Qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində diqqət mərkəzində saxlanan məsələlərdən biri də ərəb dünyası ilə iqtisadi əlaqələrin genişlənməsidir. Bu xüsusda atılan vacib addımlardan biri ərəb ölkələrindən çoxsaylı turistin qəbul edilməsidir. Artıq qeyd edilən məqamla bağlı Azərbaycan mühüm nailiyyətlər əldə edib.
Mədəniyyət və turizm nazirinin müavini Nazim Səmədov bildirir ki, bu il ərzində Azərbaycana 2 milyon 271 min nəfər xarici vətəndaş gəlib: "Gələn turistlərin sayında artım daha çox Rusiya, İran və ərəb ölkələri üzrə müşahidə olunub". O qeyd edib ki, bu ilin ilk 8 ayı ərzində xarici vətəndaşlar ölkədə bank kartları vasitəsilə 703 milyon manat ödənış edib: "Ötən il ərzində isə bu məbləğ 603 milyon manat təşkil edib. Ümumi hesablamalara görə, xarici vətəndaşlar ölkədə ümumilikdə 1,3 milyard manat xərcləyib". Təhlillər göstərir ki, turizmlə bağlı atılan addımlar bundan sonra da effektiv nəticəsini verəcək. Amma Azərbaycan üçün maraq doğuran təkcə bu deyil.
İndi diqqət mərkəzində saxlanan daha bir məqam ərəb ölkələrinə qeyri-neft sektoru üzrə daha çox həcmdə məhsul ixracına nail olmaqdır. Bu xüsusda da aktiv işlər görülür. Ekspertlər qeyd edilən fonda Körfəz Ərəb Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Əbdüllətif bin Raşid Əl-Zəyyəninin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətinin Azərbaycana səfərinə xüsusi diqqət yetrir. Səfərdə əsas məqsədlərdən biri də oktyabrın 20-də Bakıda keçiriləcək Azərbaycan-Körfəz Ərəb Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasının biznes-forumunda iştirak etməkdir. Elə bu forum fonunda iqtisadi əlaqələrin daha da güclənməsi gözlənir.
Azərbaycanı burada maraqlandıran əsas məqamlardan biri ilk növbədə qarşılıqlı əməkdaşlıq nəticəsində ərəb sərmayəsinin ölkəmizə cəlb olunmasıdır. İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev də bildirir ki, Körfəz Ərəb Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələrin Azərbaycana investisiya qoyması üçün yaxşı imkanlar var. Onun sözlərinə görə, həmin ölkələr Azərbaycanda fəaliyyət göstərən sənaye parklarında yaradılmış güzəştli rejimdən istifadə edərək istehsal müəssisələrinin yaradılmasına da investisiya yatıra bilər. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu prosesdə ərəb ölkələrinin özləri də maraqlıdır. Bu mənada yaxın tezlikdə Azərbaycana daha çox ərəb sərmayəsinin gəlişi gözlənir.
Azərbaycan üçün maraq doğuran daha bir məsələ istehsal etdiyi məhsulları körfəz ölkələrinə ixrac etməkdir. Elə Şahin Mustafayev də bildirir ki, Körfəz Ərəb Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasına üzv ölkələr "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizinin imkanlarından istifadə edə, Azərbaycan məhsullarının ixracı genişləndirilə bilər. Onun sözlərinə görə, bu ilin dekabrında Səudiyyə Ərəbistanına və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə təşkil ediləcək ixrac missiyası iş adamları arasında əlaqələrin, Azərbaycan məhsullarının ixracının genişlənməsinə əlavə imkanlar yaradacaq. Körfəz Ərəb Dövlətlərinin Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Əbdüllətif bin Raşid Əl-Zəyyəni Azərbaycanla mövcud əlaqələrin səviyyəsini yüksək qiymətləndirib, əməkdaşlığın inkişafında maraqlı olduqlarını qeyd edib. Bütün bunlar fonunda yaxın tezlikdə Azərbaycan məhsullarının daha böyük həcmdə körfəz dövlətlərinin bazarına çıxması gözlənir. Bu isə kifayət qədər böyük bazar sayılır. İlk növbədə aqrar sektor üzrə ərəb ölkələrinə satılan məhsulların çeşid və həcmində ciddi artım gözlənir.
Ekspertlər də qeyd edir ki, ölkəmizin kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı ilə əlaqədar potensialı genişdir. Digər tərəfdən, bu məsələ ilə əlaqədar Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin xüsusi proqramları var. Eyni zamanda, ixracla, ixracın təşviqi ilə əlaqədar İqtisadiyyat Nazirliyi də xüsusi proqramlar həyata keçirir. Eləcə də ixracla məşğul olan şirkətlərə müəyyən güzəştlər var. Mövcud reallıq da göstərir ki, ərəb ölkələrinin bazarına çıxmaq üçün ölkəmiz tərəfindən hər hansı problem yoxdur. Ən əsası isə, artıq əksər ərəb ölkələri Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarını almağa maraq göstərməyə başlayıb. Belə ki, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi (BƏƏ) Azərbaycandan aqrar məhsulları almaq istəyini bildirib. Xatırladaq ki, Azərbaycan son illər kənd təsərrüfatının inkişafına xüsusi əhəmiyyət verməyə başlayıb. Bunun da nəticəsində ildən-ilə istehsal edilən kənd təsərrüfatı məhsullarının həcmində artım olur. Ölkəmiz daxili tələbatı ödəməklə yanaşı, istehsal edilən bu məhsulların bir hissəsini də xaricə yönəldir. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarını alan ölkələr sırasında Rusiya, Ukrayna kimi dövlətlər xüsusi çəkiyə malikdir. Lakin son zamanlar görünür ki, bu prosesdə ərəb ölkələri də iştirak etməyə çalışır. Heç şübhəsiz, yeni-yeni bazarların əldə edilməsi Azərbaycan üçün uğurlu addımdır. Onu da qeyd edək ki, ərəb ölkələrinin Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsulları almaq istəyi ölkəmizdə həm sahibkarların gəlirlərinin artması, həm də ölkəyə əlavə qazanc gətirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Tahir TAĞIYEV
