Rusiya Dövlət Dumasının sədri Vyaçeslav Volodinin “Avropa institutları istiqamətində pay sahibi olanlar sadəcə olaraq ölkəni itirə bilərlər” sözləri Ermənistanda olduqca ehtiyatla qarşılanıb və böyük rezonans doğurub.
Aydındır ki, bu xəbərdarlıq bütövlükdə İrəvana ünvanlanıb. Çünki Azərbaycanla sərhədində AB missiyası yerləşdirməkdə maraqlı olan Ermənistandır. Əgər İrəvan buna təhlükəsizliyinin təminatı kimi baxırsa, Kreml bunu Cənubi Qafqazda maraqlarına meydan oxumaq kimi qəbul edir.
Volodinin bəyanatından bir neçə gün keçməsinə baxmayaraq, rəsmi İrəvan hələ də onun sözlərinə şərh verməyə tələsmir. Nəinki erməni hakimiyyəti, hətta tanınmış müxalifət nümayəndələri də reaksiya vermirlər.
Kremlin bu xəbərdarlığı Ermənistanı niyə susdurdu?
AMİP Mərkəzi Şurasının sədri, politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Avropa İttifaqı müşahidə missiyasının Ermənistan ərazisində sərhəddə yerləşdirilməsi təbii olaraq Rusiyanı narahat edir və Rusiyanın maraqlarına cavab vermir: “Çünki məlum olduğu kimi, həmin müşahidə missiyası bundan əvvəl fəaliyyət göstərən qısamüddətli müşahidə missiyasından fərqli olaraq, bir növ yarımhərbi missiyadır. Belə ki, onun tərkibində ayrı-ayrı ölkələrdən olan çoxlu sayda jandarm və polis qüvvələri fəaliyyət göstərir. Məlumdur ki, Fransanın Müdafiə Nazirliyinə tabe olan jandarm qüvvələri, Almaniyanın 15 nəfərdən ibarət polis qüvvələri, eləcə də ayrı-ayrı ölkələrin müvafiq hərbi struktarlarının nümayəndələri müşahidə missiyasının tərkibinə daxil olublar. O da məlumdur ki, müşahidə missiyasının tərkibinə çoxlu sayda əks-kəşfiyyat və kəşfiyyat orqanlarının nümayəndələri də daxil edilib. Bu da təbii olaraq Rusiyanı narahat edir. Çünki Ermənistanın ayrı-ayrı ölkələrlə sərhədlərinin qorunması Ermənistanla Rusiya arasında olan ikitərəfli müqaviləyə əsasən birbaşa Rusiyanın vəzifəsidir. Birdən-birə bu cür kontingentin həmin ərazilərdə yerləşdirilməsi gələcək üçün Rusiyaya böyük problemlər aça bilər. Rusiya tərəfi yaxşı anlayır ki, Ermənistanın məqsədi tədricən Rusiyanın regiondan sıxışdırılıb çıxarılması və Ermənistanda olan Rusiya hərbi bazasının ordan çıxarılmasından ibarətdir. Ermənistan hakimiyyəti faktiki olaraq gələcəyin təminatını hazırlayır. Artıq məlumdur ki, bir neçə gündür, ayrı-ayrı mətbuat nümayəndələri və kəşfiyyat məlumatları əsasında Ermənistan sərhəddə təxribatlara hazırlaşır. Məqsəd də ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın bunlara cavab verməsi ilə hay-küy salsın, nəticə etibarı ilə Ermənistanın təhlükəsizlik məsələsini beynəlxalq miqyasda gündəmə gətirsin və Rusiyanın Ermənistan təhlükəsizliyinə qaranti olmaması ilə bağlı ictimai rəydə fikir formalaşdırsın. Nəticə etibarı ilə gələcək perspektivdə Rusiya hərbçilərinin Avropa İttifaqının ayrı-ayrı ölkələrinin hərbçiləri ilə dəyişilməsi istiqamətində addımlar atsın. Bu baxımdan bütün bunlar Rusiyaya yaxşı məlumdur. Volodinin, istərsə də Rusiyanın ayrı-ayrı rəsmi şəxslərinin bu istiqamətdə verdiyi bəyənatlar başadüşüləndir. Bunu ardınca Rusiya, təbii ki, təzyiqlərini davam etdirmək niyyətindədir. Bilirsiz ki, iki gündür bizim ərazilərimizdə olan, xüsusilə sülhməramlıların nəzarətində olan zonadan Rusiya vətəndaşlarının təxliyəsi ilə bağlı qərar qəbul olunur, onların təxliyəsi artıq həyata keçirilir. Rusiya hərbçilərinin həmin ərazilərdə olan ailə üzvlərinin də təxliyəsi həyata keçirilir. Bu da birbaşa Ermənistana xəbərdarlıqdır, bir növ növbəti hərbi əməliyyatların baş vermə ehtimalı ilə bağlı Ermənistana təzyiq kimi qiymətləndirilməlidir”.
Politoloq hesab edir ki, bütün bunların fonunda Ermənistan hakimiyyətinin səssiz qalması da əslində başadüşüləndir: “Çünki Ermənistan hakimiyyətinin artıq başqa çıxış yolu qalmayıb. Paşinyanın indiyə kimi oynadığı ikili oyun Qərb dövlətləri tərəfindən artıq təzyiqlərlə qarşılanır. Onların Paşinyanın qarşısında konkret tələbləri var. Bu konkret tələblər də hakimiyyətə gələndə üzərinə götürdüyü öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən ibarətdir. Bu öhdəliklərin başında isə Rusiyanın hərbi kontingentinin Ermənistan ərazisindən çıxarılması dayanırdı. Bu baxımdan Rusiyanın bütün bəyanatlarına Paşinyanın kəskin reaksiya verməsi münasibətləri daha da kəskinləşdirə bilər. Geri addım atması isə digər tərəfdən onu təzyiqlərlə üz - üzə qoyacaq. Bu baxımdan Ermənistan hakimiyyətinin susqunluğunu başa düşürəm. Orda olan müxalifət nümayəndələrinin konkret olaraq bu istiqamətdə fikir bildirməməsinin səbəbi ondan ibarətdir ki, həmin o tanınmış müxalifət nümayəndələrinin böyük əksəriyyəti Rusiyaya bağlı olan qüvvələrdir. Təbii ki, Rusiyanın bu cür bəyanatına sərt reaksiya vermək imkanına malik deyillər. Onların bu vəziyyətə gəlib çatması məhz Rusiya tərəfindən təşkilatlanıb. O baxımdan Rusiyanın bəyanatına onların da hər hansı bir sərt reaksiya verməsi mümkün deyil. Amma düşünürəm ki, yaxın zaman ərzində onların hakimiyyətə yönəlik bu və ya digər təzyiqlərini eşidəcəyik. Çünki Rusiya heç bir şəkildə həmin müşahidə missiyasının sərhəddə yerləşdirilməsi ilə barışmaq niyyətində deyil”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
