Zülfiyyə Eldarqızı: “Respublika üzrə mərkəzləşdirilmiş dublyaj studiyasının yaradılması vacibdir” Aysel Arzumanlı: “Filmlərin dublyajı məsələsinə ciddi yanaşılmalıdır”
Mərkəzləşdirilmiş dublyaj studiyasının yaradılması günün aktual məsələlərindən biri kimi diqqəti cəlb edir. Bilirik ki, həm yerli televizya kanallarında, həm də kinoteatrlarda nümayiş edilən filmlərin, cizgi filmlərinin səsləndirilməsində ciddi problemlər mövcuddur. Filmlərin dublyajı əsasən televiziyalarıın və kinoteatrların özündə həyata keçirilir.
Çox zaman dublyaj işinə qeyri-peşəkarların cəlb edilməsinin şahidi oluruq. Bunun nəticəsində də sözsüz ki, personajların səsləndirilməsində müəyyən qüsurlar özünü göstərir. Filmin orijinal səsləndirilməsinə uyğun səslərin seçilməməsi mənfi haldır. Bu da həm tamaşaçıları, həm də dublyaj sahəsini dərindən bilən insanları narahat edir. Əvvəlki illərdə dublyaj sahəsinə daha çox peşəkarlar cəlb edilirdi. Peşəkarlar da mətnlə tanış olmamış mikrofon qarşısına keçmirdilər, səsləndirəcəyi personajın xüsusiyyətlərini öyrəndikdən sonra səsləndirirdilər. Son illər isə filmlərin mətnləri əsasən bədii tərcümə sahəsindən uzaq adamlara verilir, bu da çox vaxt tərcümələrin qüsurlu olması ilə nəticələnir. Filmləri dublyaj edənlər də mətnlə tanış olmadan, necə gəldi səsləndirirlər. Əslində, dublyaj işi çox məsuliyyətli, peşəkarlıq tələb edən bir sahə olduğu üçün, bura peşəkarlar cəlb edilməlidir.
Son illər davamlı olaraq mütəxəssislər təklif edirlər ki, mərkəzləşdirilmiş dublyaj studiyası yaradılmalı, respublikaya gətirilən filmlər həmin mərkəzdə dublyaj edildikdən sonra telekanallara, kinoteatrlara təhvil verilməlidir.
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, bədii qiraətçi Zülfiyyə Eldarqızı bildirdi ki, respublikada mərkəzləşdirimiş, vahid dublyaj studiyasının yaradılmasına böyük ehtiyac var. “Dublyaj məsələsi kinoda ən ciddi, aktual problemlərdən biridir. Bu gün təsadüfi adamların bu işlə məşğul olması bu sahəyə ciddi ziyan vurur. Düzdür, peşəkarlar da dublyaja cəlb edilir, ancaq bu, kütləvi xarakter daşımır. Təəssüf ki, bu işdə bəzən tanışlıq, dostluq əsas rol oynayır. Filmlər baxılası deyil. Bir filmə rus dilində, yaxud Türkiyə türkcəsində tamaşa etdikdən sonra Azərbaycan dilində baxmaq sənə maraqsız gəlir. Bu da dublyajın yarıtmaz vəziyyətdə olması ilə bağlıdır. Düşünürəm ki, bu problemin aradan qaldırılması üçün tədbirlər görülməlidir. Respublika üzrə mərkəzləşdirilmiş dublyaj studiyasının yaradılması vacibdir. Uzun illərdir tanınmış aktyorlar, dilçilər, kino xadimləri mərkəzləşdirilmiş dublyaj stidiyasının yaradılmasının vacibliyini qeyd edirlər, lakin hələ də nəticə yoxdur” - deyə bildirən Z.Eldarqızının sözlərinə görə, bu problem köklü şəkildə öz həllini tapmalıdır.
Kinoşünas Aysel Arzumanlının dediyinə görə də vahid dublyaj mərkəzi yaradılmasa, bu problem çətin həll ediləcək: “Hesab edirəm ki, dublyaj işinə televiziyalar və kinoteatrlar ciddi yanaşmalıdırlar. Ölkədə kifayət qədər kino mərkəzi var, onlar da dublyaj işinə əhəmiyyət verməlidirlər. Dövlət kinoya, serialların çəkilməsinə vəsait ayırır. Düşünürəm ki, dublyaj işi də dövlətin diqqətindədir. Sadəcə, bu sahəyə nəzarət edən adamlar işlərinə ciddi yanaşmalıdırlar. Mən bilən AzTV-nin nəzdində mərkəzləşdirilmiş dublyaj studiyasının yaradılması məsələsi müzakirə edilirdi. Filmlərin dublyajı məsələsinə ciddi yanaşılmalıdır. Mərkəzləşdirilmiş dublyaj studiyası yaradılsa, bu sahədəki problemlər tədricən aradan qaldırılar”.
İradə SARIYEVA
