Ermənistanın siyasi rəhbərliyi son dövrlər Rusiya əleyhinə ritorikanı gücləndirmək qərarına gəlib. Şübhəsiz ki, rəsmi İrəvanın son vaxtlar Rusiya və rus sülhməramlıları əleyhinə səsləndirdiyi bəyanatlar buna dəlalət edir.
Baş nazir Nikol Paşinyan hər fürsətdə məsuliyyəti Rusiya və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) üzərinə yıxmaqla şimaldan narazı olduğunu dilə gətirir, eyni zamanda açıqlamaları ilə strateji müttəfiq axtarışına çıxdığını gizlətmir.
Hadisələrin inkişafı bu axarda davam etdiyi bir zamanda Ermənistan Belarusda keçirilən KTMT təlimlərindən imtina etdi. Rəsmi İrəvanın bu addımının da Rusiyaya qarşı hesablanmış addım olduğu, artıq KTMT alyansını tərk etməyə hazır olduğu barədə söhbətlər dövriyyəyə buraxıldı. Bu hadisə ilə paralel olaraq, baş nazir Nikol Paşinyan Rusiyanı tək strateji müttəfiq seçməyin yanlış olduğunu etiraf etdi və yeni strateji müttəfiqlər axtarışında olduğu barədə siqnallar ötürməyə başladı.
Amma məsələ bununla da bitmədi. Sentyabrın 11-də Ermənistanda ABŞ hərbçiləri ilə birgə təlimlər başlayır. 10 gün davam edəcək təlimlə N.Paşinyan arı yuvasına çöp soxmuş sayılır. Rəsmi İrəvan geosiyasi manevr etmək istəsə də, siyasi və hərbi rəhbərlikdə deyəsən bunun təhlükəli, geridönüşü olmayan bir yola qədəm qoyduğunu dərk edən şəxs yoxdur.
Bütün bunların müqabilində Rusiya Ermənistanla bağlı “strateji müttəfiqlik” statusunu dəyişəcəkmi?
Hərbi ekspert Elxan Şıxəliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, baş verənlər Ermənistanla Rusiyanın çox gərgin, siyasi dönəmlər keçirirdiyini göstərir: “Biz bilirik ki, Ermənistanın uzun müddət Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyinə təminat Rusiya idi. Ümumiyyətlə, Ermənistanın təhlükəsizlik baxımdan ayaqda qalmasının bu günə qədər səbəbkarı Rusiya olub. İndi baş verənlərin fonunda, xüsusən də Azərbaycan Qarabağ məsələsinin bir hissəsində Rusiyanın neytral qalması Ermənistanı qane etmir. Bunun üzərindən də siyasi polemikalar və bir - birinə sərt ittihamlar ən yüksək səviyyədə səsləndirilib. Əsas da Ermənistan İtaliya qəzetinə verdiyi müsahibəsində dedi ki, bizim təhlükəsizliyimiz üzərinə Rusiyaya bel bağlamağımız ən böyük strateji səhv idi. Əslində biz Ermənistanın, Paşinyan hakimiyyətinin tarixinə getsək, görərik ki, Ermənistanın 2018 - ci ildə ABŞ səfirliyində olan beyin mərkəzi dəstəklədi. Əslində 2018 - ci ildən bu günə kimi Ermənistanı Rusiyanın for-postluğundan çıxarmağa cəhd idi, bu plan. Bu palanı həyata keçirən Paşinyanı da proje olaraq da yaratdılar. İndi Ermənistan kimin for-postu olacaq bəlli deyil və informasiya müharibəsi gedir. Bu sahədə də nələrsə baş verir. ABŞ , Avropa İttifaqı və Fransa yavaş - yavaş Ermənistana mülki missiyalarını yeridir. Çox gümanki, gələcəkdə Ermənistan Rusiyanın 102 - ci bazasını federal sərhəd xidmətinin hərbiçilərinə verərsə, orda təxminən altı minə yaxın kontingenti var. Oranı çıxara bilsələr, Avropa İttifaqının mülki missiyası hərbiləşdirilmiş missiyaya keçəcək. Bunu da etmək, Ermənistanın Rusiyanı bölgədən təsirini sıfırlamaq üçün KTMT - dən çıxmalıdır. Bəyanatlar da səsləndirilir, xüsusən də KTMT - dən onların nümayəndəsinin geri çağırılmasında, Ermənistanda KTMT təlimlərindən imtina etmələrində, geri çağırılan nümayəndənin yerinə yeni şəxsin təyin olunmamasında Ermənistan hökumətinin strateji olaraq Rusiya ilə bütün ipləri qoparması siyasətini görürük. Amma,Rusiya buna necə yanaşacaq? Bu böyük bir sualdır. Ermənistanı yaradan, dəstəkləyən qüvvələr Rusiya Ukrayna müharibəsinin fonunda düşünürlər ki, Rusiyanın siyasi - hərbi gücü sıfırlansa, zəifləsə Ermənistan Rusiyanın yerinə keçə bilər. Rusiya siyasilərinin mövqeləri çox kəskindi. Əslində bunu Ermənistan tərəfdən Rusiyaya qarşı xəyanət və arxadan zərbə adlandırırlar. Rusiya olmasa idi, Ermənistan ola bilməzdi. Hələ Sovet dövrü də buna daxildir. Birinci Qarabağ müharibəsində də, ərazilərimizin işğalında da Ermənistanı dəstəkləyən Rusiya idi. Ona görə də, Ermənistanın mövcudluğunun Rusiyaya bağlı olması hər kəsə bəllidir. Xüsusən də indi İranla Türkiyənin sərhədlərinin təhlükəsizliyini federal sərhəd xidməti təşkil edir. 102 - baza hələ zamanında Ermənistanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün yaranmışdı. İqtisadiyatının da 60, 70 faizi Rusiya tərəfindən özələşdirilmişdi. Ona görə də, bəllidir ki, Rusiya bunu asanlıqla Ermənistana bağışlamayacaq. Rusiya ilə Ukrayna kimi, Ermənistanla da sərhədi olsa idi, çoxdan cəzalandırardı. Ancaq, assimetrik metodlarla bunu həyata keçirəcək. Xüsusən də, daxildən dövlət çevrilişi, təxribatlar, Paşinyanın mümkün olacaq qədər fiziki məhvinə gətirib çıxaran addımlarla bunu edəcək. Rusiya Gederal Təhlükəsizlik Xidmətinin kifayət qədər metodları var. Artıq bu münasibətlərin kəskin səviyəyə gəlməsinə də həm Roma Statasunun Ermənistan parlementində ratifikasiyası, həmçinin Paşinyanın həyat yoldaşının Ukryanaya səfəri və ordan humanitar yardımın götürmələri səbəb oldu. Rusiyanın başı nə qədər də Ukrayna müharibəsinə qarışmış olsa da, Ermənistanın bu xəyanətinu bağışlayacaq deyil. İstənilən bütün zamanlarda Ermənistanın imperiyalara qarşı bu satqınlıqlarını biz gördük, indi də Rusiyaya qarşı etdilər. İmperiyalar xəyanəti bağışlamırlar. Ona görə də düşünürəm ki, Rusiya da dərindən Ermənistanı ciddi şəkildə cəzalandırmaq üçün planlar hazırlayır. Bunun da necə olacağını biz görəcəyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
