Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin və AB-nin Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toyvo Klaar telefon danışığı aparıb. Qaluzin İrəvan-Bakı münasibətlərinin normallaşmasını müzakirə edərkən bildirib ki, AB missiyasının Ermənistanda yerləşdirilməsi qərarında Cənubi Qafqazda real sabitləşməyə töhfə verməyən fərqli geosiyasi fon var.
Rusiya XİN-in digər rəsmisi Mariya Zaxarova isə AB-nin Ermənistan-Azərbaycan sərhədində yeni, daha uzunmüddətli missiyasının fəaliyyəti barədə deyib ki, missiyanın mülki xarakter daşıdığını deməklə, onlar heç də tam həqiqəti demirlər və ya yalan danışırlar.
Missiya ilə Rusiya dövləti arasındakı bu gərginlik nə vəd edir?
Politoloq Əhəd Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Rusiya ilə Qərb bu məsələdə şübhəli davranış ortaya qoyurlar:
“Görünən budur ki, Rusiya da bu məsələdə bir qədər konkretlik göstərmir. Bəs nə oldu, deyirdilər ki, Rusiya ilə Qərb bütün münasibətləri dondurub? Söhbət Qarabağ mövzusuna gələndə onlar öz aralarında müzakirə də aparır, yeri gələndə qərar da qəbul edirlər. Bu yeganə münaqişədir ki, Qərblə Rusiyanın ortaq maraqları var. Əksər hallarda isə Azərbaycana qarşı səfərbər olub, Ermənistanın yanında yer alırlar. Biz bunu heç vaxt unutmamalıyıq və ona uyğun şəkildə hərəkət etməliyik. Zaxarova düz olaraq qeyd edir ki, Avropanın Ermənistandakı missiyası barədə dəqiq məlumatlar verilmir. Bəli, o sırf mülki bir missiya deyil, onun tərkibində xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşları, təqaüddə olan NATO zabitləri var. Sırf mülki tərkib olmadığından bu da Rusiyanı narahat edir. Rusiya heç də bizə görə bu narahatlığı keçirmir. Sırf özünə görə narahatdır. Qorxur ki, öz for-postu okan Ermənistandan onu sıxışdırmağa başlayıblar. Rusiya buna ciddi müqavimət göstərir. Bu məsələdə bizim də Rusiya ilə marağımız üst-üstə düşür. Söhbət Ermənistanın Rusiyadan alınaraq Qərbə verilməsindən getmir. Ermənistan üzərində qarşıdurma dərinləşərsə, Azərbaycan bundan istifadə edib, ciddi irəliləyişlərə imza ata bilər. Asanlıqla rus sülhməramlılarının olduğu ərazilərimizdə öz yurisdiksiyasımızı bərpa edə bilərik. Bu bizim üçün olduqca önəmlidir. Zaxarova bildirib ki, regionda vəziyyətin gərgin olmasına baxmayaraq, bu bəhanə ilə danışıqlar prosesinin dondurulmasını onlar qeyri-məhsuldar hesab edir. Bu kimi bağlantılar bütün Cənubi Qafqaz regionunda dayanıqlı sülhün və sabitliyin bərpası perspektivini bölür”.
Ekspertin sözlərinə görə, erməni tərəfi o missiyanın əli ilə Azərbaycana təzyiqlər göstərmək istəyir: “Bu alınan deyil. Azərbaycanla Ermənistan arasındakı sərhədlər demarkasiya və delimitasiya olunmayıb. Sərhədlər tanınmır. Əvvəl sərhədi müəyyən etmək lazımdır, sonra bu barədə danışmaq. Gərginliyin artırılması həm də Rusiyaya sərf edir. Rusiya istəyir ki, Cənubi Qafqazda daim gərginlik olsun. Cənubi Qafqazda gərginliyin olması Rusiyaya həm də ona görə sərf edir ki, Qərbin başı iki istiqamətdə qarışmış olur”.
Əvvəlcə Avropanın regiona gəlişinin adını mülki missiya qoymuşdular, ancaq indi görürük ki, onun tərkibinə həm keçmiş, həm də indi fəaliyyətdə olan hərbçilər daxildir. Həmin şəxslərin bu missiyada hansı vəzifələri icra etməsi sual doğurur. Çox güman ki, burada söhbət kəşfiyyat işlərindən gedir. Xüsusilə də nəzərə alsaq ki, Aİ və ABŞ Cənubi Qafqazdan Rusiyanı çxıarmaq üçün ciddi-cəhdlə çalışırlar. Deməli, bu missiyanın üzərinə düşən funksiyalar heç də sülh məramı ilə uzlaşmır. Hesab edirəm ki, bu missiya regiona gərginlikdən başqa bir şey gətirməyəcək. Hətta vəziyyətin hərbi eskalasiyaya keçə biləcəyi də gözlənilir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
