Sevgi nə biçimdə olur görəsən? Ananın balaya, övladın anaya, vətəndaşın vətənə olan sevgisinin rəngi necədir, bilən varmı? Bu sevginin rəngini, səsini, ritmini ürəklərdən soruşsaq, şeirdən-sözdən soraqlayaq. Yurdu, torpağı, vətəni analar qədər içdən duya-duya sevən olmaz məncə. Vətəni, yurdu sevməyi, qorumağı, qədir-qiymətində tutmağı, urvatında saxlamağı bizə analar öyrədib. Şeirə, sözə doğma olan insanlar ürək açıqlığı ilə deyirlər ki, dünyanın ən gözəl, duyğulu, sevgi və humanizmlə, bəzən xəfif qəzəblə süslənən şeirlərini analar yazır. Haqlıdırlar. Ən gözəl şeirlərin müəllifi analardır.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı, “Qızıl qələm”, “Rəsul Rza”, “Mikayıl Müşfiq” mükafatları laureatı, şairə Nəzakət Məmmədovanın ana duyğusu ilə qələmə aldığı, şair ürəyi ilə haraya, ünə çevirdiyi şeirləri onun bütün oxucuları kimi mənə də doğmadır, munisdir. Nəzakət xanımın bu günlərdə “Araz” nəşriyyatında işıq üzü görən “Yurd dediyim bu torpaq” kitabı ana ürəyindən süzülən bir vətən şərqisidir. Bu şərqinin bir üzü, bir ritmi vətənpərvərlik ruhu ilə cilalansa da, bir ritmindən şəhid qanı süzülür, şəhid balalarının, boynubükük şəhid analarının nisgili, bitməz həsrəti göynəyir. Torpağı vətənə, yurda, ocağa, simsar bir məkana çevirən, ona isti yuva biçimi verən elə analar olub. Analar oğullarını vətən uğrunda şəhid olmağa göndərib həmişə. Torpağın köksündə bitən lalələr şəhidlərin qanından doğulub.
Çiçək-çiçək şəhid qanı Üzündə xaldımı, vətən?
Şəhid qanından köynək geyən vətən torpağı Nəzakət xanımın misralarında başqa bir ovqatla təqdim edilir.
Nəzakət xanımın “Yurd dediyim bu torpaq” kitabı şairənin populyar “Şəhidlik zirvəsi” poeması ilə açılır. O, bu poemanı Xocalı soyqırımının 25 illiyinə həsr edib.
Elə bil səngər tək qazılıb sinəm, Qəlbimdə duyğular barıt qoxulu. Uğrunda ölməyə hazıram, vətən, Hər misram döyüşən bir əsgər yolu...
Fələk qana batmış əlləri ilə Millətin ömrünü daşa basırdı. Vətən torpağında düşmənin səsi Namusa, qeyrətə qəbir qazırdı...
Bu misraları şairə qəhərdən boğula-boğula, göz yaşını uda-uda, qəzəbini kükrədə-kükrədə yazıb. Bu poemada Nəzakət xanım xalqımızın başına gətirilən bəlaları təsvir etməklə yanaşı, həm də düşmənə qəzəbini, kinini, etirazını bildirib. Bu, ana harayı deyil bəs nədir?!
Kitabda tanınan və sevilən şairənin “Vətən, bizi bağışlama!” şeiri də yer alıb.
Qarabağın yağıların tapdağı, Meşələrin yalquzaqlar oylağı, Yaman olduq yad dillərin qınağı, Vətən, bizi bağışlama!
Şairə yağı tapdağında inildəyən, “məni xilas edin” deyə haray çəkən, ahu-zarı ərşə bülənd olan torpaqlarımızın qara sancısını ruhən hiss edir, yaşayır və bizləri qınayır. Vətənə xitabən deyir ki, nə qədər ki, o torpaqlar yağı tanklarının, çəkmələrinin altında döyənək olub, bir o qədər bizi bağışlama, günahımızdan keçmə. O, sözün qürur pərdəsinə bürünərək vətəndən əfv yox, cəza diləyir.
Dağın-düzün yenə bizim olunca, Verən verdi, səni yaddan alınca, Qanın axıb, bu qan yerdə qalınca Vətən, bizi bağışlama!
Qeyd edək ki, kitabın redaktoru Zülfüqar Şahsevənli, ön sözün müəllifləri filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Sona Vəliyeva, əməkdar incəsənət xadimi Barat Vüsaldır.
Kitaba “Ruhun poetik yaddaşı” sərlövhəli ön sözündə Sona Vəliyeva müəllifin “Şəhidlik zirvəsi” poemasının məziyyətlərini şərh edərək yazır: “...Nəzakət xanımın misraları yol olub Şuşadan, Xankəndidən, Xocalıdan, Daşaltıdan keçib, yol alıb Kəlbəcər, Laçın, Qubadlı, Zəngilan, Ağdam döyüş meydanlarından keçir, içimizin ağrısına bələnərək ümid-ümid çiçəkləməyə tələsir”.
Kitabın digər ön söz müəllifi, əməkdar incəsənət xadimi Barat Vüsal isə “Sözdən düşən işıq, yaxud ağrıyan ruh” yazısında Nəzakət xanımın yaradıcılığı və şəxsiyyəti haqqında işıq biçimli fikirlər səsləndirir: “Onun şeirləri də əslində, sadəcə, işıq deyil. Üzdən, gözdən, sözdən düşən işıqdır, o işığın zərrələridir. Danışan ruhdur bütünlükdə bu işıq adam. Nəzakətin könlünə düşən işıq sözündən, sözünə düşən işıq könlündən düşür”.
Şairin şair haqqında belə duru, işıqlı ifadələr işlətməsi, əslində, şeirin, atını həmişə zəfərə yəhərləyən qalib, uca sözün qələbəsidir. Söz insanları bir-birinə ruhən, mənən qohum edə bilir.
Yurd dediyim bu torpaq Döyüş qərargahımdı. Hər çınqılı, hər daşı, Ulu səcdəgahımdı.
Torpaq yurda, vətənə, isti yuvaya, ana qucağına çevriləndə, bu müqəddəsliyi həmayıl kimi boynuna taxanda öz ülviliyini, ucalığını bir daha təsdiqləyir və sözün həqiqi mənasında, səcdəgaha, qibləyə çevrilir. Bizim səcdə edəcəyimiz torpaqlarımız hələ yağı caynağındadır. Misraların, sözün, ana ürəyinin, şair könlünün izi ilə, çəkdiyi işıqlı yolla o yurdlara qovuşmağa doğrudur yönümüz. Nəzakət xanım “Yurd dediyim bu torpaq” kitabında misralara, bəndlərə çevrilən şeirləri ilə bizi o sabahlara səsləyir. O səs bizi qələbəyə, zəfərə doğru çağırır.
Yolunuz uğurlu olsun, Nəzakət xanım!
İradə SARIYEVA
