Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev Qoşulmama Hərəkatının COVID-19-a qarşı mübarizə üzrə Təmas Qrupunun Sammitində çıxışında BMT Təhlükəsizlik Şurasının daha nüfuzlu və coğrafi baxımdan daha ədalətli olması üçün tərkibinin genişləndirilməli olduğunu deyib.
Dövlət başçısı BMT Təhlükəsizlik Şurasının keçmişi xatırlatdığını və indiki reallığı əks etdirmədiyini vurğulayıb:
"Təhlükəsizlik Şurasının tərkibi genişləndirilməlidir ki, orada daha çox ölkə təmsil olunsun və coğrafi baxımdan daha ədalətli olsun.
Bir daimi yer Qoşulmama Hərəkatına verilməlidir və Qoşulmama Hərəkatına sədrlik edən ölkə növbəli şəkildə bu yerə sahib olmalıdır. Mən Qoşulmama Hərəkatına üzv ölkələri bu məsələ ilə bağlı məsləhətləşmələrə başlamağa və öz fikirlərini BMT-nin müvafiq komitəsinə təqdim etməyə çağırıram. Biz Təhlükəsizlik Şurasında Afrikaya da daimi yerlərin verilməsi fikrini dəstəkləyirik".
Artıq Avstraliya, Hindistan, ABŞ və Yaponiya Prezident İlham Əliyevin BMT Təhlükəsizlik Şurasının tərkibinin genişləndirilməsi ilə bağlı təşəbbüsünü dəstəkləyib. Belə ki, Avstraliya, Hindistan, ABŞ və Yaponiyanın xarici işlər nazirləri BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvlərinin sayının artırılmasının lehinə çıxış ediblər.
Bu barədə nazirlərin birgə bəyanatında deyilir. Bəyanata əsasən, iştirakçılar BMT Təhlükəsizlik Şurasının yenidən formalaşması üzrə danışıqlar prosesində "fəal və konstruktiv olaraq" iştirak etməyi öhdələrinə götürürlər.
Dünyanın superdövlətlərinin, hətta ABŞ-ın BMT-nin genişlənməsinə dəstək ifadə etmələri İlham Əliyevin irəli sürdüyü təklifin perspektivini necə gücləndirmiş olur?
Demokratik Dəyişim Partiyasının sədri Əli Mustafa “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Qoşulmama Hərəkatının üzvü olan ölkələrin də BMT TŞ-də təmsil olunması ilə bağlı təklif çox səmərəlidir: “Səbəbi budur ki, BMT İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı reallıqlara uyğun formalaşıb. Yəni həmin müharibənin qalibləri əsasən BMT-də aparıcı yer alıb. Amma nəzərə almalıyıq ki, indiki dünya kifayət qədırilə fərqlidir. Dövlətlərin gücü, imkanları dəyişib. Obyektiv yanaşsaq, həmin müharibədən sonra Fransanın özü də məğlub ölkə idi. Görürsünüzmü, ona da yer veriblər. Fakitiki olaraq TŞ-də üç Avropa dövləti var. Burada materiklər arası da ayrıseçkilik var. Avropa, Amerika və Çinin qismində Asiya qitəsini təmsil edənlər varsa, digər materiklərdən ölkələr yoxdur. Hazırda Yaponiya, Hindistan kimi böyük ölkələr var. Latın Amerikasının inkişaf etmiş ölkələri də TŞ-dən kənarda qalıb. Çox qeyri-proporsional və ədalərsiz nizam var. Dünyada 300 milyondan çox türk toplumu var ki, onların da təmsilçisi yoxdur. Bir milyarddan çox müsəlmanlar var ki, onlar da kənarda qalıb. İqtisadi gücünə görə elə ölkələr var ki, qüdrəti TŞ-nin daimi üzvlərindən bir neçə dəfə güclüdür. Təklifə supergüclərin verdiyi dəstək də təqdirəlayiqdir və BMT TŞ-nin genişlənməyinin mümkünlüyü ilı bağlı ümidlər yaradır”.
BMT TŞ-nın ən haqsız qərarları ilə üzləşən dövlət kimi Azərbaycan çox yaxşı bilir ki, təşkilatın aparıcı üzvləri istənilən məsələyə öz mənafeyindən yanaşaraq TŞ-nın fəaliyyətinə kölgə salır. Halbuki, Təhlükəsizlik Şurası beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin qorunmasında əsas məsuliyyət daşıyan qurumdur. Lakin təəssüf ki, Azərbaycan bu Təşkilatın 30 ilə yaxın fəaliyyətsizliyinin cəzasını çəkdi.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
