Prezident İlham Əliyev müstəqillik dövrünün ən böyük İstilik Elektrik Stansiyasının təməlqoyma mərasimində bildirib ki, Mingəçevir Elektrik Stansiyasının önəmi İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı bir daha bəlli oldu.
Dövlət başçısı deyib ki, o vaxt döyüş meydanında məğlub olan Ermənistan Azərbaycanın mülki obyektlərini, o cümlədən Mingəçevir Elektrik Stansiyasını da uzaqmənzilli raketlərlə atəşə tutmuşdu: “Bu raketlərin bir çoxu Azərbaycanın hava hücumuna qarşı müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edildi, bəziləri isə hədəfə dəymədi. Yəni döyüş meydanında məğlub olan Ermənistan məhz Azərbaycanın elektrik potensialının əsas mərkəzini sıradan çıxarmaq istəyirdi. Ancaq buna nail ola bilmədi”.
Ermənistanın bu cəhdidinin qarşısı alınmasaydı, müharibənin taleyi necə ola bilərdi?
Hərbi-siyasi ekspert Emin Həsənli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan dünyanın əxlaq və mənəviyyatın olmadığı az-az ölkələrindən biridir: “İstənilən müharibənin də öz qanunları var. Müharibə uşaqlara, qocalara, mülki əhaliyə qarşı aparılmır. Ermənistan tarix boyu bu şərtə əməl etməyib. 1905-07-ci, 1918-20-ci illərdə, 1948-53-cü illərdə azərbaycanlıların deportasiyası zamanı da eyni mənəviyyatsızlıqları edib. 1988-ci ildən başlayaraq isə bu siyasəti sistemli şəkildə əli yalın adamlara, qocalara və uşaqlara qarşı həyata keçirib. Bu, riyakarlığın ən yüksək formasıdır. İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı da onlar cəbhədən kənarda olan: Gəncə, Bərdə, Tərtər və ölkəmizin digər şəhərlərində olan mülki əhalini hədəfə alırdılar. Məqsəd mülki əhali arasında panika toxumu səpmək və onların Bakıya axışını təmin etmək idi. Bununla mülki əhalini Ordunun arxasından çəkməyi planlayırdılar. Mingəçeviri vurmaqla istəyirdilər ki, oradakı böyük istehkam bəndini zədələsinlər , bunun da nəticəsində bir neçə rayonun mülki əhalisi su altında qalsın. Belə olan təqdirdə, ölkədə şok effekti yaradacaqlarını düşünürdülər. Ancaq bizim hava hücumundan müdafiə qüvvələrimiz həmin raketləri elə havadaca zərərsizləşdirdilər. Digər yaşayış yerlərimizə atılan raketlərin də çoxu havada zərərsizləşdirilmişdi. Bəziləri onların hədəfinə tuş gələ bildi. Mingəçevirlə bağlı bir planları da o idi ki, ölkənin elektrik enerjisindən məhrum etsinlər. Bilirsiniz ki, ölkənin böyük hissəsinə elektrik enerjisini məhz Mingəçevirdəki Su Elektrik Stansiyası verir. Ermənilər gördü ki, onların düşündükləri plan həyata keçmədi. Çünki Birinci Qarabağ savaşından fərqli olaraq, kifayət qədər savadlı və məlumatlı Azərbaycan xalqı və güclü ordu vardı. Dövlətimizin iqtisadi qüdrəti isə tam yerində idi. Həmin tarixi mərhələdə bizdə hakimiyyət uğrunda mübarizə gedirdi, ordu peşəkar deyildi. Hava hücumundan müdafiə sistemləri belə qurulmamışdı. Bütün bunlar xalqda ruh düşgünlüyünə səbəb olan amillərdi. Azərbaycan xalqı həmin vaxtda da böyük qəhrəmanlıqlar göstərdi. Təəssüf ki, biz o vaxt qələbəyə nail ola bilmədik. Ermənistanın Mingəçevirlə bağlı məkirli niyyəti həyata keçsəydi belə, bu bizim Ordunun qələbəsinə mane olmayacaqdı. Çünki uzun illərdi ki, Azərbaycan xalqı qisas hissi ilə alışıb-yanırdı”.
Müharibə şəraitində yaşayan Azərbaycan uzun illər boyu təhlükəni hər yerdən gözləyirdi. Ümumiyyətlə, yaşadığımız dövrdə elektirik enerjisinin nə qədər vacib olması heç kəsə sirr deyil. Belə olan halda işığın sönməsi ilə ölkədə bütün sahələr, demək olar ki, iflic olardı. Müharibədən əvvəl Ermənistan tərəfinin, demək olar, hər dəfə raket aldıqdan sonra ilk açıqlaması Mingəçevir Su Elektrik Stansiyasını vurmaq olurdu. Bu təhdidi ciddi qəbul edən Azərbaycan dövlətinin Mingəçevir SES-in təhlüksizliyi üçün havadan müdafiə sistemlərini lazımi səviyyədə quraşdırdığını biz müharibənin gedişində bir daha gördük.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
