şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

TRİPP marşrutuna "xüsusi Amerika hərbçiləri" gələ bilər... Moskvada təşviş...

Image


Rusiya Təhlükəsizlik Şurası TRIPP layihəsinin həyata keçirilməsi zamanı Ermənistanda ABŞ özəl hərbi şirkətlərinin və kəşfiyyat infrastrukturunun yerləşdirilə biləcəyini iddia edib. Rusiya rəsmisi bildirib ki, marşrutun təhlükəsizliyinin Amerika-Ermənistan şirkətinə həvalə edilməsi və şirkətə geniş səlahiyyətlərin verilməsi belə bir imkan yarada bilər. Onun sözlərinə görə, İran sərhədinə yaxın ərazidə ABŞ infrastrukturunun yaranması regionun təhlükəsizliyi və gələcək nəqliyyat dəhlizinin fəaliyyəti ilə bağlı suallar doğurur.

TRIPP layihəsi çərçivəsində Ermənistanda ABŞ özəl hərbi şirkətlərinin və kəşfiyyat infrastrukturunun yerləşdirilə biləcəyi barədə Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının açıqlaması nə dərəcədə əsaslıdır və Moskva bu ssenari reallaşacağı təqdirdə hansı addımları ata bilər?

TRİPP layihəsinin reallaşdırılması Cənubi Qafqazda nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması ilə yanaşı, regionda təhlükəsizlik və təsir balansının da dəyişməsi ilə bağlı müzakirələri gücləndirib. Layihə çərçivəsində, ABŞ və Ermənistan arasında imzalanmış sənədlərə əsasən, TRİPP Development Company yaradılacaq və şirkətdə ABŞ-ın 74, Ermənistanın isə 26 faiz payı nəzərdə tutulur. Ermənistan ərazisində layihənin ilkin müddəti 49 il müəyyənləşdirilib.

Əli Orucov: "Rusiyanın əlində Ermənistana qarşı təsir rıçaqları var və həmin rıçaqların işə salınması problemlər yaradacaq"

Mia.az - Əli Orucov: "Diaspor Komitəsinin iş keyfiyyətini artırmaq üçün ciddi dəyişikliklər edilməlidir"

Politoloq Əli Orucov məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Rusiyanın narahatlığının əsas səbəblərindən biri TRİPP-in təhlükəsizlik məsələsində ABŞ-ın rolunun artmasıdır.

Onun sözlərinə görə, Moskva, xüsusilə də regionda ABŞ-ın iştirakı ilə formalaşacaq yeni təhlükəsizlik mexanizminin Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı mövqelərinə təsir edə biləcəyindən narahatdır. "TRİPP layihəsinin şərtlərinə görə, dəhlizin təhlükəsizliyi ABŞ və Ermənistanın birgə yaradacağı şirkətə, özəl şirkətə həvalə olunacaq. Rusiyanın da narahatlığı həmin şirkətdə ABŞ xüsusi xidmət və ya kəşfiyyat orqanlarının nümayəndələrinin də iştirak edəcəyi ilə bağlıdır. Belə bir vəziyyəti İran da qəbul etmir", – deyə politoloq bildirib.

Lakin mövcud sənədlərdə təhlükəsizlik mexanizmi ilə bağlı daha mürəkkəb model nəzərdə tutulur. TRİPP üzrə çərçivə sazişinə əsasən, Ermənistan öz suveren ərazisində tam səlahiyyətini saxlayır, fövqəladə vəziyyətlərdə Ermənistan hakimiyyətinin üstün səlahiyyəti təsdiqlənir və infrastrukturun təhlükəsizlik planları Ermənistanın təhlükəsizlik orqanlarının təsdiqindən keçməlidir. Özəl təhlükəsizlik əməkdaşlarının cəlb olunması halında isə onların Ermənistan tərəfindən lisenziyalaşdırılması nəzərdə tutulur. Sərhəd nəzarəti, gömrük, hüquq-mühafizə və sərhəd təhlükəsizliyi üzrə əsas məsuliyyət də Ermənistan dövlətində qalır.

Orucov hesab edir ki, problemin yaranmasında Moskvanın əvvəlki siyasətinin də müəyyən rolu olub. “Mən bunun günahını daha çox Moskvada görürəm. Çünki Rusiya 2020-ci il 10 noyabr Bəyanatının işlənməsini bilərəkdən yubatdı. Dolayısı ilə Zəngəzuru bloklamağa çalışdı. İndi də Rusiya həmin bəyanatın 9-cu maddəsinə istinad edərək dəhlizin təhlükəsizliyini öz üzərinə götürmək istəyir. Bu, həm də dəhlizə birbaşa nəzarət və müdaxilə imkanı yaradardı”, – deyə o vurğulayıb.

Burada əsas məsələ nəqliyyat xəttinin açılmasından daha çox, həmin xətt üzərində təhlükəsizlik və idarəetmə mexanizminin kim tərəfindən formalaşdırılmasıdır. 2025-ci il Vaşinqton Birgə Bəyannaməsində Azərbaycanla Naxçıvan arasında Ermənistan ərazisindən keçən kommunikasiyanın dövlətlərin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və yurisdiksiyasına hörmət əsasında açılması nəzərdə tutulub. TRİPP isə bu razılaşmanın həyata keçirilməsi üçün ayrıca institusional və kommersiya mexanizmi kimi formalaşdırılır.

Politoloqun fikrincə, regiondan kənar oyunçuların Cənubi Qafqazda fəallaşması və Rusiyanın təsir imkanlarının zəifləməsi Moskva üçün ciddi məsələdir. "Regiondan kənar oyunçuların regionda fəallaşması və Rusiyanı sıxışdıraraq çıxarması Kreml üçün bəlkə də "qırmızı xətt" sayılır. Xüsusən sərhəd-strateji xətt boyu yarımhərbiləşdirilmiş qüvvələrin yerləşdirilməsini Rusiya özünün regional maraqları üçün ciddi təhdid hesab edir", – deyə Əli Orucov bildirib.

Onun fikrincə, Moskvanın Ermənistana qarşı müəyyən təsir imkanları hələ də qalır və bu imkanların hansı formada istifadə olunacağı TRİPP-in gələcək taleyinə təsir göstərə bilər. "Moskvanın əlində Ermənistana qarşı təsir rıçaqları var və həmin rıçaqların işə salınması problemlər yaradacaq. Digər tərəfdən, Rusiya İrəvandan etibarlı zəmanət tələb edəcək ki, onun regional maraqlarına toxunulmayacaq", – deyə politoloq qeyd edib

Bununla yanaşı, Ermənistanın TRİPP üzrə ABŞ-la razılaşması Rusiyanın regiondan avtomatik şəkildə kənarlaşdırılması anlamına gəlmir. Layihənin sənədlərində Ermənistanın suverenliyinin qorunması xüsusi olaraq vurğulanır və Rusiya ilə digər regional ölkələrin ərazidən istifadə imkanları da ayrıca olaraq layihənin iqtisadi və nəqliyyat nəticələri çərçivəsində gündəmdə qalır. Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan da layihənin Ermənistanı Azərbaycan, Rusiya, Mərkəzi Asiya və Çin istiqamətləri ilə dəmir yolu əlaqəsinə çıxara biləcəyini bildirib.

Hazırda Ermənistanın qarşısında duran əsas məsələlərdən biri həm TRİPP üzrə əldə olunmuş razılaşmaları həyata keçirmək, həm də bunun Rusiya ilə münasibətlərdə əlavə qarşıdurma yaratmasının qarşısını almaqdır. Əli Orucovun sözlərinə görə, Paşinyanın ən çətin vəzifələrindən biri də Moskvanı inandırmaq və onun mövqeyinin daha da sərtləşməsinə imkan verməməkdir. Buna da nə qədər nail ola biləcəyi yaxın dönəmlərdə bir qədər aydınlaşacaq.

Dəniz NƏSİRLİ




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ