Azərbaycanda “Siyasi Partiyalar Haqda” yeni qanun layihəsi qəbul olunana kimi 60 yaxın partiya rəsmi dövlət qeydiyyatından keçmişdi. Ancaq bu partiyaların böyük əksəriyyətinin adı isə hətta siyasətlə fəal məşğul olan şəxslərə belə bəlli deyildi. Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmiş partiyaların böyük əksəriyyəti öz Nizamnaməsinin tələblərinə əməl etmir, hətta illərlə qurultaylarını keçirmirdi.
Avropanın aparıcı dövlətlərində partiya iki ildən artıq fəaliyyət göstərmirsə, seçkilərə qatılmırsa, fəaliyyəti avtomatik olaraq dayanır. Azərbaycanda bir sıra partiyaların fəaliyyəti hüquqi baxımdan dayanmasa da, faktiki olaraq dayanıb. Partiyanın əsas funksiyası seçkilərdə iştirak edib yer qazanmaq, elektoratını səfərbər etməkdir. Bu prosesdə iştirak etməyən partiyaların elektoratı da təbii ki, tədricən onlardan uzaqlaşıb digər aktiv qüvvələrə yaxınlaşır. Çünki insanlar öz əməklərini faydalı işə həsr etmək istəyirlər. Yeni qanunun tələblərinə uyğun olaraq, partiyaların yenidən qeydiyyatı göstərdi ki, bu təsisatlar 5 min nəfərlik üzvlük siyahısını belə düzəltməkdə çətinlik çəkirlər.
Azərbaycandakı siyasi partiyaların prinsipial mövzulara münasibəti də olduqca zəifdi. Beynəlxalq media nümunələrində Azərbaycanı qaralayırlar, ABŞ Konqresi və Avropa İttifaqında aparılan müzakirələrdə Laçın yolu ilə bağlı obyektivlikdən uzaq bəyanatlar qəbul edilir. Bütün bunlarla bağlı siyasi partiyaların səsi çıxmır. Hətta bəzi QHT-lər belə bunlardan fəaldı. Siyasi partiyalar niyə bu qədər formal quruma çevrildilər?
Müstəqil siyasətçi Bünyamin Qəmbərli “Bakı-Xəbər”-ə açıqlamasında bildirdi ki, son vaxtlar dünyanın aparıcı media qurumlarında doğurdan da Azərbaycanla bağlı tənqidi,qərəzli məqalələrə rast gəlinir: “Beynəlxalq təşkilatların, nüfuzlu dövlətlərin bizim ətrafımızda cərəyan edən proseslərlə bağlı ikili yanaşma ortaya qoymalarının səbəbi bizi narahat edir və etməlidir. Amma, burada bir neçə səbəb var. Belə vəziyyətin yaranmasını yalnız ölkədəki partiyaların passiv fəaliyyətinə bağlamaq olmaz. Bəzi məsələlərdə biz çevik addımlar atmırıq. Biz bu məsələdə müxtəlif amillərə görə bizimlə yaxın olan ölkələrin verəcəyi dəstəyə güvənməməliyik. Məlumdur ki, Avropanın enerji təhlükəsizliyində Azərbaycanın önəmli rolu var. Ancaq bu o demək deyil ki, onlar bütün məsələlərdə bizi dəstəkləyəcəklər. Digər amil ölkədəki insan haqları ilə bağlıdır. Bu məsələdə də elə siyasət yürüdülməlidir ki, həmin dairələrin əlinə əsaslar verilməsin. Düşmənlərimiz bu yöndə olan kiçik bir faktı şişirdərək bizim əleyhimizə istifadə edə bilir. Siyasi partiyaların passiv olmasının bir çox səbəbləri var. Biz Pezidentin sərgilədiyi münasibəti YAP-ın fəallığı kimi qəbul edə bilmərik. Prezident Azərbaycan dövlətinin mövqeyini ortaya qoyur. Bu o deməkdir ki, hakim partiya da gözlənilən fəallığı ortaya qoymur. Digər siyasi partiyalar elə vəziyyətə düşüb ki, onların fəal münasibəti nəzərə çarpmır. Təbii ki, bu məsələdə partiyaların özlərinin təqsiri də çoxdur. Bir qrupunun başı yenidən qeydiyyata alınmağa qarışıb ki, mövcudluğunu qorusun. Əvvələr də demişəm ki, Azərbaycanda ciddi siyasi partiyalar yoxdur. Çünki belə qurumların normal bazsası, kadrları olmalıdır ki, hakimiyyətə alternativ layihələr verə bilsin. Belə təsisatların yoxa çıxması beynəlxalq təzyiqlərlə bağlı passivlikdə də özünü göstərir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
