“Bu gün Ermənistanda respublika rəhbərliyi sayəsində sülh, yeni dövr, maneəsiz yollar və regional əməkdaşlıq haqqında danışmaq daha xoş hala gəlib. Baş nazir Nikol Paşinyan sentyabr ayında Hessen Sülh Mükafatını qəbul edərkən məhz bu barədə danışmışdı. O, Ermənistanla Azərbaycan arasında, "mükəmməl olmasa da", sülhün bərqərar olduğunu və hər iki ölkənin hələ də bir çox humanitar problemlərlə üzləşdiyini söylədi”.
Bu fikirlər “armenianreport” portalında yer alıb. Nəşr daha sonra yazır: “Lakin bir problem var: sülh bəyannamələri kürsüdən əla səslənir, lakin ölkənin təhlükəsizliyi yalnız ritorika ilə müəyyən edilmir. Bəzən sadəcə sərhədin o biri tərəfində baş verənlərə baxmaq kifayətdir. Rəhbərliyimiz yeni sülh dövrü haqqında danışarkən, altıncı ADEX Beynəlxalq Müdafiə Sərgisi Bakıda açıldı. Və miqyasını nəzərə alsaq, bu, bir az narahatedicidir. 29 ölkədən 270-dən çox şirkət. 33 ölkədən 45 xarici nümayəndə heyəti. ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, İsrail, Çin, Türkiyə, İtaliya, Rusiya və digərləri də daxil olmaqla 14 ölkədən milli pavilyonlar. İlk dəfə olaraq milli eksponatlar üçün ayrıca pavilyon ayrıldı. Təəccüblüdür ki, 907-ci düzəlişin ləğv edilməməsinə, sadəcə dayandırılmasına baxmayaraq, ABŞ ilk dəfə olaraq “Northrop Grumman”, “Lockheed Martin”, “SIG SAUER”, “Vantor” və “Ondas” da daxil olmaqla bir neçə böyük istehsalçı tərəfindən təmsil olundu. Almaniyanın “Rheinmetall” və “Rohde & Schwarz” şirkətləri, Britaniyanın “BAE Systems” və digər şirkətlər də sərgidə debüt etdilər. Böyük Britaniya hətta müdafiə naziri Lord Vernon Kukeri Bakıya göndərdi və onunla birlikdə 18 Britaniya şirkətinin nümayəndələri iştirak edir. Əlbəttə ki, belə demək olar: bəs nə? Deyirlər ki, hər bir dövlətin müdafiə ilə məşğul olmaq hüququ var. Deyirlər ki, Azərbaycanın silah almaq, Türkiyənin isə onları satmaq hüququ var. ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, İsrail və digərlərinin Bakı ilə əməkdaşlıq etmək hüququ var. Bütün bunlar doğrudur. Amma problem başqa yerdədir. Bir tərəfin siyasətdən danışdığı, digərinin isə istənilən ssenariyə hazırlaşdığı bir vəziyyətin dəyəri ilə hamımız çox tanışıq. Buna görə də ADEX-ə tipik silah sərgisi kimi baxmaq böyük səhv olardı. Bu, artıq yalnız tədarüklə bağlı deyil. Azərbaycan öz müdafiə sənayesi potensialını nümayiş etdirir. Sərgidə dronlar, dron əleyhinə sistemlər, kiçik silahlar və müxtəlif hərbi texnologiyalar nümayiş olunur. Məsələn, nümayiş olunan BORAN dronunu Azərbaycan mühəndisləri öz texnologiyalarından istifadə edərək hazırlayıblar; onun yükdaşıma qabiliyyəti 30 kiloqrama çatır. “Bayraktar Teknoloji” Azərbaycan şirkətinin azərbaycanlı mühəndisləri və mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanmış şaquli qalxma və eniş dronlarından biri olan KASIRGA da nümayiş olunur. Bu fonda bir rəqəm xüsusilə əhəmiyyətlidir. 2025-ci ildə Azərbaycan 1,4 milyard manat dəyərində hərbi məhsul istehsal edib. Bunun böyük hissəsi öz silahlı qüvvələrinə tədarük edilib, bir hissəsi isə ixrac edilib. Bəli, Azərbaycan artıq təxminən 20 ölkəyə hərbi məhsul ixrac edir. Yəqin ki, dayanmalı olduğumuz yer budur. İnsanları yenidən müharibə ilə qorxutmağa başlamamaq. Hətta Azərbaycanın yeni silahlara sahib olmasının avtomatik olaraq onlardan istifadə etmək niyyətində olduğunu iddia etməmək. Amma heç olmasa özümüzdən dürüstcə soruşmaq lazımdır: niyə sülhün təhlükəsizlik haqqında düşünməyimizi dayandırmağa imkan verdiyinə qərar verdik? Bu, ciddi bir cavab eşitmək istədiyimiz bir sualdır. Çünki qəribə bir vərdişimiz var: qonşu öz ordusunu gücləndirəndə biz buna militarizm deyirik. Öz hərbi istehsalını inkişaf etdirəndə isə bu, başqa bir təhlükədir. Digər dövlətlərlə müqavilələr bağladıqda isə siyasi alt məna axtarırıq. Və eyni şeyi etməli olduğumuz zaman, inanılmaz dərəcədə sülhsevər hökumətimizin təhriki ilə "bu, fərqli bir dövrdür" kimi söhbətlər başlayır. Lakin milli təhlükəsizlik bu gün sülhümüz var, sabah daha təhlükə olmayacaq prinsipi ilə işləmir. Sülh müqaviləsi coğrafiyanı və tarixi ləğv etmir; dövlətlərin maraqlarını ləğv etmir. Və bu, əlbəttə ki, güclü bir orduya, müasir texnologiyaya, kəşfiyyata, pilotsuz sistemlərə, hava hücumundan müdafiə sistemlərinə və daxili istehsala ehtiyacı aradan qaldırmır. Burada ən aktual məsələ hətta Azərbaycanın hərbi sahədə inkişaf etməsi deyil. Ağrılı olan başqa bir şeydir: real təhlükəsizlik zəmanətləri yaratmadan əvvəl bir daha sözlərə inanmaq riski ilə üzləşirik”.
Tahir TAĞIYEV
