Rusiya sülhməramlı kontigentinin müvəqqəti nəzarəti altında olan Azərbaycan ərazilərində erməni separatçıları “rus icması” kartından öz çirkin niyyətləri və məqsədləri üçün istifadə etməyə davam edirlər.
Belə ki, martın 12-də qondarma rejimin “dövlət katibi” Qurgen Nersisyan Xankəndi şəhərində "Qarabağın rus icması şurası"nın nümayindələri ilə görüşüb. Separatçı Qurqen icma üzvlərini əmin edib ki, guya o, Qarabağda yaşayan slavyanların və pravoslavların kimliyinin qorunub saxlanılmasına öz töhfəsini verəcək.
Tədbirdə, həmçinin, qondarma rejimin rəhbəri Araik Arutyunyanın müşaviri, özünü guya qondarma rejimlə Rusiya arasında münasibətlərin koordinatoru hesab edən Vladimir Qriqonyan da iştirak edib.
“Rus icması” kartı ilə separatçılar nəyə nail olmaq istəyirlər?
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Rusiya Qarabağda “rus icması” kartını yenidən aktuallaşdırır: “Qondarma “rus icması” layihəsində separatçıların və Moskvanın öz planları var. Separatçılar “rus icması” və “rus dili” üzərindən gələcək mövcudluqlarının Moskvanın təminatı altına alınmasına çalışır: Araikin “Rusiya Mədəniyyət Evləri”nin açılması istiqamətində işlərin getdiyi haqda açıqlaması da buna hesablanmışdı.
Rusiya Qarabağda mövcudluğunu davam etdirməyin müxtəlif ssenarilərini düşünür, xüsusilə ermənilərlə yanaşı, “rusları qorumaq” əsasları da hazırlanır.
Bu, mümkün sülh sazişindən sonrakı dövrə hazırlıqdır. Rusiya bölgənin gələcəyi üçün sülh sazişinin qaçılmaz olduğunu da anlayır. Moskva onu da anlayır ki, Qarabağa “status”un verilməsi faktiki sıradan çıxıb, bundan sonra bölgədə “erməni icması” və “Azərbaycan icması” arasında münasibətlərin qurulması adı ilə daha uzun müddətə qalmaq perspektivi mümkün ola bilər.
Bu kart siyasi manevrlər üçün zəif kart olsa, yenə də istifadə etməyə çalışacaqlar. Ancaq bu, çox uğursuz alınacaq. Çünki bütün dünya dövlətləri Qarabağı Azərbaycan ərazisi kimi tanıyır, eləcə də bu məsələ artıq beynəlmiləl çərçivəyə daxil olub. Ərazilərimizdə rus icması faktorunun ortalığa atılması yalnız gülüş doğurur”.
Politoloqun sözlərinə görə, Rusiya bu ssenaridən Abxaziyada istifadə edib. Abxaziya və Cənubi Osetiya da eyni yolla Gürcüstandan qoparılmışdı. Qarabağın ermənilər yaşayan hissəsində gedən proseslərə diqqət etsək məlum olur ki, Rusiya Ermənistanın kapitulyası ilə nəticələnən 10 noyabr razılaşmasından dərhal sonra həm erməni, həm də bəzi rus parlamentarilərinin adından rus dilinə Qarabağda ikinci dil statusunun verilməsini “təklif” etdi. Ardınca dul qalmış erməni qadınlarla həmin bölgədə xidmət edən rus sülhməramlılarının evləndirilməsi ideyası irəli sürüldü və bu istiqamətdə müəyyən “irəliləyiş” də əldə edildi. Bir il keçəndən sonra erməni rəsmiləri Qarabağdakı ermənilərin sayında hər ay artım tempinin olduğunu bəyan etdilər. Ardınca əhaliyə rus pasportlarının paylanılmasının zəruriliyi mövzusunu gündəmə gətirdilər. Sonra Rusiya sülhməramlılarının bölgəyə gəlişinin bir illiyi təntənəli şəkildə qeyd olundu. Elə həmin tədbirdə məlum oldu ki, sülhməramlılar burada pravoslav kilsəsi inşa ediblər. Xocalıda məhz həmin kontingent tərəfindən park salındı. Hətta sülhməramlıların mövcudluğu monumentləşdirildi də. Məhz həmin parkda rus sülhməramlısı və erməni uşağının birlikdə heykəli ucaldıldı. Monumentin daşıdığı məna bu idi ki, ermənilərin bölgədəki xilaskarı məhz ruslardır. Bütün bu addımlar onu deməyə əsas verir ki, Rusiya bölgəni öz nəzarətinə almağı hədəfləyir. Görür ki, erməni separatizmi ilə bağlı kartın işlənməsi mümkün deyil. Bu səbəbdən də, indi də “rus icması” söhbətini ortaya atıb. Bu üsulla bölgəyə nəzarətini təmin edir ki, gələcəkdə rus əhalisinin hüquqlarının qoruyucusu missiyası adı ilə proseslərə müdaxilə etsin”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
