Məlum olduğu kimi, iyunun 2-də gecə saatlarında Azərbaycanda benzinin qiyməti növbəti dəfə bahalaşıb. Aİ-95 “Premium” markalı yanacağın qiyməti 1.25 manatdan 1.40 manata, Aİ-98 “Super” markalı benzinin qiyməti isə 1.40 manatdan 1.55 manata çatdırılıb. Qeyd edək ki, “Premium” və “Super” benzinlər Azərbaycanda istehsal edilmir, ölkəyə idxal olunur. Onların qiymətini Tarif Şurası tənzimləmir.
Məlumat üçün bildirk ki, cari ilin yanvar-mart ayları ərzində ölkəyə 26 min 277,71 ton həcmində və 16 milyon 781,15 min dollar dəyərində Aİ-95 markalı benzin idxal edilib. Bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 15,7 % aşağıdır.
Maraqlıdır, Azərbaycan neft ölkəsi olmasına baxmayaraq, niyə ölkəmizdə Aİ-95 markalı benzin istehsal olunmur.
Naqif Həmzəyev: “Biz neft ölkəsiyik, xaricə neft ixrac edirik, bu benzin növünü istehsal etmək üçün kifayət qədər imkanımız var”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən millət vəkili Naqif Həmzəyevin sözlərinə görə, benzinin qiymətinin qalxması sürücülər üçün heç də yaxşı xəbər olmadı: “Bu məsələ sürücülərimizi, vətəndaşlarımızı, istər-istəməz, narahat edir. Həm də sual doğuran məqam odur ki, bu növ benzin nə üçün bu günə qədər Azərbaycanda istehsal edilmir? Axı biz neft ölkəsiyik, xaricə neft ixrac edirik. Bu benzin növünü istehsal etmək üçün kifayət qədər imkanımız var. İstehsal etsəydik, qiymət artımı olmazdı və sürücülər bu qədər böyük xərcə düşməzdilər”.
İlham Şaban: “Maşınlar “Avro” standartda yanacaq tələb edir, bizdə isə onun istehsalı hələ yoxdur”
Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban bildirdi ki, bütün ümidlər Heydər Əliyev adına zavodun “Avro-5” standartında yanacaq istehsalına başlamasına bağlıdır: “Daha neyləyə bilərik? Maşınlar “Avro” standartda yanacaq tələb edir, bizdə isə onun istehsalı hələ yoxdur. Rəsmi statistikaya görə, Rusiyadan, Belarusdan, Gürcüstandan, hətta İrandan, Türkmənistandan da benzin idxal edirik. Bakı Neft Emalı Zavodunun yenidən qurulması hədsiz uzandı. Avropanın cənubunda, Afrikanın şimalında, Yaxın Şərqdə və Mərkəzi Asiyada texnoloji baxımdan ən müasir neftayırma zavodu olan STAR zavodunun tikinti fazası heç 40 ay çəkmədi. Bu zavodun 11 milyon tona yaxın emal gücü var. Bizə 5 milyon ton emal gücü olan zavod tam yetərli olardı, çünki 80% neft məhsulu – 4 milyon ton alına bilərdisə, bu, həm daxili bazarı təmin edər, həm də xaricdə yanacaq satmağa imkan verərdi.
Azərbaycan 2020-ci ildə 97 min ton Aİ-95, 2,6 min ton isə Aİ-98 markalı benzin idxal edib. Yəni hökumətdə istək olsaydı, 2015-ci ildə Qaradağda mərhələ-mərhələ genişləndirilən neft emalı zavodu tikə bilərdi, özü də çox qısa zamanda. Çünki zavodun yerini artıq SOCAR düzənləyib, kommunikasiya məsələlərini də həll etmişdi”.
Günel CƏLİLOVA
