Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Milli Məclisin deputatı Ramin Məmmədov Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni sakinlərlə təmaslar üzrə məsul şəxs qismində müəyyən edilib.
Bu fonda martın 1-də Ramin Məmmədov Xocalı şəhərində, Azərbaycan Respublikası ərazisində müvəqqəti yerləşdirilmiş Rusiya Federasiyası sülhməramlı kontingentinin qərargahında Azərbaycan Respublikasının Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni sakinlərin təmsilçiləri ilə görüşüb. Görüşdə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin və “AzerGold” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin mütəxəssislərindən ibarət təbii sərvətlərin qanunsuz istismarını araşdıran monitorinq qrupunun rəhbəri Məsim Məmmədov da iştirak edib.
Görüşdə Azərbaycan Konstitusiyasına və qanunlarına uyğun olaraq, Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni sakinlərin Azərbaycan Respublikasına reinteqrasiyasına dair ilkin müzakirələr aparılıb. Elə həmin görüşdən sonra bəyan edilmişdi ki, Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yaşayan erməni sakinlər ilə təmaslar davam etdiriləcək. Hadisələrin sonrakı gedişi Azərbaycanın bu vədinə sadiq qaldığını göstərdi. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası Qarabağın erməni ictimaiyyətinin nümayəndələrini reinteqrasiya ilə bağlı təmasların davam etdirilməsi, eləcə də Qarabağda infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması məsələlərinin müzakirəsi üçün ikinci görüşə dəvət edir. Görüşün yaxın günlərdə Bakı şəhərində keçirilməsi təklif olunur. Növbəti görüş üçün Bakının seçilməsi təsadüfi deyil. Çünki Qarabağ ermənilərinin gələcəkdə göstəriş alacaqları məkan məhz Bakı olacaq. Ölkəmizin ərazisində yaşan digər millətlər kimi bu gün Qarabağda yaşayan ermənilərin də Azərbaycan dövlətinin vətəndaşları olmasını əslində onların özləri arasında da qəbul edənlər var. Bunu hətta Qarabağda qalan ermənilərin “rəhbəri” kimi özünü təqdim edən Araik Arutyunyan da etiraf edir. Arutyunyan Qarabağın erməni əhalisi arasında başqa rəylərin olmasını bildirir: “Bu isə o deməkdir ki, yaxın gələcəkdə bizdə öhdəsindən gəlməli olacağımız müxtəlif hadisələr baş verəcək. Bizim seçimimiz var: ya seçdiyimiz mübarizə yolunu davam etdirmək, ya da əgər cəmiyyətdə Azərbaycanın təkliflərini qəbul etmək kimi əhval-ruhiyyələr varsa, bu adamların öz vətəndaş hüquqları çərçivəsində bunu etmək və demək imkanları var ki, “biz düzgün yol seçməmişik”. Onların imkanları var ki, belə mövqeləri formalaşdırıb Qarabağda yeni hökumət təşkil etsinlər”. Beləliklə, bu açıqlamadan sonra aydın görünür ki, Qarabağ erməniləri arasında Azərbaycan cəmiyyətinə inteqrasiya olunmaq istəyənlər var. Xüsusən də martın 5-də Qarabağda məlum insidentdən sonra ermənilər başqa çıxış yollarının olmadığını daha dəqiq görürlər. Azərbaycan ən yüksək səviyyədə mütəmadi bəyan edib ki, digər vətəndaşlar kimi Qarabağ ərazilərində yaşayan ermənilər də Azərbaycan dövlətinin vətəndaşlarıdır. Təbii ki, Azərbaycan dövləti digər vətəndaşlar kimi onların da probleminin həllinə həssaslıq nümayiş etdirməyə hazırdır. Onların da öz növbələrində Azərbaycan dövlətinin qanunları çərçivəsində bu ərazilərdə yaşamaq hüquqları var. Proses, prezident İlham Əliyevin göstərişinə uyğun olaraq, yeni başlayıb. Təbii ki, Qarabağda buna kölgə salmağa çalışanlar, başa düşmədən danışanlar var. Ancaq beynəlxalq hüququn normaları çərçivəsində kimlər ki ölkə qanunlarına tabedir və Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edəcək, onların yaşayış hüququ digər vətəndaşlar kimi qorunacaq. Bununla razılaşmayanlar, təbii ki, bu əraziləri tərk etməli olacaqlar.
Azərbaycanın dövlət sərhədləri çərçivəsində yaşayan hər vətəndaşı ilə müəyyən müzakirələrin aparılmasına da normal yanaşmaq lazımdır. Ermənilər də digər millətlərin nümayəndələri kimi, ölkə qanunları çərçivəsində həyata inteqrasiya etməlidirlər. Azərbaycan dövləti onlara bu seçimi təqdim edib. Hazırda buna əngəl olmağa çalışan isə Ermənistandır. Azərbaycan prezidentinin köməkçisi, Azərbaycan Prezidentinin Administrasiyasının xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev “Report”a müsahibəsində bu xüsusda bildirib ki, Ermənistan Azərbaycana qarşı müxtəlif uydurmalar səsləndirir. Onun sözlərinə görə, Ermənistan indi də yeni bir narrativ ortalığa atıb: “Guya Laçın yolunda “blokada”dadır, Azərbaycan Qarabağda yaşayan erməni sakinlərə qarşı “genosid” törətməyə hazırlaşır. Biz ilk gündən demişik ki, Laçın yolu bağlanmayıb, Rusiya sülhməramlıları, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi, humanitar yüklər rahat şəkildə yoldan keçir. Dekabrın 12-dən bu günə 3600-dan çox maşın Laçın-Xankəndi yolundan keçib. Məgər belə blokada olur? Ermənistan bu tipli narrativlərlə beynəlxalq ictimaiyyəti çaşdırmaq, Azərbaycanın mövqelərinə zərbə vurmaq, sülh müqaviləsinin imzalanmasını yubatmaq, Qarabağda yaşayan erməni sakinlərin Azərbaycana reinteqrasiyasına mane olmaq niyyətindədir. Başqa bir narrativ də var: “Qarabağ bütün dünyadan təcrid olunub”. Bu adamlar başa düşmür ki, “Dağlıq Qarabağ” ayrıca bir subyekt deyil və ada kimi yaşaya bilməz. Bu ərazi Azərbaycanın tərkib hissəsidir. Erməni sakinlərin Azərbaycana reinteqrasiyası yeganə çıxış yoludur. Hesab edirəm ki, 5 martda Ermənistanın törətdiyi təxribat bir daha onu göstərdi ki, Laçın yolunun son nöqtəsində, Ermənistan-Azərbaycan sərhədində sərhəd-nəzarət məntəqəsinin qurulması labüddür”. Bütün bu reallıqları Qarabağ erməniləri də nəzərə alıb inteqrasiya prosesini tezləşdirməlidir. Xüsusən də növbəti görüş yeri kimionların Bakıya çağrılması ermənilər üçün yaxşı imkan deməkdir. Indi bu imkandan yararlanmaq ermənilərin özlərinin lehinə olardı.
Ramil QULİYEV
