Koronavirus pandemiyasına qarşı aparılan mübarizə hələ də istənilən nəticəni vermir. Əksinə, virusun yeni ştammları səbəbindən dünyada yeni dalğa başlanır.
Belçika Louvain Universitetinin immunologiya professoru Jan-Luk Qala bildirir ki, Avropada dördüncü koronavirus dalğası qaçılmazdır. Mütəxəssisin sözlərinə görə, yeni ştamm səbəbindən koronavirus infeksiyası hallarının sayı ciddi şəkildə artır. Odur ki, peyvəndlər “delta” və “delta plus” variantlarına qarşı daha az təsirli olur: “Epidemiyanın gərginləşməsi çox sürətli şəkildə baş verə bilər. Dördüncü dalğa qaçılmazdır. Yəqin ki, bu, payızda baş verəcək. “Delta” ştammı və ötürülməsi haqqında daha çox məlumata ehtiyac var. Bundan başqa, koronavirus müalicəsinin aspektini də unutmayın. Erkən mərhələdə dərmanlar təsirli ola bilər. Məhdudiyyətlərin çox tez aradan qaldırılması bizi geri atsa da, nəticədə Avropada kütləvi immunitetə qovuşacağıq”. Jan-Luk Qala qeyd edib ki, bəşəriyyətin hər il qrip virusu kimi koronovirusa görə də təkrar vaksinasiyaya ehtiyacı ola bilər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus da baş verənlər fonunda bədbin açıqlamalar verir. Qebreyesus qeyd edir ki, bu gün yeni koronavirus ştammlarının yayılması peyvəndlənmə sürətini üstələyir. O bildirib ki, ölkələr arasında peyvəndin qeyri-bərabər şəkildə paylanması davam edərsə, koronavirusla mübarizədə elmi irəliləyişin əldə olunması mənasızdır: “COVID-19 ştammları yüksək yoluxuculuq qabiliyyətinə görə vaksinlər üzərində qələbə çalır. Vaksinlərin istehsalında və paylanmasında yaranan bərabərsizlik səbəbindən ştammlar dünyada sürətlə yayılır”. “Vaksin millətçiliyi”ni tənqid edən Qebreyesus qeyd edib ki, yoxsul ölkələr vaksinsiz qalıb. Bir sıra dövlətlərin epidemioloji təhlükəsizlik tədbirlərini vaxtından əvvəl zəiflətdiyini dey.n Qebreyesus COVID-19 pandemiyasının hələ bitmədiyini və bir çox bölgədə yoluxmalarda kəskin artım olduğunu da xatırladıb. ÜST rəhbəri Hindistan, Afrika və Latın Amerikasında oksigen və tibbi avadanlıqların çatışmazlığına diqqət çəkib: “Psixoloji, epidemioloji, iqtisadi baxımdan dünyanın birləşmək və pandemiyanı birlikdə həll etmək vaxtı gəlib”. Onun fikrincə, koronavirus pandemiyası, dünya ictimaiyyətinin ona qarşı mübarizədə əldə etdiyi nailiyyətlərə baxmayaraq, çox təhlükəli mərhələdədir: "Pandemiyaya nəzarətdə irəliləyişə nail olsaq belə, o çox təhlükəli mərhələdədir. İndi pandemiya ilə əlaqəli məhdudiyyətlər koronavirusla mübarizə vasitələrinə sahib olan, ilk növbədə isə peyvəndi olan dövlətlər tərəfindən yumşaldılır. Eyni zamanda, kifayət qədər təchizata çıxışı olmayan ölkələr xəstəxanaya yerləşdirmə və ölüm hallarının dalğaları ilə qarşılaşırlar”. O, Afrika, Asiya və Amerika ölkələrində yoluxma hallarının kəskin artmasına diqqət çəkib. Qebreyesusun sözlərinə görə, pandemiya qlobal ictimai malların tədarükündə bir neçə şirkətə güvənmənin nəticə etibarı ilə özünü məhdudlaşdırmaq və risqə məruz qalmaq demək olduğunu göstərdi.
BMT baş katibi Antonio Quterreş də həyəcan təbili çalır. Onun sözlərinə görə, dünya ictimaiyyəti daha ölümcül ştammların peyda olmasına səbəb olacaq koronavirusun yayılmasının qarşısını almalıdır: “Virusun meşə yanğını kimi yayılmasına izn versək, milyonlarla insan bu təhlükə ilə üz-üzə qalacaq. O nə qədər çox yayılırsa, o qədər çox ştamm peyda olur. Ən faciəlisi isə meydana gələn mutasiyaların peyvəndlərimizi təsirsiz hala gətirməsi risqinin olmasıdır”. Quterres bu səbəbdən qlobal peyvənd planına ehtiyac olduğunu təkrar-təkrar vurğuladığını bildirib: “Mikroskopik virus artıq dörd milyondan çox insanın ölümünə səbəb olub və dünya iqtisadiyyatını pozub. Biz isə hələ də virusa qalib gəlib-gəlməyəcəyimizi dəqiq bilmirik”. İndiikdə isə virusa qarşı ən effektiv yol kimi vaksinasiya prosesi göstərilir. Qeyd edək ki, Azərbaycanda koronavirusa qarşı vaksinasiya cari il yanvarın 18-də başlayıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Avropa Regional Bürosundan bildirilib ki, Azərbaycanda koronavirusa qarşı vaksinasiya prosesi alqışlanmalı nailiyyətdir. Qeyd edilib ki, Azərbaycanda vaksinasiya pandemiyanın erkən mərhələsində başlayıb və bugünədək ölkə əhalisinin təxminən 20 faizi peyvəndlənib: “Bu nailiyyəti alqışlamaq olar, çünki biz bilirik ki, vaksin xəstəliyin ağır formasına yoluxma və xəstəxanaya yerləşdirilmə risqini azaldır. Azərbaycanda yeni yoluxma halları mayın ortalarından etibarən azalır və əhali bununla əlaqədar müsbət əhval-ruhiyyədədir. Amma koronavirus pandemiyası hələ başa çatmayıb və biz yeni ştammların yayılması fonunda çox ehtiyatlı olmalıyıq".
Azərbaycan vaksinasiya məsələsində də Cənubi Qafqazda lider ölkədir. Dövlət əhalinin vaksinləşməsi üçün kifayət qədər vəsait ayırıb və bu vaksinlər alınaraq ölkəmizə gətirilir. Azərbaycan yüksək keyfiyyətli vaksin istehsal edən ölkələrlə, şirkətlərlə əməkdaşlıq edir, dünyada ən yüksək dərəcədə qəbul edilən vaksinlər ölkəmizdə tətbiq edilir. ÜST tərəfindən Azərbaycanın həyata keçirdiyi vaksinasiya prosesinin təqdir edilməsi də bunu göstərir.
Tahir TAĞIYEV
