"Getmə turizmin inkişafına mənfi təsir edən bəzi amillər sırasında aviabiletlərin qiymətinin yüksək olmasıdır". Bunu Azərbaycan Turizm Agentlikləri Assosiasiyasının (ATAA) bir illik fəaliyyətinə həsr edilmiş tədbirdə çıxış edən ATAA-nın Getmə Turizm Komissiyasının rəhbəri Şaiq Məmmədov deyib.
Şaiq Məmmədov bildirib ki, biletlərin qiyməti pandemiyadan sonra daha da artıb: “Bu gün aviabiletlərin qiymətinin yüksək olması, təəssüf doğurmaya bilməz. Mən xüsusilə koronavirus pandemiyasından sonra biletlərin qiymətinin daha da artmasına diqqət çəkmək istərdim. Pandemiyadan əvvəlki dövrə nəzər salsaq, hazırkı qiymətlərdə kəskin artım açıq-aşkar müşahidə olunur. Bu məsələ də turistlərin sayının artırılmasında yerli turizm şirkətlərinə böyük çətinliklər yaradır”. Qeyd edək ki, pandemiya sona çatdığı üçün artıq turist səfərləri əvvəlki saylara yaxınlaşır. Azərbaycanda quru sərhədlər bağlı olduğuna görə, əsas tələbat təyyarə ilə olan səfərlərədir. Amma bilet qiymətləri getmə və gəlmə turizmin inkişafına hələ də mənfi təsirini davam etdirir. Ekspertlər də qeyd edir ki, ölkəmizə turist axınına əvvəllər əsasən viza məsələsi mane yaradırdısa, hazırda əsas səbəb aviabiletlərin baha olmasıdır. Çünki, artıq müəyyən ölkələrlə viza rejimi aradan qaldırılıb, digərləri ilə elektron viza rejimi tətbiq olunub. Amma aşağıbüdcəli aviaşirkətlərin bazara buraxılması, rəqabətli mühitin yaradılması, Azərbaycan üzərindən uçuşlar həyata keçirməsi problem olaraq qalır. Azərbaycana bu gün aviaşirkətlərin gəlməsinə mane olan əsas amillərdən biri də yerüstü xidmətlərin baha olmasıdır. Ekspertlərin sözlərinə görə, MDB ölkələri, Rusiya, Türkiyə, ərəb və Avropa ölkələrinə uçuşlar daha çox populyardır. Amma biletlərin qiyməti üzündən bundan istifadə edənlərin sayı istənilən həddə deyil. Halbuki, aşağıbüdcəli aviaşirkətlərin gəlişi fonunda bunu həll etmək olar. Məsələn, Gürcüstanda aviauçuş sahəsində 10-dan çox xarici şirkət birbaşa fəaliyyət göstərir. Orada təkcə qardaş Türkiyənin 4 şirkəti çalışır. Buna görə Gürcüstanda aviauçuşların qiyməti çox ucuzdur. Sözügedən təzrübədən Azərbaycan da istifadə etməlidir. Bundan başqa, Azərbaycanda təyyarəyə qulluq və təhlükəsizliklə bağlı xidmətlər çox bahadır. Bütün bunlar isə biletin qiymətinin üstünə gəldiyindən xarici ölkədən Azərbaycana uçuş həyata keçirən şirkətlər də bilet qiymətini bahalaşdırmalı olur. Ona görə də Azərbaycana gələn hava şirkətləri özləri istəyirlər ki, AZAL-la birgə reyslər həyata keçirsinlər. Bu zaman yerüstü xidmətlərin qiymətləri nisbətən azalır. Məsələnin həlli üçün hazırda əsas hədəflərdən biri regionlardakı hava limanlarını aşağıbüdcəli aviareyslər üçün açmaqdır. Ekspertlər hesab edir ki, bölgələrdəki hava limanlarımıza birbaşa çarter reysləri açmaqla həm də ölkəmizə uçuş qiymətlərinin ucuzlaşmasına nail olmaq olar.
Qeyd edilənlər fonunda Dövlət Turizm Agentliyinin sədri Fuad Nağıyev bildirir ki, Azərbaycana gələn xarici turistlərin sayının 2026-cı ilədək 4 milyona, yerli turistlərin sayının isə 6 milyona çatdırılması planlaşdırılır. Onun sözlərinə görə, qarşıdakı 4 ildə ümumi daxili məhsulda turizm sektorunun payını 2019-cu ilə nisbətən 1,5 dəfə artırılması gözlənilir: "Ümumilikdə isə hər il ÜDM-də turizm sektorunun payını 20 % artırmağı düşünürük. Həmçinin turistlərin xərcləmələrinin də artaraq 10 milyard manata çatdırılması planlaşdırılır”. Amma bu məqsədə nail olmaq üçün hava ilə daşımalrda qiymətlərin əlverişli olması mühüm şərtlərdən biri olaraq qalır. Bundan başqa, turizm üçün Xəzr dənizinin potensialından istifadə də mühümdür. Bu arada Rusiyanın Həştərxan vilayətinin qubernatoru İqor Babuşkin olduqca maraqlıaçıqlamalr verib. O qeyd edib ki, Xəzər dənizində hərəkət edəcək “Pyotr Velikiy” kruiz gəmisinin növbəti turizm mövsümünə qədər istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Babuşkin qeyd edib ki, İran, Türkmənistan və Qazaxıstandan olan tərəfdaşlar yeni kruiz marşrutlarının yaradılması imkanlarını nəzərdən keçirməyə hazırdırlar. “Pyotr Velikiy” Aktau, Türkmənbaşı, Bakı və Mahaçqala limanlarına daxil olmaqla Volqa çayı, Azov, Qara və Xəzər dənizlərində üzəcək. Babuşkinin sözlərinə görə, 60 ildən artıqdır ki, Rusiyada bu sinfə aid gəmilər inşa edilmir: “Pyotr Velikiy" kruiz gəmisi inşa edilən zaman Həştərxan gəmi inşaatçıları gəmiqayırmada yeni bir istiqamətə yiyələniblər. Bu, bizim bölgəmizə analoji işlərin sifarişini qəbul etməyə imkan verəcək. Biz layihənin davam etdirilməsinə və seriyalı tikintiyə, o cümlədən Xəzəryanı dövlətlərdən olan tərəfdaşlarımıza dəstək verməyə hazırıq”. Kruiz səfərlərində də qiymətlərin münasib olması vacib hesab edilir. Bu sahədə qardaş Türkiyə daxil olmaqla xarici ölkələrin təcrübəsindən istifadə də mühümdür.
Ramil QULİYEV
