(On birinci yazı)
Vüsal Tahirov kodeksi:
Vallah, Mövladı Yerin-Göyün yiyəsi, atam balası.
Ülvi hissimizi Vətən sevgisinə analar çevirir.
Silah ağır olanda barıt güvə tutur, paslanır.
Ahdan kimsə qəlb-könül yarasını sağaltmayıb hələ.
Lal sükutda qəlb də asidir, gözlər də...
Tarix təkrar olunur, bu dəfə hər şey fərqlidir.
Azadlıq torpağa da ruh verir, çox şükür!
Hər əzabın sonu ehtiyac duyduğumuz bir ümiddir.
İlahidən gələn hər şey mütləq mənada vacibdir...
Ruhları Cənnətdə bərq vuran şəhid oğullar ölməzlər.
Onlar isti həyatdan soyuq səngərə atdılar özlərini...
Vətən laylay dedi onlara gözləri yaşlı...
Qəhrəmanlıq da (insana) Allahdan lütf kimi verilir. Bu bacarığı nə orta, nə ali məktəb, nə də cəmiyyət hasil edir... Kimsə indiyədək oxumaqla qəhrəman ola bilməyib... Demək ki, bu ali hiss həqiqətən Qeybdən gəlir...
Bizim Baş Obrazımız, Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin giziri, Azərbaycan Ordusunun qürur duyulası cəsur oğullarından biri Tahirov Vüsal Mehdi oğlu da məhz Allahın lütfü sayəsində qəhrəman ola bilmişdi. Onun hələ məktəbli ikən sərgilədiyi hünər və tərbiyə bu ali hissin başlanğıc təməlləri olub. O vaxt heç kimin ağlına gəlməzdi ki, bir gün bu hünər və tərbiyə sahibi vətənə dayaq olacaq, ən yüksək məqama ucalacaq.
Biz öz dövrümüzdə də, hələ uşaq ikən kinolarda, xüsusən də müharibə epizodlu filmlərdə qəhrəman oğulların ölümünə hədsiz acıyır, hətta bu itkilərdən günlərlə özümüzə gələ bilmirdik. Anlamırdıq ki, biz kinoya, yaxud filmə baxırıq; hadisələr o qədər inandırıcı olurdu ki, elə bilirdik, bu hallar real həyatımızda baş verir...
Əlbəttə, qəhrəmanlar həmişə doğulmurlar. Onlar da nadir insanlar kimi qərinələr keçdikdən sonra “zühur” edirlər...
Yeniyetmə yaşlarımızda Böyük Vətən müharibəsi haqqında bilgilərə sahib olduq. Gördük ki, bu müharibədə də on minlərlə Azərbaycan övladı qəhrəmanlıq edib, hünər və şücaət göstərib, düşmənə aman verməyib, öz ölümləri ilə vətənə qələbə qazandırıblar...
Nəhayət, yarı yaşımızda ölkəmizdə nə qədər qəhrəman oğulun olmasına canlı olaraq şahidlik etdik. Onlar erməni təxribatlarına cavab olaraq başlanan Vətən müharibəsində düşmənə dəhşətli sarsıdıcı zərbələr endirdilər, illərlə işğal altında qalmış torpaqlarımızı öz canları və qanları hesabına geri aldılar. Bu qəhrəmanların adlarını saysaq, çox böyük - bir kitablıq siyahı alınar...
Bu kitabda biz o qəhrəmanlardan yalnız birinin - Tahirov Vüsal Mehdi oğlunun hünər və şücaətindən bəhs edirik.
Biz hələ uşaq ikən qəhrəman oğulların ölməsini istəmirdik. Bəlkə də əlimizdə imkan olsa idi, bu kimi acı halların qarşısını alardıq. Fəqət bu, mümkünmü? Elə mümkün olmadı ki, minlərlə qəhrəman oğulun timsalında Tahirov Vüsal Mehdi oğlunu da itirdik. Onun acı taleyinə çox sızıldadıq, hər dəfə də gözlərimizin yaşını siləndə içimizi məhz bu misra diddi: “Şəhid verdin, yandım, Vətən!”...
Vətəni sevmək (də) bir qəhrəmanlıq nümunəsidir
Dediyimiz kimi, qəhrəmanlıq kiminsə icad etdiyi ali münasibət deyil. İnsan çox az hallarda nadir milli xüsusiyyətlər əxz edir, gendən-kökdən gələn zəruri səbəbləri sanki bir məsuliyyət kimi üzərində daşıyır.
Qəhrəmanlıq sonradan ideallaşdırılan hansısa (müəyyən) xüsusiyyət də deyil. Bu ideal zəminə qarşı dırnaqarası fikir ifadə etmək də doğru olmaz...
...O, gərək Allahdan gələ...
Qəhrəmanlıq münasibətlərinə tale, iqbal zərurəti, Allah lütfü kimi önəm verilməlidir. Ona şans kimi baxmaq da olmaz. Çünki bir insanın təkbaşına düşmən üzərinə getməsi, onlarla canlı qüvvəni zərərsizləşdirməsi və s. şans işi deyil...
Maraqlıdır ki, harada doğulmasından asılı olmayaraq insan, böyüdükcə, vətəni canından artıq sevmək sevdaları ilə dolur. Bu, şərti sevgi deyil. Bu, vətənə bağlılıq hissidir. Bu bağlılığın qırılmaz telləri çoxdur...
Bəzən deyirlər; kim ki, özünü yaşadığı vətəndə tapır, o, xoşbəxtdir. Bu fikir, sadəcə, nəfsi düşünənlərin qənaətidir. Necə ki, hamının, əslində, aid olduğu vətəndə varlı olması mümkünsüzdür. Buradan belə bir nəticə çıxarmaq da olar ki, əgər insan qoynunda məskən saldığı vətəndə kasıb həyat tərzi keçirirsə, o, mütləq vətənə asi olmalı, onu sevməməlidir? Bax, qəhrəmanlar bu prizmadan əvəzolunmaz insanlardır; onlar vətəni hansısa maddi və ya nəfsi səbəblərə görə sevmirlər, onlar vətəni elə Vətən olduğu üçün sevirlər...
Ola bilər, kimsə doğulduğu vətəndə xoşbəxt olmur, bu üzdən onun vətəninə sevgisi tam deyil. Beləsindən, əmin olaq ki, heç vaxt qəhrəman olmaz...
Bu Obrazı heç xəyalımızda da yarada bilmərik...
Hamı, əslində, Məmməd Araz demişkən, “Vətən mənə oğul desə, nə dərdim...” sevdası ilə yaşamalıdır. Belə insanları olan vətəni düşmən təbii ki, heç vaxt məğlub edə bilməz.
Az eşitməmişik ki, bəzi insanlar yaşadıqları yad məmləkətlərdə də aid olduqları vətəni hədsiz sevirlər. Biz o insanları da qəhrəman hesab edirik...
Dəhşətlisi odur ki, istər doğma yurdda, istərsə də yad ölkələrdə insanlar aid olduqları vətəni sevməyələr, bax, o zaman Vətən faciə hissi yaşayır.
Bu hissi bəzən insanlar da aşkar yaşayırlar, çünki Vətən də onları sevmir....
Övlad vətənə “ana”, Vətən ona “övlad” deməzsə, milli hiss bitkin məna tapmaz... O xalq bədbəxtdir ki, onun övladları vətənə, Vətən də onlara yaddır...
Bir çox konsepsiyalarda isə yazılır ki, vətəndən imtina etmək mənəvi cinayət, vətənə yadlaşmaq milli faciədir...
Bütün bunlar bir daha təsdiq edir ki, vətəni sevmək (də) bir qəhrəmanlıq nümunəsidir...
Kitabımızın Baş Obrazı Tahirov Vüsal Mehdi oğlu da əsl qəhrəmandır. O, hələ yeniyetmə ikən özünü qoynunda göz açdığı vətənə borclu hesab edirdi. Bəzən o, bu borcu ağıllı, səbr və təmkinli, savadlı, tərbiyəli və s. olması ilə sübut edirdi. O, düşünürdü ki, bir insan saatlarla, günlərlə çayxanalarda, bekar adamların toplaşdığı yerlərdə boş yerə vaxt itirirsə, ondan Vətən sevdalısı olmaz. Təəssüf ki, bəzən belələri ilə rastlaşırdı da...
Vüsal tez-tez yuxuda, bəzən yatmamışdan saatlarla düşünürdü ki, insan öz işinə, ailəsinə yararlı olmalı, sevgi göstərməli, məişət və ictimai xarakterli toplantılar ona yad olmalıdır. Çünki nəfsi istəyinə qul olanlardan vətənə dayaq olmur...
Arada eşidirik ki, vətəni canlarından artıq sevənlər bu və ya digər şəkildə dünyalarını çox tez dəyişirlər... Nə etməli, ölüm və ya ölmək var deyə, vətənə sevgi göstərilməməlidir?
Diqqətlə baxaq, hanı yüz, yüz iyirmi il sərgərdan yaşayanlar? Onların hansı tarixdə qaldı ki?
Fəqət vətəni sevənlər, (onun) uğrunda şəhid olanlar bu gün də yaşayırlar, gələcəkdə də yaddaşlarda tarixi salnamələr kimi qalacaqlar; onların məzarları da əsl ziyarətgahlara çevriləcək.
Vüsal Mehdi oğlu Tahirov vətəni sevmək anlayışına malik olanda zərrə düşünmədi ki, getdiyi yol səhv yoldur, əksinə, əmin oldu ki, çox doğru seçim edib. Bu fikrə Vətən andı kimi inandı. Sevdiyi Vətən uğrunda addımlarını elə mətin, elə inamla atdı ki, bir gün Uca Allah onu yüksək məqama qaldırdı...
Vüsal Tahirov təkcə Vətən qarşısında üzərinə öhdəçilik götürdü, heç kimə imkan vermədi ki, onu səhv yola yönəltsin. Bizim üçün bu, ideal şərtdir.
Vüsal insanlıq məsuliyyətini heç vaxt üzərindən əskik etmədi. Vətəni əsl insan kimi sevdi, onun uğrunda da elə əsl insan, müsəlləh fədai kimi şəhid oldu...
Vüsal Tahirov Vətən üçün nə etdisə, vicdanının hökmü və inandırıcı vətəndaş məsuliyyəti ilə etdi. Uğrunda canını əsirgəmədiyi vətəndən şəxsi təmənna güdmədi. Vətənin ona verdiyi, sadəcə, şəhid adı oldu, Vətən Vüsala məhz bu ada görə minnətdar oldu... Vüsal Tahirovun həyatı qəhrəmanlıqla yazılan həyatdır. Bu həyatı hər zaman bir Mərdlik Salnaməsi kimi təqdir edəcəyik...
Vüsal Tahirov ruhu torpaqla yoğrulan, adı mərdliklə süslənən Vətən oğludur. O, sadə ömür yaşamadı; yaşadığı hər anı vətənə xidmətə çevirdi...
Onun həyat hekayəsi cəsarətin, sədaqətin və əsl vətənpərvərliyin simvoludur.
Vüsal Tahirov cəbhədə, sadəcə, döyüşmədi, etibarını silaha, sevgisini bayrağa, gücünü xalqa verdi. Müharibənin ən ağır günlərində onun qətiyyəti sarsılmaz oldu, həyatını da elə bu müqəddəs missiya uğrunda itirdi. O, şəhid adını təkcə mərmi yaraları ilə deyil, iradəsi, şücaəti və fədakar ruhu ilə qazandı.
Naxçıvan həmişə qəhrəmanlar məkanı, döyüş ruhunun beşiyi olub... Vüsal Tahirov beş yaşına qədər bu torpaqda formalaşdı və bəllidir ki, bu torpaqla bütünləşdi. Bu qəhrəman şəhərdən gələn igidlik mirası onun geninə hopdu, hər davranışında, hər sözündə özünü büruzə verdi. O, təkcə coğrafi mənada Naxçıvanın övladı deyil, mənəvi və ruhi bağlılığın da örnəyidir, bütün xalqın oğludur...
Vüsal Tahirov döyüş meydanında göstərdiyi mərdliklə yanaşı, təlimlərdə də əsl insan kimi seçildi. Dostlarına, əsgərlərinə, komandirlərinə göstərdiyi sədaqəti, təmənnasız davranışı və sakit güvəni onun şəxsiyyətini tamamladı.
Vüsal Tahirov təkcə savaş meydanında deyil, həm də dostluqda örnək bir qəhrəmana çevrildi. İndi hər kəs onun şəhadəti ilə öyünür, onun müqəddəs adına and içir.
Bilirik ki, şəhidlik, sadəcə, bir status deyil – bu, insanın iradəsinin, fədakarlığının və Vətən uğrunda keçdiyi ağır yolların simvoludur. Vüsal Tahirov bu adla torpağa və xalqa olan sevgisini möhürlədi, tarixə insanlıqla və qəhrəmanlıqla yazılmış bir səhifə əlavə etdi...
Bizim, Vüsal Tahirov haqqında qələmə aldığımız (bu) kitabımız da həmin səhifələrdən biridir.
(Ardı var)
Hikmət Məlikzadə
