28 fevral 2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Cenevrədə BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının 52-ci sessiyasının yüksək səviyyəli seqmenti çərçivəsində keçirilmiş “İnkişaf Bəyannaməsinin 35-ci ildönümü münasibətilə yüksək səviyyəli tədbir”də Qoşulmama Hərəkatı (QH) adından açılış nitqi ilə video müraciətlə çıxış edib.
Sözügedən tədbir Qoşulmama Hərəkatının sədri qismində Azərbaycan tərəfinin təşəbbüsü ilə irəli sürülmüş və İnsan Hüquqları Şurasının 49-cu sessiyasında qəbul olunmuş 49/8 saylı qətnaməsinə uyğun olaraq, QH-nin Azərbaycan sədrliyi ilə birlikdə BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığı tərəfindən təşkil olunub. Nazir Ceyhun Bayramov çıxışında QH adından tədbirin təşkilində əməkdaşlığa görə BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığına təşəkkürünü bildirib. 35-ci ildönümü qeyd olunan Bəyannamənin “inkişafı” insan hüququ kimi müəyyən etdiyini vurğulayıb. Bununla belə, inkişaf hüququnun 1993-cü ildə qəbul olunmuş Vyana Bəyannaməsi və Fəaliyyət Planında da yekdil olaraq müstəqil insan hüququ kimi tanınmasına baxmayaraq, onun konsepsiyasının yalnış təfsiri cəhdləri və bölücü beynəlxalq diskursun müşahidə olunduğunu qeyd edib.
Nazir çıxışında COVİD-19-a qarşı peyvəndlərin dünya üzrə qeyri-bərabər bölüşdürülməsinin geniş iqtisadi və sosial xərclərinin və bununla bağlı pandemiyadan bərpa mərhələsində dövlətlər üzrə fərqli vəziyyətlərin inkişaf perspektivləri və Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə çatmanı daha da geriyə atdığını bildirib. Bundan başqa, çoxtərəfli təsisatların rolunun zəiflədilməsi, pandemiyadan bərpa proseslərinin ləng getməsi, iqlim dəyişikliklərinin mənfi təsirləri mövcud qeyri-bərabərliklər üzrə xoşniyyətli dialoqu daha da zəruri etdiyini diqqətə çatdırıb. QH adından BMT qurumları və beynəlxalq maliyyə institutlarına onlar tərəfindən inkişaf hüququnun öz fəaliyyətlərinə daxil edilməsini tövsiyə edib.
Ceyhun Bayramovun Qoşulmama Hərəkatı adından təklifləri QH-nin beynəkxalq nüfuzuna necə təsir edəcək?
“Bütün bunlar QH-nin beynəlxalq miqyasda nüfuzunun artmasına öz müsbət təsirini göstərir”
Məsələyə münasibət bildirən media eksperti Yadigar Məmmədlinin fikrincə, Azərbaycanın təklifləri QH-nin beynəlxalq təşkilat olaraq nüfuzunu daha da artıracaq: “Əvvəla, QH üzvlərin sayına görə BMT-dən sonra ən böyük təşkilatdır. Artıq neçə ildir Azərbaycan QH-yə sədrlik edir. Elə oldu ki, Azərbaycana yüksək etimad göstərildi və 2023-cü ildə də quruma ölkəmizin rəhbərlik etməsinə qərar verildi. Bu müddət ərzində çox vacib toplantılar keçirilir və Azərbaycan bir çox təşəbbüslərlə, təkliflərlə çıxış edir. Bunları təkcə QH-nin toplantılarında deyil, digər beynəlxalq tədbirlərdə də gündəmə gətirir. Azərbaycanın QH adından danışmaq statusu bu baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Çünki bununla bir sıra problemlərin həllinin vacib olduğu dünya gündəminə gətirilir. Biz nəzərə almalıyıq ki, pandemiya dönəmində inkişaf etməkdə olan ölkələr, əsasən də yoxsul ölkələr ciddi vaksin problemi ilə üzləşdilər. Həmin vaxt QH toplantılarında Prezident İlham Əliyev bu məsələni xüsusi olaraq gündəmə gətirdi. Bunun həlli ilə bağlı təkliflərlə çıxış etdi. Ölkə başçısının bu yanaşması böyük marağa səbəb oldu. Azərbaycanın QH-yə rəhbərliyi, çevik qərarlar qəbul etməsi qurumun nüfuzunu artırdı. Yeni bir baxış formalaşdırdı. Hiss olunur ki, əvvəlki illərlə müqayisədə QH-nin fəallığı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu da, təbii ki, QH-nin beynəlxalq miqyasda nüfuzunun artmasına öz müsbət təsirini göstərir. Bu baxımdan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun Cenevrədə çıxışı QH-nin mövqeyini daha da gücləndirmiş oldu”.
Vidadi ORDAHALLI
