"Yada düşdü" başqa jurnallara bənzəməz"

Tarix: 27.05.2016 / 01:06
Bölmə: Gündəm

Nəzakət Məmmədova: "Dönə-dönə Rəsul Rzanın yaradıcılığına müraciət etmişəm, heç peşman da olmamışam"

İlahi, sən qadını zərif yaratmısan, ancaq qadın ən ağır yükə çiyin verir, ən çətin işləri aşırır, belə deyək, dağı dağ üstünə qoymağı bacarır. Zərifliyində məhəbbət, ülvilik, paklıq, eyni zamanda da böyük qüdrət var qadının. Qadın ona görə əzəmətlidir ki, o anadır, Tanrı övlad dünyaya gətirmək, nəsil artırmaq missiyasını qadına verib. Qadınlar həm də ona görə ucadır ki, onun duaları, şükranlığı uca Yaradana ünvanlanıb. Dünyanın əşrəfi insandır, insanlığın qiymətli incisi isə qadındır-anadır.

Bütün qadınların içində şairlik var, bütün anaların laylası müqəddəs, ilahi bir poeziyadır. Bu qutsal duyğu damla-damla anadan balaya keçir. Ana bu sehri südü ilə övladının sümüyünə keçirir. Analar yuvalarımızın odunu qoruyur, işığını yandırır, çıraq olmayanda gözlərinin işığını çıraq edir ki, balalarım qaranlıqda qalmasın. Analar qaranlığın düşməni, işığın dostudur. Çünki ana sözü işıq sözünə daha uyğundur.

Bayaq qeyd etdim ki, hər bir ananın öz şeiri, öz bəstəsi var. Hər bir ananın daxilində bir şeir ümmanı yatır. Haqqında danışacağım insan anadır, həyat yoldaşıdır, nənədir, bacıdır, şairədir, baş redaktordur, ictimai xadimdir, bu günlərdə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin "Rəsul Rza" poeziya mükafatına layiq görülüb. Fərqi düşüncəsi, sözə xüsusi incəliklə yanaşması, təpədən dırnağa qədər qadınlığını qoruması, ana adına sadiq olması, bütün bunlarla yanaşı, poeziyaya, sözə vurğunluğu ilə diqqətimi çəkən "Yada düşdü" jurnalının təsisçisi və baş redaktoru Nəzakət Məmmədova olduqca maraqlı müsahibdir. "Yada düşdü" jurnalının redaksiyasında Nəzakət xanımla görüşüb müsahibə götürdüm.

- Bir neçə gün əvvəl Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin təsis etdiyi "Rəsul Rza" mükafatına layiq görülən dəyərli ədəbiyyat, söz adamları arasında sizin də adınızı gördük. Təbrik edirik. Rəsul Rza kimi görkəmli bir şairin adını daşıyan mükafata layiq görülmək necə bir hissdir?

- Bilirsiniz ki, Rəsul Rza poeziyamızda öz dəst-xətti, nəfəsi, yolu olan bir şairdir. Bu böyük şair poeziyamıza yeni bir üslub gətirib və onun açdığı yolun da yüzlərlə davamçısı var.

Rəsul Rza sərbəst şeir vəznini poeziyamıza gətirərkən təpkilərlə də üzləşib, tənqidlərə məruz qalıb. Aydın məsələdir ki, birdən-birə heca vəznindən sərbəst vəznə keçidi bir sıra adamlar normal qəbul edə bilmirdi. Ancaq Rəsul Rza tənqidlərə baxmayaraq, yolundan çəkilmədi və məqsədinə çatmaq üçün mübarizə apardı. Ümumiyyətlə, onun poeziyası, mövzusu, poetik yanaşmaları olduqca maraqlı və fərqlidir. Eyni zamanda da o, öz poeziyasında insanın daxili aləmi və təbiət arasında mövcud olan vəhdəti nəzərə çatdırır. Rəsul Rza öz təbiəti, xarakterini təbiətə uyğunlaşdırıb. Şeiri var, deyir ki, mən günəşəm, mən torpağam, mən küləyəm. O, günəşdə də, torpaqda da, küləkdə də özünü tapır. Rəsul Rza poeziyasını sevməmək ən azından ədəbiyyatı, şeiriyyəti sevməməkdir. Mən belə düşünürəm. Rəsul Rza poeziyasına xüsusi rəğbətim var. Dönə-dönə Rəsul Rzanın yaradıcılığına müraciət etmişəm, heç peşman da olmamışam.

- Sizin öz yaradıcılığınızda da sərbəst vəznli şeirə maraq böyükdür.

Yağ, ey yağış, aramla yağ,

Dinclik gətir gəlişinlə.

Çöl-çəmənin üzü gülsün

gülüşünlə.

Bu şeirinizdə yağışın maraqlı obrazını yaratmısınız... Bu da Rəsul Rza yoluna yaxın poetik nümunədir...

- Elədir. Mənim bir neçə şeirim var ki, Rəsul Rza şeirlərinin təsiri ilə yazılıb.

- Görün Rəsul Rza məktəbinin nə qədər ardıcılları var. Hamısı da istedadlı, dəyərli...

- Düzdür. Amma bir məsələ var ki, o şairlər Rəsul Rza yolu ilə getsələr də, hərəsinin öz üslubu, nəfəsi, dəst-xətti olub. Bununla belə, Rəsul Rzadan bəhrələniblər, mən özüm də hardasa ondan bəhrələnmişəm. Nələrisə ondan öyrəndiyim, onu poeziyaya, sözə çevirdiyim üçün özümü xoşbəxt sayıram.

- Bilirik ki, "Rəsul Rza" ədəbi mükafatı neçə illərdir təqdim edilir. Bu dəfə neçə qələm adamı bu mükafata layiq görüldü?

- Bildiyim qədər 8 nəfər aldı. Bir neçə qələm dostumun adı yadımda qalıb-Məmməd Tahir, Gülayə, Xəzangül Hüseynova, Etibar Etibarlı.

- Nəzakət xanım, mən belə başa düşürəm ki, nə qədər şeirdən danışsanız da, ancaq ürəyiniz "Yada düşdü" jurnalının yanındadır. Düz hiss etmişəm?

- Bəli, tamamilə doğrudur. İndiyə qədər üç şeirlər kitabım işıq üzü görüb. Poeziya da mənə çox doğmadır. Ancaq bu kitablarda özümü tam tapa bilmədim. "Yada düşdü"nü ərsəyə gətirəndən sonra hiss etdim ki, artıq özümü tapmışam, içimdə xoş bir rahatlıq var.

- Səhv etmirəmsə xatirə, memuar dəst-xəttində olan yeganə jurnaldır. Bu dərgi necə ərsəyə gəldi?

- Bu jurnal başqa jurnalları təkrar etmir. Deyim ki, memuar ədəbiyyatı bütün xarici ölkələrdə ən oxunaqlı nümunələr sayılır. Orada oxucular nostalji hisslər yaradan ədəbiyyatı, jurnalı çox sevir. Bizdə isə vəziyyət bir qədər başqa cür idi. Memuar, xatirə janrında ancaq televiziyalarda ara-sıra verilişlər verirdilər, baxardıq ki, unudulan adamlardan kimlərisə yada salırlar. Amma sırf bu sahəni dirçəldən, cəmiyyətin maraqlarını təmin edən bir jurnal yox idi. Əslində, mən Azərbaycan Respublikası "Xatirə" Kitabı redaksiyasında neçə illərdir müavin vəzifəsində çalışıram. "Xatirə" kitabında tarixən Azərbaycan xalqının azadlığı, torpaqlarımızın müdafiəsi uğrunda canından keçən vətən övladları haqqında qısa ensiklopedik məlumatlar hazırlanır. Bu mənada "Xatirə" kitabını böyük bir mənəvi abidə hesab edirəm. "Yada düşdü"nün ideyası da bu kitaba olan məhəbbətimdən meydana gəldi. Bir xalq olaraq keçmişimizi bilmiriksə, kimlərin bu torpaq uğrunda canından keçdiyini öyrənmiriksə, gələcəyimizi də qura bilmərik. Keçmiş bizim yaddaşımızdır, bizi gələcəyə aparan müqəddəs yolumuzdur. Ona görə də mənə belə gəlir ki, "Yada düşdü"də keçmiş xatırlansa da, o gələcəyin jurnalıdır. Bu gün nəşr olunur, ancaq ondan gələcək nəsillərimiz bəhrələnməlidir ki, kim olmuşuq, tariximizdə hansı böyük şəxsiyyətlər olub. Bu jurnalda tariximizdə, ədəbiyyatımızda, mədəniyyətimizdə, ictimai fikir tariximizdə, siyasətimizdə, yaşayışımızda kiçik də olsa iz qoyan hər bir insan xatırlanır. Bu insanları kənarda qoymaq ən azından günahdır. Onların fəaliyyətini işıqlandırmaq, onları bir daha cəmiyyətə təqdim etmək, gənclərə tanıtmaq bizim missiyamızdır.

- Əslində, təmənnasız xidmət göstərirsiniz...

- İnanın ki, elədir. Bu, xalqımıza, mədəniyyətimizə, ədəbiyyatımıza, tariximizə, ictimai fikrimizə, cəmiyyətimizə təmənnasız xidmətdir. Jurnalın ilk nömrəsi çıxanda mən onu Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, xalq yazıçısı Anara və xalq şairi Fikrət Qocaya apardım, onlara "belə bir iş görmüşəm" dedim. Jurnalı görəndə sevinclərini gizlətmədilər, dedilər ki, indiki dövrdə (yəni deyirdilər oxucu qıtlığı var, yazan çoxdur, oxuyan yoxdur-N.M) belə bir jurnal buraxmağın çox yaxşı haldır və çox böyük yükün altına girmisən, amma bu jurnalın ömrü uzaqbaşı bir il olacaq.

- Ancaq elə olmadı, jurnalın nəşri bu gün də davam edir. Belə çətin şəraitdə bazara hesablanmayan jurnalınızın nəşrini davam etdirməyə necə nail oldunuz?

- Allaha şükür ki, artıq 5-ci ildir "Yada düşdü" nəşr olunur. Oktyabrda beş yaşımız tamam olacaq. Hələlik jurnal sevilir, öz oxucusunu tapıb. Oxucuların səbrsizliklə jurnalın növbəti sayının çap olunmasını gözləməsi mənim üçün çox böyük mükafatdır. İnanın ki, jurnalımın hər yeni nömrəsini görməkdən böyük mükafatım yoxdur. Bu işimdən çox böyük zövq alıram, mənəvi rahatlıq tapıram, bilirəm ki, yaşayıram, faydalı iş görürəm.

Jurnalın abunəçiləri çoxdur. Özü də abunəçilərimiz sırf ziyalı təbəqədir. Sevindirici hallardan biri budur ki, ziyalılar jurnalımızı öz ətrafına sevdirir. Bir abunəçi on nəfəri jurnalla təmin edir. Deyərdim ki, "Yada düşdü" əl-əl gəzir. Bu da məni çox sevindirir və sabaha ümidləndirir.

Onu da deyim ki, jurnalın ayaqda durmasında mənə ailəm dayaq olur. Burada abunənin də öz yeri var.

- "Yada düşdü" jurnalı tariximizin bir parçasını yaşadır, təbliğ edir. Müəllifləriniz kimlərdir?

- Babəkdən, ondan əvvəlki sərkərdələrdən tutmuş, çar ordusunda xidmət edən zabitlərə və sovet illərində xidmət göstərən şəxsiyyətlərə qədər hamısı haqqında jurnalda yazılar veririk. Şəmistan Nəzirlinin bu sahədə olan araşdırmalarını silsilə şəklində təqdim edirik. Elmira Axundovanın Heydər Əliyev haqqında silsilə yazılarını oxucularımıza çatdırmışıq. Zəmanəmizin ən böyük sərkərdəsi elə Heydər Əliyevdir. Onun həyat, fəaliyyət yolu böyük örnəkdir.

Hüseynağa Qəniyevin Babək haqqında maraqlı araşdırması oxucularımız arasında böyük əks-səda yaratdı. O, sanki Babəki yenidən xalqa tanıtdı və yenidən xalqa qaytardı. Bu yazı ilə bağlı mənə çoxlu telefon zəngləri gəlib. Elə bir sahə yoxdur ki, onun mütəxəssisi haqqında jurnalımızda yazı getməsin. Həmişə demişəm ki, xalqımıza xidmət edən hər kəsin əməyi unudulmamalıdır. Missiyamız budur-hamını xatırlayacağıq, hamını yada salacağıq. Müəlliflərimizə gəlincə, alimlərdir, tanınmış yazıçı və jurnalistlərdir, söz adamlarıdır. Dəyərli yazılara hər zaman səhifələrimizdə yer ayırırıq.

Jurnalın 5 yaşı oktyabrda-payızda tamam olacaq. Payızı çox sevirəm. Payız yalnız saralmış yarpaqlardan ibarət deyil. Payızın özünün gözəl məqamları var. Saralmış yarpağın özü də bir gözəllikdir.

- Jurnalınızda diqqətçəkən çox məqamlar var. Maraqlı rubrikalarınız az deyil...

- Jurnalda həm dəyişkən, həm də ənənəvi rubrikalar var. Biz istedadla yazılan yazıları çap edirik. "Bizə yazırlar" adlı bir rubrikamız var, orada oxucuların ürəyindən keçənləri çap edirik. Hətta bu yaxınlarda bir məhbusun şeirlərini çap etdim. Jurnalımızı bütün kitabxanalara, həmçinin, türmələrin kitabxanalarına da göndəririk. Jurnalımız həmin məhbusun əlinə keçmişdi, bizə şeirlərini göndərdi. Bilirəm ki, o şeirləri çap etməklə ona nə qədər ümid verdim. Demək istəyirəm ki, ziyalılarla yanaşı, sadə insanların da hisslərinə yer ayırırıq.

- Qarşıdan 1 iyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü gəlir. Bu sualı təsadüfən vermirəm. Çünki "Yada düşdü"də gələcəyimiz olan uşaqlarla bağlı rubrika var. Bu necə meydana gəldi?

- Uşaqlarla bağlı rubrikanın müəllifi sevimli yazıçımız Salatın Əhmədlidir. Salatın xanım dedi ki, hamımız uşaq olmuşuq, bu günümüz dünənki körpəliyimizdən rişələnib. Özü də yaddaşımızın ən silinməz hadisələri, əhvalatları, xatirələri uşaqlıqla bağlıdır. Jurnalda uşağın şəklini görən valideyn qeyri-ixtiyari olaraq öz uşaqlığını xatırlayır, yadına çox xatirələr düşür. Hətta bir zamanlar həm atanın şəklini, həm də uşağın şəklini vermişdim. Bu da jurnalın öz dəst-xəttinə uyğundur.

- Təbii, bu rubrika jurnala gözəllik gətirir, yazıların yaratdığı gərginliyi yumşaldır...

- Razıyam. Rubrikalarımızın biri də "Qəlbimizə yazılan şeirlər"dir. Burada hər birimiz əzbər bildiyimiz, sevdiyimiz şeirləri çap edirik. Hər şairdən bir yarpaq təqdim edirik. Mikayıl Müşfiqdən, Əli Kərimdən tutmuş, başqalarına qədər sevimli şeirləri çap edirik. Yəqin çoxları bilmir, Mirzə İbrahimov da yaradıcılığa şeirlə başlayıb. Onun da şeirlərini çap etmişik. "Hikmətli sözlər" rubrikamız da maraqlıdır. Keçmişdən yadigar qalan, tarixdən-tarixə keçən, süzülə-süzülə gələn məsəllər, hikmətli sözlər də oxucuların marağına səbəb olur. Bu atalar sözləri bu gün üçün də aktualdır. Hər nömrədə özüm də "Təsisçidən" rubrikasında kiçik esse yazıram. Elmira Axundova bir dəfə dedi ki, elə bil jurnalı oradan başlayırsan, təsisçi sözündən, elə bil o işığı tutub cığırla gedirsən... O rubrikada arada öz şeirlərimdən də verirəm.

İradə SARIYEVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.05.2026 / 11:58

Qeyri-adi yetənəyi ilə məşhurlar siyahısına düşən soydaşımız - Günay Həsənova

Tarix: 09.05.2026 / 06:39

Bu gün QƏLƏBƏ günüdür

Tarix: 09.05.2026 / 06:14

İran BMT-yə çağırış etdi - “ABŞ-ı qınayın”…

Tarix: 09.05.2026 / 06:04

Trampı tabutda təsvir etdi, altına “kaş ki…” yazdı - Ağ Ev şokda…

Tarix: 06.05.2026 / 14:30

Türk Dünyasında İnteqrasiya və Texnoloji dönüş: Bakıda strategiya və qardaşlıq vurğusu

Tarix: 06.05.2026 / 08:39

Meloni “deepfake”i “təhlükəli silah” adlandırdı - zarafatından da qalmadı

Tarix: 06.05.2026 / 08:29

Pentaqonun delfin-kamikadzeləri? - Hegseth inkar etmədi…

Tarix: 06.05.2026 / 08:09

Moskva Qələbəni “İD məğlubiyyəti” ilə keçirəcək - İnternetsiz…

Tarix: 06.05.2026 / 07:56

ABŞ müharibəyə “qaldığı yerdən” davam edəcək - İranla danışıqlar uğursuz olarsa…

Tarix: 06.05.2026 / 07:41

İran BƏƏ-yə hücum iddialarını rədd edir - "dağıdıcı və təəssüf doğuran cavab" gündəmdə…

Tarix: 05.05.2026 / 21:37

Arxiyepiskop tərəfdarları səsini Makrona çatdıra bilmədi - Gümrüdə…

Tarix: 04.05.2026 / 17:22

Tenderlərin MMC-lər arasında şübhəli "ötür-ötürü" ölkəni bürüyüb - Bakı İH nümunəsi...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.05.2026 / 17:38

Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şükürbəyli kəndinə köçən sakinlərlə görüşdü - FOTO/YENİLƏNDİ

Tarix: 07.05.2026 / 22:18

Gürcüstanla Rusiya Zəngəzur dəhlizinə alternativ hazırlayır - qonşumuzdan yeni davranış...

Tarix: 07.05.2026 / 17:18

Azərbaycandan keçən yollar Avrasiyada müharibələrdən təsirlənməyən yeganə marşrut oldu...

“Böyük qayıdış” müasir şəhərsalma mədəniyyətinə böyük töhfələr verir...