Azərbaycanın qədim şəhərlərindən biri Gəncədir ki, bu şəhər dünyaya çox dahilər, mütəfəkkirlər, ədəbiyyat, elm, mədəniyyət xadimləri bəxş edib. Gəncəçayın hər iki sahilində yerləşən Gəncə qədim türk şəhəridir və elm-mədəniyyət şəhəri kimi tarixi mənbələrdə anılır. Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın tarixi ərazilərinə zaman-zaman göz dikən İran adlanan ölkə Gəncə şəhərinə də, Nizami Gəncəviyə də iddiasını dəfələrlə bəyan edib.
Son zamanlar sosial şəbəkələrdə, Yotube də “Gəncə İmam Hüseyn şəhəri adlanır”, “Gəncə İmam Hüseyn şəhəridir” kimi videoroliklərə, söhbətlərə, bəzi KİV-də məqalələrə rast gəlirik. Bir qrup İranpərəst iddia edir ki, bu şəhər “İmam Hüseyn şəhəri” adlanıb (?). Sözün açığı, bu şəhərin belə təqdimatına əvvəllər rast gəlinməyib, amma son vaxtlar bunu güclü şəkildə dövriyyə buraxıblar ki, onun adı məhz belə olub. Bəziləri bunu İmamzadənin Gəncədə yerlışməsi ilə izah edir və əsaslandırırlar ki, guya buna görə də “Gəncəyə İmam Hüseyin şəhəri deyiblər”.
Qeyd edək ki, Gəncənin adı Çar Rusiyası dövründə dəyirib, 1804-cü ildən 1918-ci ilə, yəni şəhər Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin birinci paytaxtı olana qədər Yelizavetpol, Xalq Cumhuriyyəti dövründə adı yenidən bərpa olunub. 1935-ci ildən 1989-cu ilə qədər Kirovabad adlanıb. 1989-cu ildə Gəncənin adı yenidən özünə qaytarılıb.
Gəncə ölkəmizin ikinci böyük şəhəridir və dahilər yurdudur. Bu gün molla rejimin Gəncənin adına da əl uzatması yumşaq desək, təəssüf doğurur.
“Bu Azərbaycanda qarşıdurma yaratmaq üçün Tehran hakimiyyətinin təbliğ etdiyi vasitələrdən biridir”
Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, siyasi şərhçi Sədrəddin Soltan “Bakı-Xəbər”ə şərhində “Peyğəmbərin nəvəsi İmam Hüseynlə Gəncə şəhərini bağlayacaq heç bir fakt, heç bir tarixi hadisə yoxdur. İmamzadədə İmam Məhəmməd Baqirin oğlu İbrahim dəfn olunub. Məhəmməd Baqir da şiəlikdə beşinci imamdır. Sadəcə olaraq, “İmam Hüseyn şəhəri” məsələsini daha çox burada şiə məhzəbinin daşıyıcılarının olması ilə bağlayırlar. Tarixən bu şəhərdə Kərbəla vaqeəsi ilə bağlı hadisələr daha möhtəşəm qeyd edilirdi. Bunu bir qayda olaraq daha çox İranyönlülər hallandırır. Son zamanların məşhur “şüarlar”ından biri də “Azərbaycan İmam Hüseyn ölkəsidir, İmam Hüseyn sevənlər ölkəsdir” iddiasıdır, deyimidir. Yəni bunların bir çoxu İran tərəfindən idarə olunan, yönləndirilən dini yönümlü insanların təbliğatının nəticəsidir. Azərbaycan ərazisində çoxlu İmamzadələr var. Amma bu o demək deyil ki, həmin şəhərlərin hamısının əlaqəsi, bu imamzadələrin də bu və ya başqa formada nümanəsini İmam Hüseyn, İmam Əli ilə qohumluğu, genetik bağlılığı var. Bu həmin şəhərlərin, həmin bölgələrin imamların adlarına adlandırılması demək deyil. Bütövlükdə götürdükdə imamların çoxunun Məhəmməd Peyğəmbərlə də genetik qohumluğu var, bu o demək deyil ki, onda ölkələrin, şəhərlərin hamısınına “Məhəmməd Peyğəmbərin şəhəri” adı verilsin, bu cür adlandırılsın. Bu çox ziyanlıdır” - deyə bildirdi.
S.Soltanın sözlərinə görə, Gəncədə təkcə bir məhzəbə qulluq edənlər, inananlar yaşamır, az da da olsa başqa təriqətin və başqa dinlərin nümayəndələri də yaşayayır. S.Soltanın fikrincə, bu müəyyən mənada Azərbaycan vətəndaşları üçün narahatlıq yarada bilər. “Kim deyə bilər ki, Bakıda İmam Hüseyni Gəncədən az sevirlər, yaxud Laçında, Lənkaranda, Cəlilabadda, Təbrizdə, Ərdəbildə az sevirlər. Yəni Azərbaycanın bütün bölgələrində Məhəmməd Peyğəmbərin nəvəsi İmam Hüseynə, İmam Həsənə sevgi var. Amma bu heç kimə əsas vermir ki, o şəhərlər imamların adı ilə adlandırsın. Elə yaxşıdırsa, Fars əyalətinə İmam Hüseyn əyaləti adını qoysunlar, Tehrana İmam Hüseyn adı versinlər və sair. Yəni bu Azərbaycanda qarşıdurma yaratmaq üçün Tehran hakimiyyətinin təbliğ etdiyi vasitələrdən biridir. Ümumilikdə, Tehran hakimiyyətinin əlinə bayraq kimi, götürüb istifadə etdiyi məhzəb daha çox panfarsizmə və Tehran hakimiyyətinin qorunmasına xidmət edir, onun islam dünyasına heç bir dəxli yoxdur, o islam dünyasında parçalanmaya və bölücülüyə xidmət edir” - deyə S.Soltan fikrini tamamladı.
İradə SARIYEVA
