Vüqar Bayramov: “Bu həm də elektron ticarətin həcminin böyüməsinə gətirib çıxaracaq”
Azərbaycan hökuməti pərakəndə satış və iaşə obyektlərinə vergi imtiyazı tətbiq etməyi planlaşdırır. Bununla bağlı yayılan məlumata görə, imtiyazların tətbiqində məqsəd nağdsız hesablaşmaları stimullaşdırmaqdır. Bununla bağlı müəyyən vergi güzəştlərinin edilməsi nəzərdə tutulur. İlkin məlumatlara görə, vergitutma bazası maksimum 20 faiz azaldıla bilər.
Bu dəyişikliklər qəbul edildikdə, pərakəndə və iaşə obyektlərinin nağdsız dövriyyəsi qismən vergiyə cəlb olunacaq. Öz növbəsində, bu cür faydaların tətbiqi şirkətlərə xərclərin azaldılmasına imkan verir və bununla da xidmət və məhsulların dəyərini azaldır. Hökumətdə razılıq əldə edilərsə, 2018-ci ildən başlayaraq güzəştlər tətbiq oluna bilər.
Son illər Azərbaycanda nağdsız hesablaşmaların stimullaşdırılması üçün müxtəlif qanunvericilik aktları qəbul edilib. Belə ki, 2017-ci ildən etibarən ticarət və ictimai iaşə sahələrində fəaliyyət göstərən böyük sahibkarlar tərəfindən nağd hesablaşmalar ayda 30 min manata qədər məhdudlaşdırılır. Belə məhdudiyyətlər 200 min manat aylıq dövriyyəsi olan sahibkarlara təsir göstərir.
Onu da qeyd edək ki, 2017-ci ilin avqust ayında Azərbaycanda cəmi ödəniş kartlarının sayı 33 min ədəd artaraq 5 milyon 597 min ədədə çatıb. Kredit kartları 30 ay azalmadan sonra iyuldan artmağa başlayıb. Belə ki, iyulda kredit kartları 5 min ədəd artaraq 567 min ədədə çatmışdı. İyulda ödəniş kartları ilə 1 milyard 240 milyon manatlıq əməliyyat aparılıb. Ölkədaxili əməliyyatlardan 962 milyon manatını nağd pulun çıxarılması, 97 milyon manatını nağdsız ödənişlər təşkil edib.
Ümumilikdə, vergi güzəştləri tətbiq olunsa, bu, nağdsız hesablaşmaların stimullaşdırılmasına nə kimi təsir göstərəcək?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, vergi güzəştləri tətbiq olunsa, bu, ölkədə nağdsız hesablaşmalara olan marağı artıracaq: “Xeyli müddət bundan əvvəl nağdsız hesablaşmalarda vergi güzəştlərinin tətbiq edilməsi ilə bağlı təkliflərimizi hökumətə vermişik. Belə güzəştlərin tətbiq edilməsini məqsədəuyğun hesab edirik. Ona görə ki, belə güzəştlər, nəticə etibarilə, nağdsız hesablaşmalara marağı artırır. Bu zaman daha çox vətəndaş, sahibkar nağdsız hesablaşmalardan istifadə edir. Çünki belə olduqda, nağdsız satılan məhsulların qiyməti nağd satılan məhsullarla müqayisədə daha ucuz olacaq. Nəticədə bu, sahibkarları stimullaşdıracaq ki, bu formada məhsullarını satsınlar. Nəzərə almaq lazımdır ki, Birləşmiş Ştatlarda nağdsız hesablaşmalara güzəştlər var. Belə güzəştlərin tətbiq edilməsi ABŞ-da elektron ticarətə marağın artmasına və sahibkarların bu istiqamətdə fəaliyyətlərinin stimullaşdırılmasına təkan verir. Ona görə də Azərbaycanda da oxşar praktikanın tətbiqi məqsədəuyğundur. Hesab edirəm ki, oxşar praktikanın tətbiq edilməsi, nəticə etibarilə, ölkədə nağdsız hesablaşmaların və bütövlükdə elektron ticarətin həcminin böyüməsinə gətirib çıxaracaq. Bu həm də ticarət obyektlərinin vergidən yayınmasının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayacaq. Nəticədə büdcəyə daha çox vergi daxil olacaq. O da məlumdur ki, indiyə qədər nağdsız hesablaşmalarla bağlı çağırışlara, bir sıra maarifləndirmə işlərinin aparılmasına baxmayaraq, bu yetərincə öz effektini verməyib. Hesab edirəm ki, bu sahədə dönüş əldə etməyin ən optimal yolu məhz vergi güzəştlərinin tətbiq olunmasından keçir. O üzdən, bununla bağlı təşəbbüsü dəstəkləyirəm”.
Vidadi ORDAHALLI
