Xəyalə Rais: “Heç olmasa mükafat alan filmlərimizə xaricdə baxış təşkil edilsin”
Azərbaycanda istehsal edilən filmlər son illər ardıcıl olaraq nüfuzlu beynəlxaq film festivallarında yüksək mükafatlara layiq görülürlər. Bu da o anlam daşıyır ki, artıq Azərbaycan kinosu üçün dünyaya pəncərə açılıb. Uzun illər dar, məhdud çərçivədə qalmağa məhkum edilən milli kinomuzun dünyaya çıxışını izləmək həqiqətən də müsbət hisslər doğurur.
Bu gün Azərbaycan kinosu dövlət dəstəyi sayəsində inkişaf edir. İnkişafın nəticəsi olaraq yeni filmlər meydana gəlir. Hazırda həm “Azərbaycanfilm” kinostudiyası, həm də müstəqil prodakşnlar tərəfindən yeni filmlər çəkilir. İstehsal edilən filmlər müxtəlif beynəlxalq festival və müsabiqələrdə iştirak edirlər. Gerçək görünən budur ki, filmlərimizin mövzusu, rejissor yanaşması, aktyor ifaçılığı artıq dünya tamaşaçısının da diqqətini çəkməkdədir.
Dekabrın 21-də “Azərbaycanfilm” kinostudiyası tərəfindən istehsal edilən, rejissoru Amil Məmiyev olan “Qara bağ” filmi Türkiyədə keçirilən Hak-iş Beynəlxalq Qısa Film Festivalında “Ən yaxşı film” nominasiyasının qalibi olub. Filmin baş qəhrəmanı Elxan Abbasov da festivalın “Ən yaxşı aktyor” mükafatına layiq görülüb.
Xatırladaq ki, film Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sifarişi ilə “Azərbaycanfilm” kinostudiyası tərəfindən istehsal edilib. Filmin quruluşçu rejissoru və ssenari müəllifi Amil Məmiyev, quruluşçu operatoru Rauf Qurbanəliyev, quruluşçu rəssamı Əziz Məmmədov, bədii rəhbəri Cəmil Quliyev, icraçı prodüsseri Arif Səfərov, prodüsseri Müşfiq Hətəmovdur.
Filmdə baş rolları Elxan Abbasov, Vidadi Əliyev, Rasim Cəfərov və digərləri canlandırıblar.
Qeyd etdiyimiz kimi, indiyə qədər bir neçə filmimiz beynəlxalq ödülə layiq görülüb.
Bir müddət əvvəl rejissor və kinossenarist İlqar Nəcəfin “Nar bağı” bədii filmi 13-cü Avrasiya Beynəlxalq Film Festivalında mükafatlarla təltif olunub. Filmdə rol alan Qurban İsmayılov “Ən yaxşı kişi rolu” mükafatına, film isə “Münsiflər heyətinin xüsusi mükafatı” və FIPRESCI (Beynəlxalq Kinotənqidçilər Federasiyası) tərəfindən “Xüsusi vurğulama”ya layiq görülüb.
“Nar bağı” bədii filmini Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin sifarişi ilə Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası və “Buta Film” kino şirkəti birgə istehsal ediblər.
Bu filmin ssenari müəllifləri Asif Rüstəmov, İlqar Nəcəf, Roelof Jan Minneboo, quruluşçu rejissoru İlqar Nəcəf, quruluşçu operatoru Ayhan Salar, quruluşçu rəssamı Rafiq Nəsirov, bəstəkarı Firudin Allahverdi, icraçı prodüsseri Akif Əliyev, prodüsserləri Müşfiq Hətəmov və İlqar Nəcəfdir. Psixoloji dram janrında çəkilən filmdə baş rolları Qurban İsmayılov, İlahə Həsənova, Səmimi Fərhad, Həsən Ağayev və digərləri canlandırıblar.
Bu günlərdə rejissor və ssenarist Şamil Əliyevin çəkdiyi “Çölçü” filmi Beynəlxalq Kult Filmlər Festivalının “Qızıl tülkü” mükafatını qazanıb.
Xaricdə mükafat alan filmlərin sırasında tanınmış kinorejissor Oqtay Mirqasımovun “Keçmişdən məktublar” filmi Tiflisdə keçirilən “Müqəddəs Andrey” onuncu beynəlxalq kinofestivalının baş mükafatına layiq görülüb. Qeyd edək ki, O.Mirqasımovun filmi haqqında festivalın təşkilatçısı, kinorejissor, professor Qeorgi Qelaşvili bizim mətbuata müsahibəsində deyib ki, islam dininə ibadət edən rejissorun filmi ilk dəfədir xristian dini liderinin adı ilə bağlı keçirilən festivala dəvət olunub: “Oqtay Mirqasımovun filmində bütün dinlərin vəhdətinin tərənnüm olunması bizi bu addımı atmağa vadar edib. Filmin əsas süjet xəttini əsl tolerantlıq, dinindən, millətindən və əqidəsindən asılı olmayaraq, insanlara qayğı, düşmənçiliyə qarşı mübarizədə məhəbbət təşkil edir. Bu da Gürcüstan, Polşa, Ukrayna və Baltik regionu ölkələrindən olan münsiflərin diqqətindən yayınmayıb. O.Mirqasımovun filmi baş mükafatla yanaşı, üç nominasiyada da qalib gəlib”.
Azərbaycan istehsalı olan “Sonuncu” filmi İzmir Beynəlxalq Qısametrajlı Film Festivalında “Ən yaxşı xarici film” nominasiyasında mükafata layiq görülüb. Qeyd edək ki, “Azərbaycanfilm” kinostudiyası və “Buta film” prodakşn şirkətinin birgə istehsalı olan "Sonuncu" qisametrajlı filmi Böyük Vətən Müharibəsi veteranı haqqındadır. Filmin süjetinə əsasən axırıncı müharibə veteranı Azərbaycanda yaşayır və durğun həyat tərzi sürür. Ekran əsərində veteran rolunu aktyor İdris Rüstəmov, gənc qonşu rolunu isə aktyor Corc Qafarov oynayıb. Film gənc prodüsserlər Mariya İvanovanın və Nəsib Piriyevin bədii kino sənətində debütüdür. Filmin çəkilişləri Şabran rayonunda aparılıb. Film Azərbaycan tarixində ilk dəfə olaraq 2014-cü ildə keçirilən 67-ci Kann Festivalının əsas müsabiqə proqramlarından birində yarışıb.
Bakı Media Mərkəzi (BMM) bu günlərdə Kann şəhərində keçirilən "The Cannes Corporate Media & TV Awards" festivalında Azərbaycanı “Ritmik gimnastika üzrə 30-cu Avropa Çempionatı” filmi (videoçarx) ilə təmsil etmişdi. Bu film də mükafat almışdı.
Bir müddət əvvəl Azərbaycan filmi VI Beynəlxalq Turizm və Ekologiya Filmləri Festivalında azərbaycanlı rejissor Mariya İbrahimovanın “Azərbaycan: Şərqin Avropa cazibəsi” adlı filmi ən yaxşı turizm filmi mükafatına layiq görülmüşdü.
2014-cü ildə Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında rejissor Elçin Musaoğlunun dövlət sifarişi ilə çəkdiyi “Nabat” bədii filmi Qazaxıstanın Almatı şəhərində keçirilən XI Avrasiya Beynəlxalq Film Festivalında iştirak edərək “Ən yaxşı rejissor işi” və “Ən yaxşı aktrisa” (Fatimə Motamed Arya) mükafatlarına layiq görülüb. Mir Cəlal Paşayevin əsərinin motivləri əsasında çəkilən “İki yad adam” filmi Çində qalib olub. “Addım” təşkilatının sifarışı ilə "Kəmtərovlar ailəsi" hekayəsinin motivləri əsasında çəkilən "İki yad adam" filmi Çin Xalq Respublikasının paytaxtı Pekin şəhərində “World Cultural Open Organization”un dəstəyi ilə keçirilən “Grand Asian” Film Festivalının final gecəsində nümayiş olunub və uğur qazanıb.
Rusiyanın Tula şəhərində keçirilmiş "Gülümsə, Rusiya!" festivalında Azərbaycan kinematoqrafının istehsalı olan "Qorxma, mən səninləyəm! 1919" filmi də Azərbaycan kinosuna mükafat gətirən filmlərdəndir.
Qeyd edək ki, Azərbayan kinosunu xarici ölkələrdə keçirilən festivallarda təmsil edən filmlər həm yerli, həm də əcnəbi tamaşaçılar tərəfindən maraqla qarşılanır.
Kinoşünas Xəyalə Rais bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycan kinosunun beynəlxalq aləmə çıxması kinomuzun tanıdılmasına xidmət edir. Onun sözlərinə görə, keçmiş SSRİ vaxtı Azərbaycan kinosu ölkə sərhəddlərini aşmaqda çətinlik çəkirdi. O hesab edir ki, hazırda bu çətinliklər arxada qalıb və milli kinomuzun simasının beynəlxalq aləmdə tanıdılması reallığa çevirilib: “Uzun illərdir Azərbaycan kinematoqrafının xaricə çıxarılması ilə bağlı məqsədyönlü işlər görülür, layihələr işlənib hazırlanır. Son illər “Azərbaycanfilm”də və özəl kino şirkətlərində istehsal edilən filmlərin xeyli hissəsi bir kino məhsulu kimi özünü doğruldur. Bilirsiniz ki, bir neçə ildir kinomuzun tanıdılması istiqamətində işlər görülür. Azərbaycan filmləri dünyanın bir sıra beynəlxalq festivallarına qatılır. Nüfuzlu xarici film festivallarında yüksək mükafatlar alan filmlərimiz çoxdur. Hesab edirəm ki, filmlərin mükafat alması öz yerində. Bundan başqa, filmlərimizi xaricdəki tamaşaçı auditoriyasına tanıtmaq və sevdirmək lazımdır. Ümumiyyətlə, bu auditoriyanı formalaşdırmaq gərəkdir. Azərbaycan kinosunun səsi dünyaya yeni-yeni yayılır. Filmlərimizin ölkəmizə gətirdiyi mükafatlardan çıxış edib deyə bilərəm ki, milli kinomuzun örnəklərini xarici mütəxəssislər, kino xadimləri dəyərləndirirlər. Çox istərdim ki, filmlərimiz xarici kinoteatrlarda da nümayiş etdirilsin. Heç olmasa mükafat alan filmlərimizə xaricdə baxış təşkil edilsin”.
X.Rais hesab edir ki, Azərbaycan filmlərinin yüksək mükafatlara nail olması bu sahədəki inkişafa təkandır və kino sahəsində çalışanlara stimul verir.
İradə SARIYEVA
