Fərid Kazımov: “İnsanın iştirakı olmadan formalaşan sənədlər toplusuna poaktiv xidmətlər deyilir”
İyunun 29-da Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın sədrliyi ilə Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclası keçirildi. İclasda Fəaliyyət Planının icrası, qanunvericilik islahatları və təhsilin rəqəmsallaşdırılması diqqət mərkəzində oldu.
Fəaliyyət Planının əsas hədəfi proaktiv xidmətlərin payını 50 faizə çatdırmaqdır. Rəqəmsallaşma istiqamətində əsas məqsədlərdən biri tətbiqlərin inteqrasiyası ilə yanaşı, hazırda rəqəmsal olmayan xidmətlərin rəqəmsallaşdırılması və proseslərin optimallaşdırılması ilə bağlıdır. Planın uğurlu icrası nəticəsində proaktiv xidmətlərin payının 50 faizə çatdırılması hədəflənir. Bu yanaşma çərçivəsində bəzi xidmətlər vətəndaşın əlavə müraciətinə ehtiyac olmadan, sistem inteqrasiyası və məlumat mübadiləsi əsasında avtomatik təqdim ediləcək.
Maraqlıdır, proaktiv xidmətlər nə deməkdir? İndiyə qədər hansı xidmət sahələri rəqəmsallaşdırılıb, hansı xidmət sahələri rəqəmsallaşmayıb? Proaktiv xidmətlərin payının 50 faizə çatdırılması nə demək olacaq vətəndaş üçün?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən İKT üzrə ekspert Fərid Kazımov baki-xeber.com-a açıqlamasında mövzu ilə bağlı sualları belə cavablandırdı: “Proaktiv xidmətlər nə deməkdir? Məsələn, biz hər hansı bir məsələ ilə bağlı müraciət edirik və bununla bağlı sənəd alırıq. Söhbət lazım olan hansısa sənəddən gedir. Ancaq bəzi hallarda müraciətə ehtiyac olmur. Hansısa vətəndaş 65 yaşında pensiyaya çıxır və buna görə harasa müraciət etməyə ehtiyac olmur. Sistem artıq vətəndaşın pensiya məbləğini müəyyən edir, pensiya kartının ünvanını vətəndaşa göndərir və s. Bu nöqteyi-nəzərdən proaktiv o deməkdir ki, artıq vətəndaşın müraciəti olmadan sənədlər hazırlanır, sistemləşdirilir. O cümlədən, uşaq dünyaya gələndən sonra valideynin sənəd toplamasına ehtiyac qalmır. Bir sözlə, insanın iştirakı olmadan formalaşan sənədlər toplusuna poaktiv xidmətlər deyilir. Azərbaycanda “Rəqımsal hökumət 2.0” adlı konsepsiya var. Bu, real olaraq Azərbaycanda aktiv tətbiq olunmaqdadır. Bu o deməkdir ki, insanlara xidmətlər "Bir pəncərə" üzərindən həyata keçirilir. Bundan sonra digər dövlət orqanlarının xidmətləri da bu sistemə inteqrasiya olunacaq. İnteqrasiya olunandan sonra vətəndaşlar "Bir pəncərə" üzərindən müraciət edirlər və onlar mygov portalı vasitəsi ilə həmin xidmətlərə daxil ola bilirlər. Ona görə də dövlət qurumlarının mobil tətbiqləri artıq fəaliyyətini dayandırır. Nəticədə onların göstərdiyi xidmətlərin hamısı mygova inteqrasiya edilir. Yəni bu, o demək deyil ki, mygov xidmətləri göstərəcək. Yox. Xidmətləri həmin dövlət qurumları göstərəcək. Sadəcə olaraq xidmətlər mygov üzərindən inteqrasiya olunmuş formada göstəriləcək. Bu nöqteyi-nəzərdən yaxın müddət ərzində daha 7 mobil tətbiqinin tam olaraq mygova inteqrasiyası prosesi baş verəcəkdir. Bu, zaman vətəndaşa lazım olmayacaq ki, müxtəlif mobil tətbiqlər yükləsin və telefonda saxlasın. Bir mygov kifayətdir. Bu hesab üzərindən bunu həyata keçirmək mümkündürsə, bu rahat olur və digər mobil tətbiqlərə ehtiyac olmur. Başqa bir tərəfdən, vətəndaş bildirişləri bir mobil tətbiqdən alacaq. Bu zaman həm də nəzarət-monitorinq sistemi gücləndirilir. Yəni gecikmələrin, müraciətlərin baxılmamış qalmasının qarşısı alınır. Ən nəhayət, ümid edirəm ki, yaxın müddət ərzində Azərbaycanda ümumiyyətlə vətəndaşların hər hansı sənədi almaq üçün hər hansı dövlət qurumlarına getməsi tamamilə minimuma enəcək. Əgər biz xidmətləri hissə-hissə alırdıqsa, indi isə xidmətlər həyat hadisələri üzərindən həyata keçirilir. Bu, o deməkdir ki, insan pensiyaya çıxanda, uşaq doğulanda, vətəndaş işə düzələndə və s. sənəd toplamağa ehtiyac olmayacaq. Bu zaman proaktiv xidmətlərin rolu böyükdür. Bütün bu yeniliklər vətəndaşların rahatlığına xidmət edir”.
Vidadi ORDAHALLI
