Məlum olduğu kimi, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Bakıya rəsmi səfərə gəldi, Prezident İlham Əliyevlə görüşdülər, bir sıra məsələri müzakirə etdilər. Lavrovun həmçinin Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhu Bayramovla da görüşü oldu, birgə mətbuat konfransı keçirdilər, bəyanatlar səsləndirildi və sair.
Lavrov Bakıya gəldi və getdi. Bəyanatlar nə göstərdi? Lavrov əsas hansı hədəf üçün gəlmişdi? Gəlişinin məqsədi nə idi?
“Lavrovun bu səfəri daha çox reallığı əks etdirməyən, onun son dövrün ən ciddi sənədləri və razılaşmaları ilə bağlı məlumatsızlığını göstərən hadisələrlə yadda qaldı”
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının (ANAP) sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Rusiya xarici işlər nazirinin Bakıya səfərinin məqsədi əvvəlcədən aydın idi. “Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması istiqamətində Qərbin fəallaşması Rusiyanı ciddi şəkildə narahat edir. Vasitəçilik missiyasını Rusiya nə ABŞ-a, nə də Avropa İttifaqına vermək istəyir. Lavrovun səfəri də bu məqsədə xidmət edib - nəyin bahasına olursa olsun, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanmasında vasitəçilik rolunu Rusiya əlində saxlamaq istəyir. Buna nail olmaq üçün mütləq Azərbaycanın tələbləri yerinə yetirilməlidir. Əks halda Rusiyanın vasitəçi olmaq şansı son dərəcə azalmış olur. Bunu ötən ilin sonunda baş verən hadisələr də göstərdi. Putin Ermənistan əhalisini Paşinyanın üzərinə qaldırmaq üçün Valday forumunda son dərəcə təxribatçı bir bəyanatla çıxış etdi. Bildirdi ki, əgər Ermənistan sülh sazişində Qarabağın statusu ilə bağlı, Qarabağın özünəməxsus xüsusiyyətlərini əks etdirən hansısa bəndin olmasını istəyirsə Rusiya bunu müzakirə etməyə hazırdır. Bu məsələdə Rusiya Ermənistana dəstək vermək istəyini ortaya qoydu”.
A.Səmədovun sözlərinə görə, amma o bəyanatdan bir neçə gün sonra Soçidəki görüşdə bəyan etdi ki, “Dağlıq Qarabağ” münaqişəsi artıq sonlandırılmalıdır. “Burada təbiidir ki, Rusiya prezidenti həlledici rol oynamaq istəyini bəyan etdi. Qısa müddət sonra öz layiqli cavabını aldı. Azərbaycan Prezidenti hamının gözü qarşısında dedi ki, Qarabağ münaqişəsi bitib və Azərbaycan bu məsələni müzakirə etmək fikrində deyil. Bu, Rusiyaya sonuncu xəbərdarlıq oldu. Rusiya istədiyini sülh sazişinə sala biləcəyinə ümid etməməlidir və son illər baş verən ciddi dəyişiklikləri nəzərə almalıdır. Çox güman ki, Lavrovun səfəri də bu nəzərəalmanın nəticəsi kimi ortaya çıxdı. Artıq “Dağlıq Qarabağ” məsələsi ilə bağlı hər hansı bir bəndin sülh sazişinə salınmasından söhbət belə gedə bilməz. Yeri gəlmişkən, Lavrovdan əvvəl xarici işlər nazirliyinin xüsusi nümayəndəsi İqor Xovayev Ermənistanda səfərdə oldu. Görünür, bu mövqeni Ermənistan rəhbərinin nəzərinə çatdırdı. Ondan sonra Lavrov Bakıya gəldi. Çox yanlış bəyanatlar da verdi. Məlum oldu ki, ümumiyyətlə 9-10 noyabr bəyanatını Lavrov heç diqqətlə oxumayıb. Çünki iddia etdi ki, Laçın dəhlizində azad hərəkət təmin olunmalıdır. Guya 9-10 noyabr bəyanatında belə bir bənd var. Ancaq azad hərəkət barədə həmin bəyanatda heç bir müddəa yoxdur. Ondan başqa, Lavrov iddia etdi ki, 9-10 noyabr bəyanatında Laçın dəhlizində nəzarət-buraxılış məntəqələrinin yaradılması nəzərdə tutulmayıb. Eyni müddəa Zəngəzur dəhlizinə də aiddir. Orada da nəzərdə tutulmayıb. Ancaq Zəngəzur dəhlizində sərhəd xidmətçiləri vəzifəsini Rusiya sərhədçiləri yerinə yetirir. Lakin gömrük xidmətini yerləşdirmək iddiası nədir? Baxmayaraq ki, orada da nəzərdə tutulmayıb ki, gömrük postu yerləşə bilər. Bu bəyanatda heç onun nəzərdə tutulmasına ehtiyac da yoxdur. Tərəflər bu məsələ barədə razılığa gələ bilərlər. Bu baxımdan, Lavrovun bu səfəri daha çox belə reallığı əks etdirməyən, onun son dövrün ən ciddi sənədləri və razılaşmaları ilə bağlı məlumatsızlığını göstərən hadisələrlə yadda qaldı. Hansısa razılaşmalar oldumu? Bunu yaxın həftələrdə baş verən proseslər göstərəcək. Ancaq bir şey aydındır, Rusiya tələsir, Rusiya vasitəçilik missiyasını heç kəsə vermək istəmir və bunun üçün Azərbaycanın maraqlarını maksimum nəzərə almaq məcburiyyətindədir”-deyə A.Səmədov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
