“Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin dəyəri ilkin olaraq 44,6 milyard dollar olaraq hesablanmışdı”. Bu barədə Prezident İlham Əliyev Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin videokonfrans formatında keçirilən VII iclasındakı çıxışında danışıb.
Ölkə başçısının fikrincə, səmərəli idarəçilik sayəsində layihə dəyəri aşağı düşdü: “Lakin səmərəli idarəçilik və düzgün planlaşdırma nəticəsində onun dəyəri 33 milyard dollara enib. Bunun özü əhəmiyyətli bir nailiyyətdir. Çünki, adətən, tikinti layihələrinin icrası zamanı dəyər azalmır, əksinə, artır. Azərbaycan layihəyə 10 milyard dollar həcmində əhəmiyyətli maliyyə töhfəsi verib və biz Cənub Qaz Dəhlizinin həyata keçirilməsinin hər 4 seqmentində - “Şahdəniz”, Cənub Qafqaz boru kəməri, TANAP və TAP-da iştirak etmişik”.
Azərbaycanın tərəfdaşlarına bəzi mühüm tarixi nailiyyətləri xatırladan dövlət başçısı qeyd edib ki, 1994-cü il bizim bütün nəhəng layihələrimiz üçün başlanğıc nöqtəsi hesab oluna bilər: “1996-cı ildə Azərbaycan və beynəlxalq enerji şirkətlərindən ibarət konsorsium “Şahdəniz” yatağı ilə bağlı müqavilə imzalamışdır. Hazırda həmin yataq Cənub Qaz Dəhlizinin yeganə təbii ehtiyat mənbəyidir”.
Hansısa böyük layihənin maliyyə tutumunun düzgün hesablanması çox önəmli məsələdir. Çünki bunun sayəsində yersiz valyuta itkisinin qarşısı alınır və s.
Maraqlıdır, Azərbaycan buna necə nail oldu?
“Xərclərimizin planlaşdırıldığından daha az olması Azərbaycanın daha çox mənfəət əldə etməsinə imkan yaradacaq”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən millət vəkili Vüqar Bayramov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Həqiqətən də ilk vaxtlar Cənub Qaz Dəhlizinin smetası hesablanarkən qiymətlər xeyli şişirdilmişdi. Bu zaman müxtəlif parametrlərdən istifadə edilib. Bunun nəticəsi idi ki, CQD dünyanın ən bahalı layihəsi kimi təqdim olunurdu. Ancaq sonradan həm Azərbaycanın, həm də iştirakçı ölkələrin yenidən birgə qiymətləndirməsi və bu istiqamətdə aparılan işlər nəticəsində layihənin dəyərini azaltmaq mümkün oldu. Sözügedən işdə Azərbaycanın səyləri mühüm rol oynadı. Bütün bu işlərin görülməsində məqsəd daha çox vəsaitə qənaət edilməsi, vəsaitlərin səmərəli xərclənməsi idi. O cümlədən, vəsaitlərin xərclənmə mexanizminə nəzarətin təkmilləşdirilməsi də buna öz müsbət təsirini göstərdi. Çünki bütün bu görülən işlər həm CQD-nin smetasının azalmasına, həm də layihənin daha qısa zamanda başa gəlməsinə gətirib çıxardı. Digər tərəfdən, yenidən qiymətləndirmə həm Azərbaycanın, həm də iştirakçı ölkələrin gəlir və mənfəətinə birbaşa müsbət təsir etdi. Çünki xərc nə qədər çox olursa, o zaman gəlir az olur. O baxımdan da CQD üzrə xərclərimizin planlaşdırıldığından daha az olması Azərbaycanın daha çox mənfəət əldə etməsinə imkan yaradacaq”.
Millət vəkili resab edir ki, bütün bunlar kəmərin daha səmərəli işləməsinə şərait yaradacaq.
Vidadi ORDAHALLI
