Rusiyanın reaktiv mühərrikli dronlarla hücumları nəticəsində Ukraynada ölənlərin sayı artır. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski isə Kremlin ölkə daxilində yeni səfərbərliyə hazırlaşdığını bildirib. O, həmçinin, Şimali Koreyadan Rusiyaya daha 10 min hərbçinin göndəriləcəyini iddia edib.
Zelenskinin bu çıxışından sonra Ukrayna paytaxtındakı jurnalistlər raket hücumu xəbərdarlığı zamanı güclü partlayış səsləri eşitdiklərini bildiriblər.
Son vaxtlar Ukraynaya hücumlarda tez-tez yeni reaktiv mühərrikli dronlardan istifadə olunur. Zelenski videomüraciətində Ukrayna ordusunun yüksək sürətlə uçan reaktiv mühərrikli Rusiya dronlarına qarşı mübarizədə çətinlik çəkdiyini etiraf edib. Onun sözlərinə görə, bu növ dronların vurulma göstəricisi 60 faizdən bir qədər aşağıdır. Zelenski bildirib ki, Ukraynaya atılan 120 drondan 90-ı pərli deyil, məhz reaktiv mühərrikli olub: "Hazırda yeni antidron vasitələri fəal şəkildə sınaqdan keçirilir". Prezident bəzi döyüş qruplarının artıq bu vasitələrdən istifadə etdiyini, istehsalçıları tələsdirdiklərini vurğulayıb. Zelenski, Hərbi Kəşfiyyat İdarəsinin hesabatına əsaslanaraq, Rusiyanın yeni səfərbərlik dalğasına başladığını bildirib: "Onlar müxtəlif üsullarla orduya cəlb etdikləri insanların sayını artırırlar. Rusiyanın öz ordusuna adam topladığı ölkələrin hökumətləri buna qarşı tədbir görməlidir". Zelenski vurğulayıb ki, Kremlin 2024-cü ildə Şimali Koreyadan gətirdiyi hərbçilərindən təxminən 8 mini hələ də Rusiya ərazisindədir. Həmin qüvvələr Ukrayna ordusu Rusiyanın Kursk vilayətinə daxil olan zaman gətirilmişdi. Zelenskinin sözlərinə görə, indi daha 10 min hərbçinin göndərilməsi üçün hazırlıq gedir. Rusiya prezidenti Vladimir Putin yeni səfərbərlik barədə xəbərləri tamamilə cəfəngiyat adlandırıb. Buna baxmayaraq, o, sentyabrın 28-də ordunun hərbi qulluqçularının sayını 15 min 500 nəfər artıran fərman imzalayıb. Bu, Putinin cari ildə ordu heyətinin artırılması ilə bağlı imzaladığı sayca dördüncü fərmandır. Fərmanda deyilir: "Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinin ştat sayı 1 milyon 550 min 500-ü hərbçi olmaqla, ümumilikdə 2 milyon 441 min 630 ştat vahidi müəyyən edilsin". Artımın səbəbi açıqlanmır. Putin sonuncu dəfə 2022-ci ildə qismən səfərbərlik elan etmişdi. Belə bir addımın təkrarlanmasının Rusiya cəmiyyətində ciddi narazılıq doğuracağı ehtimalı yüksəkdir. Bu fonda Ukraynanın baş naziri Sergiy Koretski ölkənin maliyyə vəziyyətinin çətin olaraq qaldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, islahatların ləng getməsi Qərb tərəfdaşlarının maliyyə yardımlarını gecikdirməsinə səbəb olub: "Planlaşdırılan beynəlxalq maliyyə dəstəyinin bir hissəsi hələ daxil olmayıb. Bunun səbəblərindən biri Ukraynanın beynəlxalq tərəfdaşlar qarşısında götürdüyü bəzi öhdəlikləri vaxtında yerinə yetirə bilməməsidir".
Koretski ukraynalı deputatları təxirəsalınmaz və çətin islahatları qəbul etməyə çağırıb. Bu islahatlara xaricdən göndərilən poçt bağlamalarının vergiyə cəlb edilməsi və vergi sisteminin hərtərəfli yenidən qurulması daxildir. Zelenski Koretski və digər rəsmilərlə keçirdiyi görüşdə yaxın həftələrdə tərəfdaşlarla işin əsas prioritetlərini müzakirə etdiyini bildirib. Məhz belə bir vaxtda Qazaxıstan Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyinə (XİN) rəsmi nota göndərərək öz vətəndaşlarının vətənə qaytarılması üçün kömək istəyib. Həmin şəxslərdən biri Rusiyaya işləməyə gedən və daha sonra ailəsinə Ukraynadakı müharibəyə göndərilməyə məcbur edildiyini deyən Miras Taşarqanovdur. Bu barədə Qazaxıstan XİN "Azattık" radiosunun sorğusuna cavab olaraq bildirib. Nazirlik bildirir ki, bu il sentyabrın 17-də səfirliyin konsulluq şöbəsi Güljan Taşarqanova və onun oğlu M.Taşarqanov ilə əlaqə saxlayaraq ananın iddialarını təsdiqləyib. M.Taşarqanov telefon söhbətində çətin vəziyyətə düşdüyünü, yanında daha bir neçə Qazaxıstan vətəndaşının da olduğunu bildirib, vətənə qaytarılmaları üçün kömək istəyib. Sentyabrın 18-də Qazaxıstan səfirliyi həmin vətəndaşların ölkəyə qaytarılmasına köməklik göstərilməsi xahişi ilə Rusiya XİN-ə rəsmi nota göndərib. Astanada yaşayan M.Taşarqanov növbəli işdə çalışmaq üçün Rusiyaya getsə də, sonradan bu ölkənin silahlı qüvvələrinin sıralarına düşüb. Anasının sözlərinə görə, oğlu Rusiya Müdafiə Nazirliyi ilə müqavilə imzalamağa məcbur edilib. Oğlunun Ukrayna cəbhəsinə göndəriləcəyindən narahatlıq keçirən ana onun evə qaytarılması üçün Qazaxıstanın dövlət qurumlarına müraciət edib. Hazırda Ukraynada Rusiyanın tərəfində döyüşən Qazaxıstan vətəndaşlarının dəqiq sayı barədə rəsmi məlumat yoxdur. Ukraynanın "Yaşamaq istəyirəm" dövlət layihəsinin daha əvvəl açıqladığı statistikaya əsasən, azı 2 min 389 Qazaxıstan vətəndaşı Rusiya Müdafiə Nazirliyi ilə müqavilə bağlayıb. Ümumilikdə isə Mərkəzi Asiyadan 12 mindən çox insanın Rusiya ordusunun tərkibində döyüşlərə cəlb edildiyi bildirilir. Qazaxıstan qanunvericiliyinə görə, xarici ölkələrdəki silahlı münaqişələrdə iştirak və muzdluluğa görə 9 ildən ömürlük həbsədək ağır cəzalar kəsilə bilər. Rusiyada miqrantlara yardım göstərən hüquq müdafiəçilərinin sözlərinə görə, hərbi müqavilə imzalandıqdan sonra, bir qayda olaraq, hüquqi yolla geri qayıtmaq şansı qalmır və insanlar birbaşa cəbhə xəttinə göndərilir. Bəziləri yaralandıqdan və hospitalda müalicə aldıqdan sonra vətəninə qaçmağı bacarır. Orada isə xarici ölkədəki müharibədə iştirak və muzdluluq ittihamları ilə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunurlar. Onlara adətən 3 ildən 5-6 ilədək həbs cəzası verilir.
Tahir TAĞIYEV
