Zakir Əhmədov: “Hesab edirəm ki, sözügedən məsələlər daim diqqət mərkəzində saxlanmalıdır”
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycanda 2018-ci il üçün ehtiyac meyarının yuxarı həddi müəyyənləşib. Belə ki, bununla bağlı müvafiq qanun layihəsi Milli Məclisə daxil olub.
Qanun layihəsinə əsasən, ünvanlı dövlət sosial yardımının təyin edilməsi məqsədilə gələn il üçün ehtiyac meyarının yuxarı həddi 116 manat məbləğində müəyyən edilib. Bununla yanaşı, 2018-ci il üçün yaşayış minimumunun ölkə üzrə 173 manat, əmək qabiliyyətli əhali üçün 183 manat, pensiyaçılar üçün 144 manat, uşaqlar üçün 154 manat müəyyən edilməsini nəzərdə tutan qanun layihəsi də parlamentə daxil olub.
Qanun layihələri Milli Məclis tərəfindən qəbul olunduqdan sonra sənədlər təsdiqlənməsi üçün Prezidentə göndəriləcək.
Ölkədə minimum istehlak səbətinin dəyəri dinamik olaraq dəyişir. Ölkədə əhalinin rifahını yaxşılaşdırmaq, sosial müdafiəsini gücləndirmək baxımından dövlət büdcəsindən artımlar həyata keçirildikcə, istehlak bazarında alış-veriş genişlənir ki, bu da qiymətləri yüksəldir. Məlumdur ki, yaşayış minimumu minimum istehlak səbətinin dəyəri və icbari ödənişlərdən ibarət normadır. Minimum istehlak səbətinin tərkibinə isə ərzaq, qeyri-ərzaq məhsulları və xidmət daxildir ki, bunların da hər birinə həyat üçün vacib, həmçinin, zəruri sosial və mənəvi tələbatı ödəyən elementlər aiddir. Bunlar əhalinin 3 qrupu - əmək qabiliyyətli, pensiyaçılar və 14 yaşınadək olanlar üzrə müxtəlif cür bölünür. Hər bir qrupun istehlak səbətinin tərkibi eyni elementlərdən ibarət olsa da, ölçü və çəki baxımından fərqlidir. Bütün bu deyilənlərin fonunda, 2018-ci il üçün yaşayış minimumunun ölkə üzrə 173 manat müəyyən olunmasına ekspertlər necə yanaşır?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Zakir Əhmədovun fikrincə, bunu müəyyən qədər qənaətbəxş hesab etmək olar: “O mənada ki, büdcənin imkanları müəyyən qədər ehtiyacları qarşılamağa imkan verir. Nəzərə almaq lazımdır ki, 2017-ci ilin dövlət büdcəsi 16 milyard manat idisə, gələnilki büdcənin həcmi 21 milyard manata yaxındır. Büdcə artırsa, bu, qiymətlərə öz təsirini göstərir. Qiymətlər yüksəldikcə, minimum istehlak səbətinin dəyəri də dəyişdiyindən, bu onu, istər-istəməz, yaşayış minimumundan uzaqlaşdırır. Ona görə ki, qiymətlər və inflyasiya prosesi ölkədə fizioloji tələbatın ödənilməsi vəziyyətilə sıx əlaqədardır. O üzdən, hesab edirəm ki, bu məsələlər daim diqqət mərkəzində saxlanmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, ölkədə yaşayış minimumuna ildə bir dəfə - dövlət büdcəsilə birgə baxılmalı oldugu halda, minimum istehlak səbətinin dəyəri 3 ildən bir müəyyən edilir. Halbuki, minimum istehlak səbətinin tərkibinə daxil olan ərzaq məhsulları və xidmət istehlak bazarında qiymət dəyişikliyinə daha həssas və çevik cavab verir ki, bu da onun ümumi dəyər səviyyəsini müntəzəm olaraq nəzərdən keçirməyi tələb edir. Hesab edirəm ki, dövlətin maliyyə imkanları artdıqca, sosial ödənişlərə ayırmalar artacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
