Ermənistanın Azərbaycana qarşı son təxribatları açıq toqquşma müstəvisinə keçib. Dövlət sərhədinin Kəlbəcər rayonu istiqamətində Azərbaycan mövqelərinin atəşə tutulması vəziyyəti yenidən gərginləşdirib.
Məqsəd isə “Qarabağda humanitar böhran” kampaniyası aparan Fransa və digər dövlətlərin Azərbaycana beynəlxalq təzyiqi legitimləşdirmək üçün əsas yaratmaqdır. Fransa, Rusiya, Hindistan, İran kimi ölkələrin təhriki ilə Ermənstanın Azərbaycanı münaqişəyə cəlb etmək siyasəti isə son aylar ABŞ-ın Avropa Birliyinin vasitəçiliyi ilə irəliyə aparılmış sülh prosesini bloklaya bilər. Maraqlıdır ki, bölgəyə və xüsusilə də Ermənistana ciddi təsir imkanları olan Rusiya da bu məsələdə ləng davranır, rəsmi İrəvana heç bir ciddi təzyiq göstərmir. Artıq vəziyyət o yerə çatıb ki, Bakı – İrəvan sülh dialoqu Laçın yolu ətrafında yaradılan suni ajiotajın fonunda arxa plana keçib. Bu məsələdə Rusiyanın məsuliyyəti hansı dərəcədədir?
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, sülh prosesinin sona çatdırılmasına, sazişin imzalanmasına əvvəlcədən mane olan məhz Rusiyadır:”Rusiya Cənubi Qafqazda qala bilməsinin başlıca amilini sülh müqaviləsinin imzalanmamasında görür. Ermənistanla Azərbaycan arasında daim qarşıdurma vəziyyətinin mövcud olmasında görür. Proseslərə ən mənfi təsir göstərən, müxtəlif oyunlar quran və bu oyunlar ətrafında həm Azərbaycanı, həm də Ermənistanı güya təmin etməyə çalışan Rusiya faktiki olaraq Qərbin və ABŞ-ın sülhyaratma missiyasını əngəlləmək üçün bütün qüvvəsini sərf edir. Onlar üzdə deyir ki, Ağdam-Xankəndi yolu açılsın, ancaq əməldə bunun tərsini edirlər. Azərbaycanın Xankəndinə apardığı humanitar yardımın önünü kəsən də məhz elə Rusiya sülhməramlıları oldu. Göndərdiyimiz un kanvoyunu məhz onlar buraxmadı. Rusiya bu gərginlikdən öz maraqlarının təmin olunması üçün geniş istifadə edir. Qarabağdakı separatçıların əsas müdafiəçisi məhz Rusiyadır. Azərbaycan bundan sonra öz müstəqil addımlarını atmalıdır. Qarabağdakı ermənilər prosesi 1988-ci ildəki səviyyəyə gətirmək istəyirlər. Azərbaycan hakimiyyətinə tabe olmamaq, bizim atributlar altında yaşamaq istəməmək yolunu seçiblər. Rusiya da buna göz yumur. Hətta hazırlaşırlar ki, orda qondarma “prezident” seçkiləri keçirsinlər. Bu, sözün əsl mənasında biabırçılıqdır. Bizim anti-terror əməliyyatı keçirib, Ermənistanı sülhə məcbur etməkdən başqa yolumuz qalmır”.
Vəziyyətin gərgin olması bölgədə yeni münaqişələrin yaranmasına və Azərbaycanın da haqlı olaraq lazımi addımlar atmasına səbəb olur. Bu, Paşinyana qarşı etirazların, onun siyasi hakimiyyətinin zəifləməsi anlamına gəlir. Yəni, hər bir halda bu prosesdə uduzan Paşinyandır. Onun əsas səhvi qərarsız olmasıdır. Mosvkada ruspərəst, Brüseldə isə qərb aşiqinə çevrilən Paşinyan artıq hər iki tərəf üçün etibarlı tərəfdaş sayılmır. Bu baxımdan Azərbaycan höküməti Paşinyana və erməni terrorçularına qarşı sərt addımlar ataraq onları çıxılmaz vəziyyətə salmalıdır. Əgər ehtiyac yaranarsa, yeni anti-terror əməliyyatı keçirməliyik.
Paşinyan Azərabycanın diqtə etdiyi şərtlər əsasında sülh sazişinə imza atmağa məcbur edilməlidir. Əgər Paşinyan devrilərsə və onun yerinə rusyönümlü yeni hakimiyyət gələrsə, bu proses uzun müddətlik dondurula bilər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
