“İlk baxışda Ermənistanın mövqeyində tərəqqi var, ancaq kifayət qədər deyil. Yəni əsas bu məsələ müzakirə olundu”.
Bunu Prezident İlham Əliyev Münhendə televiziya kanallarına müsahibəsində deyib.
Ölkə başçısı qeyd edib ki, hansısa blokadadan söhbət gedə bilməz: “Laçın-Xankəndi yolundakı vəziyyət də, əlbəttə ki, müzakirə edildi. Mən bir daha Azərbaycanın mövqeyini bildirdim ki, hər hansı bir blokadadan söhbət gedə bilməz. Dekabrın 12-dən bugünə qədər 2500-dən çox yük maşını və Qırmızı Xaç Komitəsinin avtomobilləri keçmişdir və əgər blokada var idisə, bu maşınlar necə keçə bilərdi? Yəni bu, Azərbaycana qarşı əsassız bir ittihamdır, biz bunu rədd edirik və deyə bilərəm ki, keçirdiyim bütün görüşlərdə bu mövqe anlayışla qarşılanır”.
Maraqlıdır, tərəqqi deyərkən nə nəzərdə tutulub? Ola bilərmi Ermənistan heç vaxt Azərbaycana hücum etməməklə bağlı öhdəliyi qəbul edib?
“Burada üst-üstə düşən məqamlar Ermənistanın Qarabağın ərazi baxımından Azərbaycana bağlılığı amilini etiraf etməsidir”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Elşən Manafov açıqlamasında bir sıra məqamlara toxundu: “Rəsmi İrəvanın mövqeyindəki tərəqqi, istisna deyil ki, onun Bakıya sülh müqaviləsi mətni ilə bağlı göndərdiyi təkliflərdir. Burada üst-üstə düşən məqamlar var. Ən əsası isə, Ermənistan iqtidarının Qarabağın ərazi baxımından Azərbaycana bağlılığı amilini etiraf etməsidir. Paşinyan problemin onun üçün sələfləri tərəfindən ağır miras olduğunun mahiyyətinə varmaqdadır. Sadəcə, onun öz iqtidarı üçün az ağrılı kontekstdə həllinə çalışır. Qarabağın Ermənistan üçün Rusiya tərəfindən təsir vasitəsi olduğunun mahiyyətinə varan Paşinyan burada Vardanyanın vəzifəsindən götürülməsində maraqlıdır. Onun xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın bu günlərdə Ankarada Çavuşoğlu ilə apardığı danışıqlarda Türkiyə tərəfini bu məsələnin həll olunmasına çağırması ehtimalı var. Ehtimal ki, bu, rəsmi Moskva ilə pərdəarxası danışıqlarda əldə edilmiş razılığın göstəricisidir. Maraqlıdır ki, bu məsələdə Ermənistanın Azərbaycanla maraqları üst-üstə düşür. Belə ki, Vardanyan Qarabağdan uzaqlaşdırılacağı halda rəsmi Bakı Qarabağla danışıqlara getməyə hazır olduğunu bəyan edib. Çox güman ki, bu, Avropa İttifaqı tərəfindən Azərbaycana vəd edilmiş hansısa təkliflərin müqabilində bəyan edilib. Bu, Azərbaycanın mövqeyində bir yenilikdir. Hərçənd, Qarabağ ermənilərinin təhlükəsizliyi, təminatı ilə bağlı məsələlərin rəsmi Bakı əvvəlkitək onun yurisdiksiyasında qalacağını vəd edir. Ermənistan müqavilənin mətninə bu məsələnin əlavə edilməsinin əleyhinədir. Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələyə gəlincə, burada Ermənistanın mövqeyi qeyri-müəyyən olaraq qalır. O hələ də Moskva razılaşmasının mətnində Zəngəzur ifadəsinin olmamasından çıxış edərək, məhz bu istiqamətdə dəhlizin açılmasından imtina edir. Alternativ dəhlizlər təklifi ilə çıxış edir. Ehtimal ki, bu məsələdə Paşinyan Qərb və müəyyən mənada İrandan olan təzyiqlərdən ehtiyat edir. Çünki dəhlizin açılması bütün hallarda Rusiyanın xeyrinədir. Bu halda dəhliz ərazisindən keçən dəmiryol xətləri ilə Ermənistan iqtisadiyyatı Rusiya ilə daha sıx bağlanacaq. Üstəlik, Moskva razılaşmasının şərtlərinə görə, dəhlizə onsuz da Rusiya sərhədçiləri nəzarət etməlidir. Bu isə Qərbi və onun Ermənistandakı təmsilçisi Paşinyanı qane etmir. Üstəlik, İran dəhlizin onun Ermənistanla sərhədlərində dəyişiklik edə biləcəyi ilə bağlı mövqelərdən çıxış edərək Paşinyana "möhkəm durmağı" tövsiyə edir. Nəhayət, dəhlizlərlə bağlı beynəlxalq təcrübədə "acı xatirələr" də var. Dansiq dəhlizi kimi. Bütün hallarda, rəsmi Bakı ilk əvvəl Qarabağ probleminin tam mənada həllinə çalışır. Ermənistan isə bölgə ətrafında geosiyasi reallıqların dəyişə biləcəyi ilə bağlı amillərə ümid etdiyindən, hələlik rəsmi Bakı ilə münasibətləri sakitləşdirmə siyasətinin prinsipləri üzərində hərəkət etməyə çalışır”.
Vidadi ORDAHALLI
