Ötən gün "Azərbaycan Respublikasında insan alverinə qarşı mübarizəyə dair 2014-2018-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nın 13.9.5-ci yarımbəndinə əsasən, insan alverinin və qanunsuz miqrasiyanın mahiyyətinə dair kütləvi informasiya vasitələrinin əməkdaşları üçün seminar keçirilib.
Seminarda Daxili İşlər, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirlikləri, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, Dövlət Miqrasiya Xidmətinin və Mətbuat Şurasının nümayəndələri iştirak edib.
Seminarın mövzusu insan alveri, məcburi əmək, ictimai mənəviyyat əleyhinə olan cinayətlərin, qanunsuz miqrasiya, ailə münaqişəsi hallarının bir-birindən fərqləndirilməsi, o cümlədən onların müxtəlif təzahür formaları, belə məlumatların mətbuatda işıqlandırılması və araşdırılması xüsusiyyətlərinə, bununla bağlı konfidensiallıq məsələlərinə həsr olunub.
İlk olaraq İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin rəisi, general-mayor Şərif Əsədullayev çıxış edərək bildirib ki, insan alverinə qarşı mübarizə sahəsində şəxsiyyətin və cəmiyyətin insan alverinin istənilən formalarından müdafiəsi, bu növ cinayətlərin aşkar edilməsi və qarşısının alınması, habelə nəticələrinin aradan qaldırılması istiqamətində bir sıra işlər görülür və görülməkdədir. Onun dediyinə görə, bu sahədə beynəlxalq, regional və milli səviyyədə mühüm tədbirlər həyata keçirilib: "Ölkəmizdə insan alverinə qarşı kompleks mübarizənin hüquqi müstəvidə aparılmasının ötən 11 ilində bu sahəyə dövlət və hökumət səviyyəsində xüsusi diqqət ayrılıb".
Ş.Əsədullayev qeyd edib ki, insan alverilə bağlı DİN tərəfindən ciddi işlər aparılır: "Bu ilin 4 ayı ərzində Azərbaycanda 78 insan alveri faktı qeydə alınıb. Ötən il isə 128 fakt qeydə alınıb. Azərbaycanda bu sahədə aparılan məqsədyönlü işlər nəticəsində ABŞ Dövlət Departamenti və Avropa Şurası öz hesabatlarında bunu yüksək qiymətləndirir. Ötən ilin dekabr ayından bu ilin yanvar ayınadək DİN-nin İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə İdarəsi tərəfindən Gəncə-Qazax bölgəsində mütəşəkkil dəstə aşkar olunub".
İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin rəisi çıxışı zamanı onu da əlavə edib ki, insan alveri qurbanları onlar üçün ayrılmış xüsusi sığınacaqda yerləşdirilir: "Qurbanlarla sırf mütəxəssislər məşğul olur. Və onların yaşadığı məkana tam nəzarət olunur. Onların mühafizəsi və yaşayışı üçün hər bir şərait yaradılıb. Sığınacağa yerləşdirilən insan alveri qurbanlarının aylıq saxlanma xərci 720 manatdır.
Həmin şəxslərə lazımi tibbi yardımlar olunur. Həmçinin, onlar mövsümi geyimlərlə də təmin olunur".
Ş.Əsədullayevin sözlərinə görə, 2015-ci ildə otel və digər yerlərdə 197 əxlaqsızlıq yuvası aşkarlanıb: "Bu gün bəzi otellərdə müştərilərdən nikah haqqında sənəd istəyirlər. Otel nümayəndəsi səbəb kimi bildirir ki, guya onlara bu göstərişi Daxili İşlər Nazirliyinin İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi verib. Burdan bildirmək istəyirəm ki,
Daxili İşlər Nazirliyinin İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi heç bir otel və mehmanxanaya nəzarət etmir. Bu barədə mətbuatda gedən məlumatlar yanlışdır".
Onun sözlərinə görə, ötən 10 il ərzində 440 insan alverçisi cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Ümumiyyətlə, 2015-ci ildə Azərbaycanda 26 916 cinayət hadisəsi qeydə alınıb: "Bunlardan 28 fakt insan alveri və məcburi əmək cinayətləri ilə bağlı olub. Bu da cinayətlərin 0,48 faizini təşkil edir".
Daxili İşlər Nazirliyinin İnsan Alverinə Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin şöbə rəisi İlkin Qurbanov "İnsan alverinə qarşı mübarizə fəaliyyəti, onun təşkilati və hüquqi əsasları" mövzusunda çıxış edib və bəzi statistik məlumatları nəzərə çatdırıb. O, çıxışı zamanı bildirib ki, "Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 12-ci maddəsinə əsasən, insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqlarının, respublikanın vətəndaşları üçün layiqli həyat səviyyəsinin təmin edilməsi dövlətin ali məqsədidir. Onun sözlərinə görə, həyata keçirilən istintaq hərəkətləri və əməliyyat-axtarış tədbirləri ilə 812 insan alveri və məcburi əmək faktı aşkarlanaraq 440 nəfər cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib, 10 mütəşəkkil dəstə, 100-dən artıq cinayətkar qrup zərərsizləşdirilib, insan alverinin qurbanı olan 646 şəxs cəmiyyətə reinteqrasiya olunub: "Görülən işlər nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən hazırlanmış hesabat və rəylərdə əksini tapıb, eləcə də ölkəmizin qoşulduğu beynəlxalq sənədlərdən irəli gələn öhdəliklərin icrası müsbət dəyərləndirilib".
Dövlət Miqrasiya Xidmətinin Miqrasiyaya Nəzarət Baş İdarəsinin rəis müavini Qüdrət Məmmədov "Azərbaycan Respublikasında qanunsuz miqrasiyaya qarşı mübarizə fəaliyyəti" haqqında danışarkən qeyd edib ki, Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanlarının son illər keçirdikləri əməliyyat tədbirləri nəticəsində artıq ölkəmizə qeyri-leqal yolla daxil olan əcnəbilərin sayı azalıb: "Əvvəllər ölkəmizə Banqladeş və Pakistan vətəndaşları qanunsuz miqrant kimi daxil olurdular. Görülən işlər və qəbul olunan qanunlar sayəsində bu sahədə istənilən nəticə əldə olunub. Qeyd edim ki, Azərbaycanda son 11 ildə 646 insan alveri qurbanı aşkar edilib. Bunlardan 7 faizi əcnəbi və vətəndaşlığı olmayan şəxslərdir. Son 6 ay ərzində isə Yaxın Şərq-Türkiyə-Azərbaycan marşrutu ilə Avropaya qanunsuz miqrant axını faktları qeydə alınıb. Bu da Azərbaycanın tranzit ölkəyə çevrilməsinə gətirib çıxarır.
Hüquq-mühafizə orqanları əməkdaşları 5 mütəşəkkil dəstə zərərsizləşdirib. Saxlananlar arasında Azərbaycan vətəndaşları olmayıb. Əsasən həmin qanunsuz miqrantların öz ölkələrindən olan şəxslər olub. Azərbaycanda 5 minə yaxın qanunsuz miqrant var".
Seminarda Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin İnsan Alveri Qurbanlarına Yardım Mərkəzinin direktoru Nəzakət Balabəyova "İnsan alveri və qanunsuz miqrasiyaya qarşı mübarizə sahəsi üzrə sosial fəaliyyət", Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin Hüquqi Təminat Şöbəsinin baş məsləhətçisi Rahil Süleymanzadə "İnsan alveri və qanunsuz miqrasiyaya qarşı mübarizədə Dövlət Komitəsinin rolu", Mətbuat Şurasının sədr müavini Müşfiq Ələsgərli "İnsan alveri və qanunsuz miqrasiya, eləcə də belə hallara qarşı mübarizəyə dair məlumatların kütləvi informasiya vasitələrində işıqlandırılması xüsusiyyətləri" mövzusunda çıxış ediblər.
Günel CƏLİLOVA
