Məlum olduğu kimi, Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz və Gürcüstandakı böhran üzrə nümayəndəsi Toivo Klaar bu günlərdə bəyan edib ki, Laçın yolu ilə gərginliyi artıracaq yüklər daşınmamalıdır:
“İlk növbədə, hesab edirəm ki, Laçın yolunda nələrin daşınması ilə bağlı şəffaflığın təmin olunması ideyası tamamilə legitimdir. Çünki biz Laçın yolundan gərginliyi daha da artıran məhsulların daşınmasını, hər hansı hərbi və ya qeyri-qanuni məqsədlər üçün istifadə olunmasını istəmirik. Şəffaflıq tamamilə qanunidir. Məncə, bu şəffaflığın əldə olunması ilə bağlı hansı yolların, vasitənin olması müzakirələrin və danışıqların mövzusudur”.
Klaarın bu mövqeyi Ermənistanı və separatçıları çox narahat edir. Hər iki tərəf böyük məyusluq və narahatlıq içində bunu dəyərləndirib. Xüsusən də Qarabağdakı separatçı qurum və onun “strukturları” bundan ciddi vəlvələyə düşüblər: “Biz Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz və Gürcüstandakı böhran üzrə nümayəndəsi Toivo Klaarın sosial şəbəkələrdə 9 mart 2023-cü il tarixli mesajını nəzərə almışıq. Lakin onun bir müddət əvvəl, martın 8-də Azərbaycan mətbuatına müsahibəsində Laçın dəhlizinin blokadası ilə bağlı vəziyyət barədə verdiyi açıqlamalar onların neytral vasitəçi statusuna uyğunluğu baxımından ciddi suallar yaradır”.
Maraqlıdır, Toivo Klaarln bəyanatları erməniləri niyə bu qədər qıcıqlandırıb?
“Bütün bunların Avropa İttifaqı rəsmisi tərəfindən siyasi tərzdə dilə gətirilməsi ermənilərin yuxusunu qaçırıb”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən siyasi ekspert Elşad Həsənov bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Ermənilər hər zaman öz maraqlarına uyğun olan, onların tələblərini, istəklərini ifadə edən bəyanatları dəstəkləyiblər. Ancaq obyektivliyə əsaslanan qərarlara, açıqlamalara düşməncəsinə yanaşıblar. Toivo Klaar təcrübəli diplomatdır və Azərbaycanla Ermənistan arasında uzun illərdir mövcud olan gərginliyin səbəblərini bilir. Klaar yaxşı bilir ki, Şuşa-Laçın yolundakı ekoaktivistlərin tələbləri nədən doğur. O, yaxşı bilir ki, Laçın yolu bağlı deyil. Bağlı olan yoldan gündəlik yük daşınmaz. Ancaq Qarabağdan fərqli olaraq, Naxçıvan blokadadadır. 30 ildir Ermənistan Mehri üzərindən Naxçıvanla əlaqə qurulmasına imkan vermir. Sadəcə olaraq Laçın yolunda bizim ekoaktivistlərimiz Azərbaycan sərvətlərinin talan olunmasının qarşısını alırlar. Fevralın 18-də ABŞ dövlət katibi Entoni Blinkenin vasitəçiliyi ilə Azərbaycan və Ermənistan dövlət başçılarının görüşündə müsbət çalarlar göründü. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, danışıqlarda müəyyən müsbət çalarlar var. O cümlədən, ölkə başçısı bəyan etdi ki, Qarabağdakı yerli erməni icması ilə danışıqlar aparacağıq. Bu, ilk dəfə idi və əvvəllər belə təmaslar olmayıb. Ən başlıcası Prezident İlham Əliyev bəyan etdi ki, Laçın yolunun başlanğıcında nəzarət-buraxılış məntəqəsinin qurulması labüddür. Bəli, indiki dövrdə bu çox labüddür. Məsələ ondadır ki, indinin özündə belə biz Rusiya sülhməramlılarının yük maşınlarını yoxlaya bilmirik. Reallıq ondan ibarətdir ki, Ermənistan müxtəlif vasitələrlə Qarabağa silah daşıyır. Bununla bağlı konkret faktlar var. Martın 5-də Xəlfəli yolunda baş verən insident göstərdi ki, ermənilər sakit durmaq istəmir. Klaarın açıqlaması o deməkdir ki, ermənilər Laçın yolundan sui-istifadə edib Qarabağa silah daşıyır. Bu, o deməkdir ki, yola arzuolunan səviyyədə sülhməramlılar nəzarət etmir. Bütün bunların Avropa İttifaqı rəsmisi tərəfindən siyasi tərzdə dilə gətirilməsi ermənilərin yuxusunu qaçırıb. Bunu Azərbaycan deyəndə o dəqiqə bizi tərəf kimi təqdim edirlər. Ancaq Aİ rəsmisi yolda şəffaflığın olmamasına işarə edəndə o zaman məsələnin mahiyyəti dünya üçün aydınlaşır. Ermənilər də məhz bundan bərk narahatdılar. Klaar obyektiv olaraq deyir ki, yolda şəffaflıq olmalıdır. Bu da yolda nəzarət-buraxılış məntəqəsinin qurulmasından keçir. Bax, erməniləri əsas narahat edən məqam budur”.
Vidadi ORDAHALLI
