözəl təbii şərait var. Əvvəla o zonada elə rayonlar var ki, orada günəş işığı çoxdur, dağlıq ərazilərdə külək var. Ən nəhayət, o zonalarda təbiətin nadir nemətlərindən olan bol sulu çaylar var. Laçında, Qubadlıda, Kəlbəcərdə və digər yerlərdə sular daima boldur. Azərbaycanın bir sıra bölgələrində çaylar var, məsələn, Şəki-Zaqatala, Qəbələ, cənub bölgəsində və sair, amma buradakı çayların suyunun həcmi stabil olmur. Lakin o bölgələrimizdə çayların suyu olduqca boldur və iti axan sürətə malikdir. Bu isə nə deməkdir? Bu, su elektrik stansiyalarının, alternativ enerji mənbələrinin yaradılması üçün çox nadir bir nemətdir. Prezident dedi ki, Kəlbəcər, Laçın istiqamətində digər bir neçə stansiya da olub, onları da düşmən dağıdıb, indi onlar da bərpa olunanda ümumi olaraq hamısı bir yerdə 120 meqavat gücündə elektrik enerjisi əldə edilə biləcək. Bu nə deməkdir? Bu o deməkdir ki, həm rayonların, kəndlərin işıq problemi tamamilə öz həllini tapacaq. Və bundan ötrü Azərbaycanın digər ərazisindən ora elektrik enerjisi ötürülməsinə ehtiyac olmayacaq. Hazırda Şuşaya böyük xətlər çəkilir, “Azərenerji” və “Azərişıq” çox güclü iş aparır. Amma digər rayonlarda - Laçın, Kəlbəcər, Zəngilan, Qubadlıda olan çaylardakı bol sulardan istifadə etməklə, həmin o dağıdılmış stansiyaları bərpa etməklə, o cümlədən, əlavə olaraq bir neçə stansiya da yaradacağıq, bununla da o ərazilərimizin enerjiyə olan tələbatını tam ödəmək mümkün olacaq” - deyə P.Heydərov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA