Ermənistanın Avropa ilə sıxlaşan işbirliyi Rusiyada getdikcə daha ciddi narazılığa yol açmaqdadır. Bunun Ermənistanın özü üçün ağır fəsadlar doğuracağına dair elə erməni ekspert dairələri tərəfindən çoxsaylı xəərdarlıqlar səslənir. Xüsusən də Ermənistanın Fransanın vədlərinə aldanıb Rusiyaya qarşı getməsinin ağır nəticələri daha çox diqqət mərkəzinə gətirilir.
Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır ki, Fransa prezidenti Emmanuel Makron Ermənistana heç bir təhlükəsizlik zəmanəti vermədən ölkəni antirusiya cəbhəsinə çəkir: “Təəssüf ki, hazırda baş verənlər məhz budur. Makron Münhendə çıxışının əsas hissəsini Rusiyaya qarşı düşmənçilik və Ermənistanla dostluğun ifadəsi üzərində qurub. Bu, kəsişməməli olan iki fərqli proses kimi görünür, amma hər şey tərs getdi. Makron çıxışında Rusiyanı qeyri-sabitlik və xaos mənbəyi kimi təqdim edib. O vurğulayıb ki, Fransa bundan sonra da Ermənistanın yanında olacaq: “Neo-müstəmləkəçi Rusiyanın Qafqazın çağırışlarının öhdəsindən gələcəyinə necə inanmaq olar? Mən bunu gələcəkdə dəstəkləyəcəyimiz və əməkdaşlığımızı davam etdirəcəyimiz dostum, Baş nazir Nikol Paşinyanın yanında deyirəm”. Makron çıxış edərkən qəsdən “milçəkləri kotletlərdən” ayırmaq istəmədi. Həmin Makron Paşinyana Aİİ və KTMT-dən çıxmamağı tövsiyə edib. Həm də ona görə ki, o, ölkəmizə Aİ və NATO üzvlüyünü təklif edə bilmir. Belə bir qərar təkcə Fransadan asılı deyil. NATO-ya üzvlük, digər məsələlərlə yanaşı, Türkiyədən də asılıdır. Türkiyə ilə ABŞ arasında NATO müttəfiqliyi və uzunmüddətli tərəfdaşlıq mövcuddur. Bu barədə ABŞ Dövlət Departamentinin bəyanatında da deyilir. Türkiyənin bu hadisəyə necə reaksiya verəcəyini anlamaq üçün ən azından sırf hipotetik olaraq ölkəmizin NATO-ya üzvlük müraciətini fərz edək. İrəvan əvvəlcə KTMT-dən çıxmalıdır. Hətta hipotetik mahiyyət belə məyusedici nəticələrlə doludur. Rəsmi Ankara şərtlərini irəli sürəcək, ilk növbədə, “erməni soyqırımı” məsələsinin gündəmdən çıxarılmasını tələb edəcək. Üstəlik, Türkiyə Azərbaycan üçün əlverişli, lakin Ermənistan üçün uyğun olmayan şərtlərin qəbul edilməsinə təkan verməyə çalışacaq. Onların arasında Zəngəzur dəhlizi məsələsi də yer alacaq. Fransa prezidentinin hərəkətlərini “vicdanla” qiymətləndirmək üçün bütün bunları başa düşmək lazımdır. Burada onu da nəzərə almaq lazımdır ki, ölkədə kütləvi etirazlara səbəb olan pensiya islahatı fonunda Makronun reytinqi son üç ildə ən aşağı səviyyəyə çatıb. Fransada keçirilən sorğuda fransızların yalnız 32%-i Makronun prezident kimi fəaliyyətindən razıdır. Deməli, Makronun bütün təklif və açıqlamalarını dəyərləndirərkən bu məqamı nəzərdən qaçırmaq olmaz. Onun üçün özünü dünya siyasi arenasında qlobal oyunçu elan etməsi vacibdir və onun Ermənistanı dəstəkləməsi, deyək ki, bu məqsədin yalnız bir hissəsidir. Bunlar fonunda Makron Ermənistanın hansı çətinliklərlə, hansı problemlərlə üzləşəcəyini anlamaya bilməz. Artıq Rusiyada İrəvanın indiki rəhbərliyinə qarşı yönəlmiş çıxışların olduğunu görürük. Və hər şeyin Paşinyanın şəxsiyyətinə yönəlməsi ilə özünüzü təsəlli etməyə ehtiyac yoxdur. Kabuslu nəticələr hamımız tərəfindən hiss olunacaq”.
Bunlar fonunda Rusiyanı qıcıqlandıran daha bir məsələ Avropa İttifaqı (Aİ) misssiyasının Ermənistanda fəaliyyətə başlamasıdır. Moskva artıq bunun mülki missiyadan uzaq olduğunu bildirir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova bu xüsusda qeyd edir: “Rusiya Ermənistana göndərilən Avropa İttifaqı misssiyasının mülki xarakter daşıdığına şübhə edir. Biz artıq Avropa İttifaqı Şurasının Ermənistandakı missiyasının təsis edilməsi ilə bağlı qərarını şərh etmişik. Yeni missiyanın müstəsna mülki xarakter daşıdığını vurğulayan Avropa İttifaqının nümayəndələri qeyri-səmimidirlər. Bu, Aİ-nin Ümumi Təhlükəsizlik və Müdafiə Siyasəti çərçivəsində baş verir. Ona görə də buna müvafiq münasibət bildirilməlidir. Təəssüf ki, biz Avropa İttifaqının və bütövlükdə Qərbin müttəfiqimiz Ermənistanda hər hansı bir vasitə ilə möhkəmlənmək səylərini ilk dəfə deyil qeydə alırıq. Biz bu cəhdlərdə Cənubi Qafqazda münasibətlərin real normallaşması maraqlarından uzaq, müstəsna geosiyasi vəziyyət görürük. Rusiyanı regiondan sıxışdırıb çıxarmaq və təhlükəsizliyin əsas təminatçısı kimi tarixi rolunu zəiflətmək üçün hər şey edilir. Bakının bu təşəbbüslə bağlı səsləndirdiyi mənfi qiymətləndirmələrə məhəl qoyulmur”. Rusiya XİN-in sözçüsü əlavə edib ki, Avropa İttifaqının müxtəlif regional münaqişələrin həllində iştirak təcrübəsi birmənalı deyil: “Çətin ki, Brüssel bu sahədə uğurları ilə öyünə bilsin. Məsələn, vasitəçilik səylərini və Aİ-nin Serbiyanın Kosovodakı missiyasını götürək. Aİ-nin Ermənistanda yeni missiya ilə bağlı qərarını qiymətləndirərkən bunu nəzərə almaq lazımdır. Əminik ki, Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderləri arasında imzalanmış razılaşmalar kompleksi yaxın gələcəkdə regionda sabitlik və təhlükəsizliyin əsas faktoru olaraq qalır. Onların hərtərəfli həyata keçirilməsi, o cümlədən nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması, Ermənistan-Azərbaycan sərhədinin delimitasiyası, iki ölkənin ictimaiyyəti, ekspertləri, dini dairələri, parlamentariləri arasında əlaqələrin qurulması, o cümlədən sülh müqaviləsinin hazırlanması üzrə danışıqlar regiondakı vəziyyəti sağlamlaşdırmağın birbaşa yoludur. Rusiya Federasiyası buna hər cür töhfə verməyə hazırdır”. Erməni politoloq Alen Gevondyan bu xəbərdarlığın təsadüfi lmadığını qeyd edir: “Qərb Rusiyaya qarşı kifayət qədər açıq oynayır, təkcə Ukrayna üzərindən deyil, Ermənistan üzərindən də. Burada sual “yaxşı” və ya “pis” tərəfdə deyil, güc balansındadır. Əgər Ermənistan üçün nəticələrdən danışsaq, o zaman Ukraynada indi baş verən proseslər burada da əksini tapacaq. Ermənistan küçə döyüşlərinə hazırlaşmalıdır, çünki proseslər eskalasiyanın azaldılması və kommunikasiya imkanlarının artırılması istiqamətində getmir. Əksinə, Ermənistan öz addımları və davranışları ilə vəziyyəti daha da gərginləşdirir”. Gevondyan bu şəraitdə hakimiyyəti üzməyi bilmədən bir gəmidən digərinə keçmək istəyənlə müqayisə edib: “Bu gün bizdə konkret ölkələrin hərbçilərinin iştirakı ilə küçə döyüşlərinin olmaması Ermənistan-Rusiya hərbi əməkdaşlığının nəticəsidir. Hakimiyyətin strateji savadsızlığı ona gətirib çıxarır ki, Rusiya ilə Qərb arasında toqquşma Ermənistan ərazisində baş verəcək”.
Nahid SALAYEV
