Dünya dövlətlərinin böyük əksəriyyəti üçün güclü meşə yanğınları hələ də ciddi problem olaraq qalmaqdadır. Yanğından hazırda ən çox əziyyət çəkənlərdən biri də şimal qonşumuz olan Rusiyadır.
Ümumiyyətlə, cənub-şərqi Avropa, Rusiya və Türkiyədə qeyri-adi istilər və güclü küləklər meşə yanğınlarını daha da alovlandırır. Bu fonda Rusiyada resursları tükənməkdə olan fövqəladə xidmətlər ordudan əlavə yardım alaraq yanğınlara qarşı mübarizə aparır. Bu ölkənin Müdafiə Nazirliyinin bildirməsinə görə, Yakutiya kimi tanınan Saxa Sibir Respublikasında davam edən yanğınlara görə bölgəyə əlavə texniki avadanlıq göndəriləcək. Hakimiyyət orqanları regionda 173 yanğının hələ davam etdiyini, vəziyyətin çətin olduğunu deyir. 2 500-dən çox fövqəladə xidmət əməkdaşı yanğının kəndlərə keçməsini önləməyə çalışır. Yakutiyada yanğının 8 min kvadrat kilometrdən çox ərazini əhatələdiyi bildirilir. Rusiyanın hər il yanğıdan ən çox zərər çəkən əraziləri Yakutiya, Krasnodar, Maqadan, Kamçatka, İrkutsk və Xabarovsk bölgələri olur. Maraqlıdır ki, bəzi hallarda bu ərazilərdə yanğınlar söndürülmür. Federasiyanın meşə təsərrüfatı idarəsinin hesablamalarına görə, bu yanğınların söndürülməsinə çəkilən xərclər yanğının mümkün zərər həddini aşır. O səbəbdən bu ərazilərdə yanğınların özünün sönməyini gözləyirlər. Xatırladaq ki, hər il Rusiyada nəhəng ərazilər yanğın qurbanına çevrilir. Ətraf mühit fəalları isə bunda iqlim dəyişikliyinin əsas rol oynadığını bildirir.
Cənubi Avropada isti dalğası isə daha çox Yunanıstan və Türkiyədə yanğınlara səbəb olub. Yunanıstanda yüzlərlə yanğınsöndürən Afina yaxınlığında yanğını söndürməyə çalışır. Yanğın elektrik təchizatında fasilələrə səbəb olub, paytaxt üzərini tüstü bürüyüb. Tənəffüs problemləri olan sakinlərə evdən çıxmamaqla bağlı xəbərdarlıq olunub. Ötən ayın sonunda Fransanın cənubunda yerləşən Od departamentində baş verən meşə yanğınları ən azı 800 hektar sahədə bitki örtüyünü məhv edib. Yanğın Karkasondan Narbona gedən magistral yolun yaxınlığında baş verib. Fəlakət nəticəsində Fransa, İspaniya və Portuqaliyanın bəzi bölgələri bir müddət işıqsız qalıb . Ölkənin cənubunda isti hava və güclü külək səbəbindən rəsmilər yerli sakinləri meşədə ocaq qalamamağa və siqaret kötüklərini atmazdan əvvəl tam söndürməyə çağırıblar. Kanadanın Alberta əyalətində 9 mindən çox insan meşə yanğınları səbəbindən evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. Bildirilir ki, bölgədə son 40 ilin ən güclü quraqlığı yaşanıb, meşə yanğınları may ayının sonundan etibarən tüğyan edir. İtaliyanın qərbindəki Oristano vilayətinin ətrafında başlayan yanğından meşələri, zeytunluqları və əkin sahələrini əhatə edən 20 min hektardan çox ərazi təsirlənib. Kosovoda avqustun 3-də bir nəfərin yanğından öldüyü xəbər verilib. Ötən həftə ölkədə onlarla yanğın söndürülüb. Türkiyədə də yanğın problemini tam həll etmək mümkün olmayıb. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan məsələ ilə bağlı bildirib: “Meşə yanğınları koronavirus pandemiyası və terrorizmlə müqayisə edilə biləcək beynəlxalq təhlükəyə çevrilib. Meşə yanğınları - bu COVID-19 pandemiyası ilə müqayisə edilə bilən beynəlxalq təhlükədir, onu hətta terrorçuluq təhlükəsi ilə müqayisə etmək olar". Onun sözlərinə görə, meşə yanğınları təhlükəsi ilə bütün dünya rastlaşır, meşələr ABŞ-da, Kanadada, Rusiyada, İspaniyada, İtaliyada, Afrika ölkələrində yanır, bu vəziyyətə iqlim şəraiti səbəb olub: “Ölkəmizdə yardımımıza gələn hər kəsə öz adımdan və millətim adından təşəkkür edirəm. Onların arasında Azərbaycanın fəaliyyəti çox önəmlidir. Təxminən 200 yanğınsöndürən maşın, yanğınsöndürmə helikopterləri və əsgərlərlə yanğına qarşı mübarizə aparırlar.
Hörmətli İlham Əliyev təmirdən çıxacaq bir amfibiya təyyarəsindən danışdı. “Onu da göndərəcəyəm” dedi”. Qeyd edək ki, artıq Prezident İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, Fövqəladə Hallar Nazirliyinə məxsus "BE-200ÇS" tipli amfibiya təyyarəsi Türkiyəyə yola düşüb. Eləcə də meşə yanğınlarının söndürülməsi və daha geniş miqyas almasına imkan verilməməsi məqsədilə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq yanğın-xilasetmə qüvvələrinin növbəti – 3-cü qrupu da Türkiyəyə yola salınıb. Bu yanğın-xilasetmə qrupuna 40 ədəd yanğınsöndürmə texnikası və 150 nəfər yanğınsöndürən daxildir. Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq, meşə yanğınlarının söndürülməsi və daha geniş miqyas almasına imkan verilməməsi məqsədilə FHN-in müvafiq yanğınsöndürmə və xilasetmə qüvvələrinin 100 nəfər əməkdaşından ibarət ilk qrup iyulun 30-da Türkiyəyə yola düşüb. İyulun 31-də isə Türkiyəyə daha bir qrup yola düşüb. Bu yanğın-xilasetmə qrupuna 1 ədəd helikopter, 54 ədəd texnika - yanğınsöndürmə və xilasetmə avtomobili, həmçinin 247 nəfər şəxsi heyət daxildir.
Hazırda FHN-in yanğınsöndürmə əməkdaşlarından, hava nəqliyyatı və texnikadan ibarət qüvvələri Türkiyədəki meşə yanğınlarına qarşı mübarizədə iştirak edir. Türkiyə tərəfi də bəyan edir ki, onlar Türkiyədə tüğyan edən meşə yanğınlarının söndürülməsi üçün əzmlə çalışırlar. Gündəlik fəaliyyətdə qarşıya qoyulan vəzifələr fədakarlıqla yerinə yetirilir. Keçdikləri ərazilərdə yerli əhali Azərbaycan yanğınsöndürənlərini böyük coşqu ilə qarşılayır. Türkiyə mediasında yayımlanan xəbərlərdə Azərbaycanın Türkiyəyə göstərdiyi qardaş dəstəyi yüksək qiymətləndirilir.
Samirə SƏFƏROVA
