Məlum olduğu kimi Bakının parkinq probleminin çözülməsi istiamətində hökumət tərəfindən müəyyən addımlar atılır. Cari ilin iyununda Nazirlər Kabineti nəqliyyat vasitələrinin parklanmasına görə ödəniş məbləğlərini təsdiqləyib. Nazilər Kabinetinin qərarında Bakıda beş parklanma zonası müəyyənləşdirilib. Ödənişlər hər zonaya uyğun tətbiq edilir.
Şəhər mərkəzi ilə kənar yaşayış məntəqələrində yerləşən parklanma yerlərinə görə qiymətlər fərqlidir. Dördüncü parklanma zonasına aid ərazilərdə saxlanma ödənişsizdir. Digər zonalarda da nəqliyyat vasitələrinin parklanması üçün gecə saat 10-dan səhər saat 7-dək, eləcə də həftənin bazar günləri ödəniş tələb olunmur. Parklanma yerindən yolun hər iki kənarı boyu 100 metr məsafədə yerləşən ev və ya binalarda yaşayan sakinlər də fərdi parklanma talonları ala və o yerdən pulsuz yararlana bilərlər. “Nəqliyyat vasitələrinin parklanmasına görə ödəniş məbləği”nin təsdiqlənməsi haqqında qərara əsasən, “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq və “Qala” Dövlət Tarix-Etnoqrafiya qoruqlarının ərazisi istisna olmaqla, Bakı şəhərinin mərkəzində parklanmanın 1 saatı 1 manat, digər zonalarda, uyğun olaraq, 1 saatı 70, 40 və 30 qəpik məbləğində müəyyənləşdirilib. Nazirlər Kabinetinin qərarında ölkənin digər ərazilərində də parklanma qiymətləri müəyyənləşdirilib. Bu qərara görə, Gəncə və Sumqayıt şəhərlərinin mərkəzi hissələrində parklanmanın 1 saatı 40 qəpiyə, digər ərazilərdə isə 20 qəpiyə başa gəlir. Ölkənin digər ərazilərində parklanmaya görə ödəniş nəzərdə tutulmayıb. Artıq nəqliyyat vasitələrinin parklanmasını yönəldən mobil tətbiq – “AzParking” də ötən aydan istifadəyə verilib. Ödənişlərin, əsasən, bu mobil tətbiq vasitəsi ilə edilməsi nəzərdə tutulur. Mobil tətbiqin “Ödənişlər” bölməsində parklanma ödənişlərini gerçəkləşdirmək olur. “AzParking”ə istənilən sayda nəqliyyat vasitəsi əlavə etmək olar. Virtual balansı “MilliÖn” və “eManat” ödəmə terminalları vasitəsilə də artırmaq imkanı var. Mobil tətbiqlə yanaşı, SMS-lə də parklanma xidmətindən istifadə mümkündür. Bundan ötrü parklanmaya başlarkən avtomobilin dövlət qeydiyyat nişanı, paklanma məntəqəsinin nömrəsi və parklanma yeri SMS-lə 1181 nömrəsinə göndərilməlidir. Parklanma başa çatınca da “SON” yazılıb yenə 1181 nömrəsinə göndərilməlidir. Mövcud tələbləri pozan sürücüləri 10 manat cərimə gözləyir. Burada qeyd edək ki, parklanma ilə bağlı qərar qəbul olunan zaman parkinqdə maşın saxlayan sahibkarlara müəyyən güzəştlər də olacağı ilə bağlı gözləntilər var idi. Amma bir çox kiçik sahibkarlar deyir ki, güzəştdən, hələlik, əsər-əlamət yoxdur. Onlardan biri olan Elçin Əliyev “Azadlıq” radiosuna bildirib ki, obyekti şəhərin mərkəzində yerləşir: “Qanun qüvvəyə minəndən sonra yalnız parkinqə ayda 300 manata yaxın pul verirəm. Maşınım səkkiz, bəzən 10 saat parkinqdə qalır”. Onun sözlərinə görə, xüsusi güzəşt paketləri hazırlanmalıdır: “Məsələn, hər gün səkkiz saat parkinqdə maşını saxlayan şəxslər üçün abunə haqqı kimi münasib tarif paketləri tətbiq olunsa, yaxşı olar. İndiki tariflər sahibkarlara ziyan vurur. Hər yerdə kiçik sahibkarlara dəstəyindən danışırlar. Bəs bu nədir?!”. Yerüstü Nəqliyyat Agentliyindən (AYNA) “Turan”a bildirilib ki, qanunvericilikdə sahibkarlar üçün hər hansı güzəşt nəzərdə tutulmayıb: “Həmin qanun layihəsinin məqsədi Bakıda avtomobil yükünü azaltmaq və ictimai nəqliyyata marağı artırmaqdı. Şəhərin küçə-yol şəbəkəsində tıxacların azaldılması, ictimai nəqliyyatın orta hərəkət sürətinin artması, ikinci, üçüncü cərgələrdə qanunsuz parklanmanın qarşısının alınması, avtomobil nəqliyyatının və onun ətraf mühitə mənfi təsirinin azaldılması parklanma yerlərinin idarə olunmasının əsas hədəfləridir”. Vurğulanıb ki, qiymətlərdə hər hansı dəyişikliklərin edilməsi nəzərdə tutulmur.
Məsələ ilə bağlı iqtisadçı Natiq Cəfərli bildirir ki, istənilən böyük şəhərdə parkinq şəhər bələdiyyəsinin əsas gəlir mənbələrindən biridir: “Bizdə Bakı şəhər bələdiyyəsi olmadığına görə bu günə qədər hələ də bu məsələ uzanıb. Gah parkinqləri Bakı şəhər İcra Hakimiyyətinə verdilər, gah Bakı Nəqliyyat Agentliyinə, sonradan başqa bir quruma. Hələ də bu məsələdə oturuşmuş, dünya praktikasına uyğun bir yanaşma yoxdur”. O hesab edir ki, tariflər əsnək olmalıdır və zamana, günə, məkana görə dəyişməlidir: “Dəyişən qiymət praktikası olmalıdır ki, vətəndaşlar öz seçimlərini edə bilsinlər”. N.Cəfərlinin sözlərinə görə, meqapolislərdə bələdiyyələr şəhərin girəcəklərində, metro stansiyalarının yanında pulsuz parkinq yerləri təşkil edir ki, vətəndaş maşını ilə şəhərin içinə girməsin: “Bu, ona daha ucuz başa gəlir, çünki şəhəriçi yanacağa sərf etdiyi vəsait ictimai nəqliyyatda xərclədiyindən daha çoxdur. Bizdə belə bir diferensial yanaşma olmadığına görə yeni qaydaları müəyyənləşdirdilər”. İqtisadçının fikrincə, burada məqsədin özündə problem var: “Əgər əsas məqsəd kimi şəhərdə sıxlığın aradan qaldırılması olsaydı, yanaşma daha diferensial olmalı idi. Biz onu görmürük”. Ekspert bildirir ki, qanunvericilikdə iş adamları ilə bağlı xüsusi qaydalar nəzərdə tutulmayıb: “Hətta obyektlər öz mülkiyyətində olsa da, obyektin yanında parkinq sahəsi ictimai məkan sayılır və heç kimə verilmir”.
Samirə SƏFƏROVA
