Rusiya xarici işlər naziri azərbaycanlı həmkarı Ceyhun Bayramovla danışıqlarının yekunları ilə bağlı birgə mətbuat konfransında bildirib ki, Laçın yolunun rejimi və onun funksiyası ən birinci üçtərəfli bəyanata - 9-10 noyabr 2020-ci il bəyanatına tam uyğun olmalıdır:
“Bu isə o deməkdir ki, Laçın dəhlizindən istisnasız olaraq mülki və humanitar yüklərin və mülki vətəndaşlarının hərəkətinin təmin olunması vacibdir. Biz təmaslarımızda, hər şeydən öncə, sülhməramlı kontingentin xətti ilə buna nail olmağa çalışırıq. Orada hansısa nəzarət-buraxılış məntəqələrinin yaradılmasına baxılmır. Lakin dəhlizin təyinatı üzrə fəaliyyət göstərməməsi şübhəsini texniki vasitələrlə aradan qaldırmaq imkanı var. Biz bu gün buna toxunduq. Texniki detallar əhəmiyyətinə görə ikinci dərəcəlidir”.
Göründüyü kimi, Lavrov Laçın yolunda nəzarət-buraxılış məntəqələrinin yerləşdirilməsinin əleyhinə çıxıb və bunu təklifin üçtərəfli bəyanatın mahiyyətinə uyğun gəlməməsi ilə izah edib. Bəli, biz də bilirik ki, Laçın yolu humanitar məqsəd üçün açılıb. Maraqlıdır, həmin yolda nəzarət-buraxılış məntəqələrinin qoyulması bəyəm dəhlizim humanitarlığına ziddir ki, Lavrov belə izah verir? Biz elə həmin yoldan başqa məqsədlər üçün deyil, məhz humanitar məqsədlə istifadə edilməsinə nəzarəti təmin etmək üçün sözügedən postları yerləşdirmək istəyirik.
Demokratik Yüksəliş Partiyasının sədri Əli Mustafa “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Lavrovun açıqlaması, əlbəttə, Azərbaycanın milli maraqlarına, təhlükəsizliyinə uyğun deyil: “Lavrov dolayısı ilə, üstüörtülü şəkildə mesaj vermək istəyir ki, Laçın yolu nəzarətsiz olsun. Razılaşmaya görə, bura yalnız ruslar nəzarət etməlidir. Orada ən azı nəzarət buraxılış məntəqələrinin olması nəzərdə tutulub. Amma eyni zamanda olmaması da nəzərdə tutulmayıb. Yəni bu məsələ ümumiyyətlə boş qalıb. Əgər orda narazılıq, təhlükə varsa, yalnız dinc məqsədlər üçün deyil, həm də silah - sürsatlar üçündürsə, deməli, Azərbaycan tərəfi bunu edə bilər. Məntəqələrin qurulmasını qadağan edən heç bir maddə yoxdur. Məsələnin digər tərəfi də odur ki, razılaşmada Zəngəzur dəhlizinin açılması da nəzərdə tutulub. Dəhliz açılmayıb. Razılaşmada terrorçuların, erməni yaraqlılarının Qarabağdan çıxarılması da nəzərdə tutulub. Amma yaraqlılar da tam çıxarılmayıb. Və nəhayət, razılaşmada azərbaycanlı köçkünlərin öz kəndlərinə, Xocalıya, Kərkicahana və s. qaytarılması nəzərdə tutulub və o da həyata keçirilməyib. Maraqlıdır, nə üçün ermənilərin etmədiklərini Lavrov görmür, amma Azərbaycanın etməli olduğuna irad bildirir? Ona görə də, mən düşünürəm ki, Lavrovun açıqlamasının heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Bu açıqlamaya nə hüquqi, nə siyasi baxımdan ciddi yanaşmaq lazım deyil. Əgər üçtərəfli razılaşmanın şərtlərinə əməl olunursa, ora silah - sürsat gətirilirsə, terrorçular, yaraqlılar Qarabağa gəlirsə, Naxçıvanın blokadası hələ də davam edirsə, Azərbaycan tərəfi orda nazərət buraxılış məntəqəsi qurmalıdır və ölkənin təhlükəsizliyini, ərazi bütövlüyünü sərhəd toxunulmazlığı prinsipində təmin etməlidir”.
Bizim Laçın yolunda gömrük-sərhəd buraxılış məntəqəmiz olmalıdır. Bununla həmin yoldan Qarabağ ərazisinə silah-sursatın çatdırılmasının qarşısını ala bilərik. Çünki bu gün də ərazidə qeyri-qanuni erməni silahlı birləşmələri var. Vəziyyətin getdikcə kritik hala gələcəyi gözləniləndir. Bu baxımdan da, Lavrovun arqumentini tam məntiqsiz saymaq olar.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
