Afsəddin Nəbiyev: “Paşinyanın qarşısında duran əsas məsələ II Qaregini vəzifədən uzaqlaşdırmaqdan daha genişdir”
Erməni Apostol Kilsəsi “işğal edilib”. Bu barədə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan keçirdiyi brifinqdə bildirib. O, dindarların kilsənin rəhbərliyindən kənarlaşdırıldığını qeyd edib.
“Kilsə nə Katolikosdur, nə də yepiskopdur. Kilsə mömin bir xalqdır. Mömin xalq isə kilsənin rəhbərliyindən xaric edilib”, - Paşinyan vurğulayıb. O, həmçinin, kilsə ilə bağlı araşdırma komissiyasının yaradılmasını təklif edib. Paşinyanın sözlərinə görə, komissiyanın işinin nəticələrinə əsasən, müvafiq qanunvericilik təşəbbüsləri qəbul edilməli və kilsənin "işğalı" dayandırılmalıdır. Paşinyan eyni zamanda bildirib ki, icma keşiş seçiminə həlledici təsir göstərməlidir.
Maraqlıdır, Paşinyan II Qaragini kilsədən uzaqlaşdırıb onun üzərində həlledici qələbə qazana bilərmi?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyev bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanın Erməni Apostol Kilsəsini “işğal altında olan qurum” kimi təqdim etməsi və kilsənin idarəçiliyində dəyişikliklərə çağırış etməsi ölkədə hakimiyyətlə kilsə arasında münasibətlərin artıq adi fikir ayrılığı çərçivəsindən çıxdığını göstərir. Burada söhbət təkcə Nikol Paşinyanla II Qaregin arasında şəxsi və ya siyasi qarşıdurmadan getmir. Əslində, bu mübarizə Ermənistan cəmiyyətində siyasi hakimiyyətin sərhədləri, dini institutların müstəqilliyi və milli kimliyin qorunması kimi daha dərin məsələləri əhatə edir. Paşinyan kilsənin idarəçiliyində islahatlar aparmaqla onun cəmiyyət qarşısında hesabatlılığını artırmağa çalışdığını bəyan edir. Lakin kilsənin rəhbərliyini dəyişmək və dini institutun daxili idarəçiliyinə siyasi təsir göstərmək eyni məsələ deyil. Erməni Apostol Kilsəsi əsrlər boyu erməni xalqının milli kimliyinin və tarixi yaddaşının mühüm dayaqlarından biri olub. Buna görə də kilsə ətrafında baş verənlər yalnız dini müstəvidə deyil, həm də ictimai-siyasi müstəvidə ciddi rezonans doğurur. Paşinyanın II Qaregin üzərində üstünlük əldə etməsi üçün dövlətin siyasi və inzibati imkanları kifayət etməyə bilər. Bunun üçün cəmiyyətin əhəmiyyətli hissəsinin dəstəyini qazanması vacibdir. Əks halda, kilsə ilə qarşıdurma hakimiyyətin mövqelərini möhkəmləndirmək əvəzinə, cəmiyyətdə yeni parçalanma yarada bilər. Digər tərəfdən, kilsənin də siyasi proseslərdə tutduğu mövqe onun cəmiyyət daxilindəki nüfuzuna təsirsiz ötüşmür. Dini institutun siyasi mübarizənin tərəfinə çevrilməsi onun öz daxilində də müəyyən suallar və ziddiyyətlər doğura bilər”.
A.Nəbiyev onu da qeyd etdi ki, Paşinyan II Qareginə qarşı siyasi müstəvidə müəyyən üstünlük əldə edə bilər, lakin bu, avtomatik olaraq kilsə üzərində həlledici qələbə demək deyil: “Çünki siyasi hakimiyyətin gücü ilə dini nüfuzun təsir imkanları fərqli ölçülərlə müəyyən olunur. Nəticə etibarilə, Paşinyanın qarşısında duran əsas məsələ II Qaregini vəzifədən uzaqlaşdırmaqdan daha genişdir. O dövlət hakimiyyəti ilə cəmiyyətin tarixi-dini institutları arasındakı münasibətlərin gələcək modelini müəyyənləşdirməyə çalışır. Bu mübarizənin nəticəsi isə tərəflərin siyasi gücündən deyil, Ermənistan cəmiyyətinin mövqeyindən və qarşıdurmanın hansı həddə qədər dərinləşəcəyindən asılı olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
