Sənubər Bağırova: “Bildiyim qədər, hazırda Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən...” Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi: “Yallı”nın UNESCO-nun Qeyri-maddi irs siyahısına daxil edilməsi istiqamətində işlər görülür”
Azərbaycanın milli rəqsləri başqa xalqların rəqslərinə bənzəmir. Öz koloritinə, unikallığına görə milli rəqslərimiz xalqımızın qeyri-maddi irs nümunəsi kimi olduqca dəyərlidir. Elə rəqslərimiz var ki, o rəqslərin həm məzmunu, həm də fəlsəfəsi dərindir. Qeyri-maddi irsimizin unikal nümunələrindən olan milli rəqslərimizin beynəlxalq aləmdə tanıdılmasında axsamalarımız var.
Bizim bu sahədə qeyri-aktiv olmağımızın nəticəsidir ki, bədnam qonşularımız milli rəqslərimizi öz adlarına çıxmaq iddiasına düşürlər. Azərbaycanın qədim milli rəqslərindən biri olan “Köçəri”nin erməni rəqsi kimi UNESCO-nun Qeyri-maddi irs siyahısına düşməsi dediklərimizə əyani misaldır.
Yeri gəlmişkən, vurğulayaq ki, ermənilər “Köçəri”dən sonra “Uzundərə”, “Yallı” kimi rəqs növlərimizi də öz adlarına çıxır, onların erməni rəqsi kimi tanıdılması istiqamətində fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Onu da deyək ki, bədnam qonşularımız “Vağzalı-Mirzeyi”, “Nəlbəki”, “Cəngi”, “Qaytağı”, “Qazağı”, “Tərəkəmə”, “Xançobanı” kimi unikal rəqslərimizi də öz adlarına təqdim etməkdən çəkinmirlər.
Son illər Azərbaycan dövləti ilə UNESCO arasındakı sıx əməkdaşlıq nəticəsində bir sıra uğurlu işlər görülüb. Lakin indiyə qədər heç bir milli rəqsimiz UNESCO-nun Qeyri-maddi irs siyahısına salınmayıb. Qeyd etdiyimiz kimi, “Köçəri” də bizim milli rəqsimiz olduğuna baxmayaraq, ermənilər tərəfindən UNESCO-ya salınıb.
Azərbaycan milli rəqslərinin UNESCO-ya daxil edilməsi istiqamətində nə kimi işlər görülür?
Əməkdar incəsənət xadimi, UNESCO-nun Azərbaycan üzrə eksperti Sənubər Bağırova bizimlə söhbətində bildirdi ki, məlumatına görə, hazırda “Yallı” rəqsinin UNESCO-nun Qeyri-maddi irs siyahısına salınması istiqamətində işlər görülür: “Bizim milli rəqsimiz olan “Köçəri” rəqsi bədnam qonşularımız tərəfindən öz adlarına bu quruma daxil edilib. Bildiyim qədər, hazırda Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən “Yallı” rəqsinin UNESCO-ya təqdim edilməsi ilə bağlı işlər həyata keçirilir. Azərbaycan rəqsləri müxtəlif forma və məzmunludur. Bizdə solo rəqslər, kollektiv rəqslər var. Yəni rəqslərimiz bir necə janrdadır”.
Mədəniyyət və Turizim Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və mətbuatla iş sektorundan “Bakı-Xəbər”ə verilən məlumata görə isə, hazırda “Yallı” rəqsinin UNESCO-nun Qeyri-maddi irs siyahısına salınması istiqamətində işlər görülür: “Bu istiqamətdə işlər görülməyə başlayıb. Hazırda nazirlik tərəfindən Azərbaycanın milli rəqsi “Yallı”nın UNESCO-nun Qeyri-maddi irs siyahısına daxil edilməsi istiqamətində işlər görülür. .
Tanınmış rəqs ustadı, Əməkdar artist Aliyə Ramazanova bizimlə söhbətində Azərbaycan milli rəqslərinin UNESCO-ya salınmasının vacibliyini qeyd etdi. Sənətkarın sözlərinə görə, ulularımızın əmanəti olan rəqslərimiz beynəlxalq aləmdə öz yerini tutmalıdır: “Milli rəqslərimizə əl uzadanlar var. Ermənilər uzun illərdir rəqslərimizi öz adlarına çıxırlar. Hətta hər yerdə Azərbaycan rəqslərini öz rəqsləri kimi təqdim edirlər. Bunun qarşısı alınmalıdır. Odur ki, “Uzundərə”, “Yallı”, “Tərəkəmə” və s. rəqslərimiz dünyaya öz adımızla tanıdılmalıdır. Hesab edirəm ki, rəqslərimizin UNESCO-ya daxil edilməsi vacibdir və biz bu istiqamətdə işlər görməliyik. Son illər “Uzundərə” Azərbaycan xalq rəqsinin erməni nümunəsi kimi təqdim olunması ürəyimi ağrıdır. Bu rəqs bizimdir, ermənilərin deyil. Erməni qızı bu rəqsi Azərbaycan qızı kimi gözəl oynaya, təqdim edə bilməz”.
İradə SARIYEVA
