Ənvər Çingizoğlu: “Düşünürəm ki, bu festivalların keçirilməsi ənənə halını alacaq və növbəti illərdə də davam edəcək” Vaqif Cəbrayılov: “Belə festivallar turizmin inkişafına təkan verir”
Azərbaycanda mədəniyyət sahəsinin inkişafına xüsusi əhəmiyyət verilir. Elə bunun istisnasız təzahürüdür ki, respublikamızda davamlı olaraq mədəniyyət, xalq sənəti ilə bağlı genişmiqyaslı tədbirlər, yığıncaqlar keçirilir. Son illər ənənə halını alan tədbirlərdən biri el sənəti, xalq sənəti, xalq yaradıcılığı ilə bağlı təşkil edilən festivallardır.
Sözügedən festivallar Azərbaycanda minillər boyu formalaşan xalq sənətinin təbliğinə həsr edilir. Bu gün ən vacib məsələlərdən biri milli xalq sənətimizi dünyada təbliğ etməklə yanaşı, həm də onun gənc nəslə çatdırılması, tanıdılmasıdır. Gənc nəsil mədəniyyət tariximizi, onun əsasını təşkil edən xalq sənətini, elin yaşatdıqlarını öyrənməli, bilməli və özləri ilə gələcəyə daşımalıdır.
Azərbaycanda xalq sənətinin bir deyil, saysız növü, müxtəlif sahələri mövcuddur. Elin, xalqın yaratdığı sənət növlərinin yaşaması, təbliğ olunması, tanıdılması əsas məsələlərdən biri kimi qarşıda durur. Son illər xalq sənətinin təbliği, bu qədim sərvətin yerli və xarici turistlərə təqdim edilməsi üçün keçirilən festivallar maraq doğurmaya bilmir.
May ayının 25-26-da “Qala" Dövlət Tarix-Etnoqrafiya Qoruğunda "Qədim el sənətləri" adlı festival keçiriləcək. Qeyd edək ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu və “Mədəniyyət” kanalının birgə təşkilatçılığı ilə reallaşacaq festivalın məqsədi qədim el sənətini təbliğ etməkdir.
Onu da vurğulayaq ki, festival Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin yaranmasının 100 illiyi çərçivəsində gerçəkləşəcək və festivalda müxtəlif musiqi kollektivləri iştirak edəcək, kitab sərgiləri açılacaq, habelə tamaşalar göstəriləcək, milli geyimlər, interaktiv oyunlar, xalça toxuma və bu kimi nümunələr təqdim olunacaq.
Festivalın kuratoru “Mədəniyyət” telekanalının “Xalq yaradıcılığı” redaksiyasının baş redaktor müavini, tarix elmləri doktoru Güllü Yoloğludur.
El sənətinə həsr edilən festivalların intensiv olaraq keçirilməsini təqdir edən sənətşünaslar hesab edirlər ki, xalqın yaratdığı incilərin geniş səviyyədə təbliğinin həyata keçirilməsi olduqca vacibdir.
Sənətşünaslar qeyd edirlər ki, xalq sənəti ancaq festivaldan-festivala, verilişdən-verilişə yada salınmalı deyil, o sənət növləri məişətdə də yaşadılmalıdır. Bu gün el sənətinin bir sıra qollarının məişətdən uzaqlaşdığını və konkret peşə və sənət sahəsinə çevrildiyini deyən ekspertlər hesab edirlər ki, bu sənət növləri məişətə qaytarılmalıdır ki, daha uzunömürlü olsunlar.
Etnoqraf Ənvər Çingizoğlu bizimlə söhbətində bir neçə gün sonra keçiriləcək festivalın böyük əhəmiyyət daşıdığını bildirdi. Onun sözlərinə görə, el sənətinin bu şəkildə təbliği olduqca müsbət haldır. “Belə bir festivalın keçirilməsinə müsbət yanaşıram. Çünki bu gün el sənətinin, xalq sənətinin geniş təbliğinə, yaşadılmasına ciddi ehtiyac var. Dövlətimiz xalq sənətinin inkişafına lazımi dəstək verir. Xalq özü də öz sənətinin yaşadılmasında, təbliğində maraqlı olmalıdır. Son illər xalq sənəti sahəsində bir sıra irəliləyişlər var, xalq sənəti nümunələri təbliğ edilir, sərgilənir və s. Bu, dövlət qayğısının nəticəsidir. “Qədim el sənəti” festivalının xalq sənətinin təbliği baxımından əhəmiyyəti böyükdür. Festivalda xalq sənəti növləri ilə tanışlıq, milli musiqimizin təbliği, qədim oyunlarımızın təqdim edilməsi, tamaşaların göstərilməsi maraq doğuracaq. Tədbirin “Qala" Dövlət Tarix-Etnoqrafiya Qoruğunda təşkil edilməsi də çox müsbətdir. Bilirik ki, bu gün ölkəmizə xarici turistlər axın edir. Onlar heç şübhəsiz ki, bu festivala da qatılacaqlar. Çünki Azərbaycan mədəniyyəti onlar üçün maraqlıdır. Deyim ki, bu festival həm də Bakıətrafı qəsəbələrin mədəni potensialını üzə çıxaracaq. Bakıətrafı kəndlərin tarixi, etnoqrafiyası, adət-ənənəsi, mətbəxi və s. turistlərin diqqətini çəkən amillərdən biridir.
Düşünürəm ki, bu festivalın keçirilməsi ənənə halını alacaq və növbəti illərdə də davam edəcək”-deyə Ə.Çingizoğlu qeyd etdi.
Festivalda qədim el sənəti növlərindən olan xalça toxuculuğunun da nümayiş etdiriləcəyinə münasibət bildirən etnoqraf nəzərə çatdırdı ki, xalçaçılıq Azərbaycanda çox qədim tarixə və zəngin ənənələrə malikdir. O bildirdi ki, bu sahə bütün dövrlərdə xalqımızın həyatında, məişətində özünəməxsus yer tutub: “Məlumdur ki, qədim mədəniyyətə malik Azərbaycan günü-gündən inkişaf edir, dünyanın qabaqcıl ölkələri sırasında yer alıb. İnkişaf edən Azərbaycanda yaradıcı insanlara, incəsənətlə məşğul olan sənətkarlara yeni-yeni imkanlar yaradılır. Bu festivallar da xalçaçılar üçün yeni yaradıcılıq üfüqləri açır. Bu baxımdan ki, onlar festivallara qatılır, öz əl işlərini nümayiş etdirirlər. Bundan başqa, turistlər əyani olaraq xalçanın necə toxunduğunun şahidi olacaqlar. Bilirsiniz, Azərbaycanda keçirilən hər bir festival xalqımızın qədim mədəniyyətini təbliğ etməklə yanaşı, həm də onu dünyaya tanıtmaq məqsədi daşıyır. El sənətinin təbliğ edilməsi isə o deməkdir ki, bu sənətin gələcəyi var və onu irəliyə aparan, gələcəyə daşıyan gənc nəsil var. Bəzən deyirlər ki, festivalla xalq sənətini sevdirmək olmaz. Qətiyyən belə deyil, bayram əhvalı ilə təqdim edilən hər bir dəyər, nümunə ürəklərə daha tez nüfuz edə bilir”.
Turizm üzrə mütəxəssis Vaqif Cəbrayılov isə bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, hər bir festivalın əsas məqsədindən biri ölkəmizə daha çox turist cəlb etməklə bağlı olmalıdır. O hesab edir ki, keçiriləcək festivalların proqramı əvvəlcədən müxtəlif vasitələrlə təbliğ edilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu halda festivala daha çox tamaşaçı cəlb etmək olar. Turistlərin Azərbaycan xalqının qədim el sənəti nümunələrinə böyük maraq göstərdiyini deyən V.Cəbrayılov qeyd edir ki, festivalları bütün mənalarda turistlər üçün maraqlı etmək lazımdır: “Folklorumuzu, xalq sənətini təbliğ edən festivalların keçililməsi müsbət haldır. Belə festivallar bütün dünyada turizmin inkişafına təkan verir. Bir sıra ölkələrdə xalq yaradıcılığı, xalq sənəti ilə bağlı festivallar keçirilir və bu festivallara minlərlə turist qatılır. Artıq belə festivallar ölkəmizdə də keçirilir. Onu da deyim ki, festivallar elə şəkildə təşkil edilməlidir ki, ora daha çox turist maraq göstərsin. Festivallara turistlərin cəlb edilməsi vacibdir və bu bayramlar elə təşkil edilməlidir ki, turistlər onlara biganə qalmasınlar. Odur ki, festival təşkilatçıları əvvəlcədən yerli turizm qurumları ilə əlaqə saxlamalı və festivala turist cəlb etməyi onlara həvalə etməlidirlər. Bu çox müsbət hal olardı. Bilirsiniz, festival elə bir törəndir ki, ora daha çox adamın cəlb edilməsi tələb olunur. “Qədim el sənəti” festivalına da çoxlu sayda turistin gələcəyinə şübhə etmirəm. Çünki, ən azından, əcnəbilər Bakıətrafı qəsəbələrdə yerləşən qədim abidələri, muzey və qoruqları mütəmadi olaraq ziyarət edirlər. Bu baxımdan, onların festivala qatılacağına da inanıram”.
İradə SARIYEVA
