Erməni əsilli milyarder Ruben Vardanyanın Qarabağdan gəldiyi kimi getməsi birmənalı qarşılanmır. Vardanyanın qanunsuz yolla Azərbaycan ərazilərinə daxil olmasını əsas gətirərək, dərhal ərazilərimizdən çıxarılması tələbi dəfələrlə Azərbaycan tərəfindən bəyan edilib.
Azərbaycan sərhədlərini qanunsuz pozaraq Qarabağda yerləşən Vardanyanın qaçışı separatçı erməni rejiminin tam iflasının nümunəsidir. Bu amil həm də Rusiyanın “Vardanyan kartını” birdəfəlik yığışdırması anlamını ifadə edir.
Vardanyan Moskvada bəzi dairələr tərəfindən dəstəklənsə də, son hadisələr ona gətirib çıxartdı ki, Rusiyada Vardanyanın işlək olmaması qənaəti yarandı. Məlum oldu ki, Vardanyan nə qədər çox Qarabağda qalarsa, sülhməramllıların işini bir o qədər çətinləşdirəcək. Çünki Azərbaycan ekoaktivistlərinin Laçın yolunda olması, müxtəlif tələblər irəli sürməsi dolayı yolla Vardanyanın hadisələrə müdaxilə etməsi ilə bağlıdır.
Belə olan təqdirdə “yanan” bu layihəyə görə Kreml, yoxsa XİN daha çox məsuliyyət daşıyır?
Siyasi şərhçi Tofiq Abbasov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu məsələdə ümumiyyətlə çox böyük bir zəifliyi müşahidə edirik: “Çünki həqiqətən də bölgədə olan vəziyyəti balanslaşdırmaq üçün ən azı kobud müdaxilələrə heç bir lüzum yoxdur. Biz, faktiki olaraq, Vardanyan gedişində məhz kobud müdaxilənin şahidi olmuşduq. Çox təmtəraqlı, səsli-küylü yanaşmanın nəticəsini görürük ki, sıfıra bərabərdir. Bu, mən deyərdim ki, daha çox Moskvanın günahıdır. Biz əgər bu hadisəni xarici işlər naziri Lavrovun son bəyənatları fonunda müzakirə etsək görərik ki, Lavrov həqiqətən də çox proqmativ mövqedən çıxış edir. Mən demirəm ki, o, Azərbaycan qarşısında üzrxahlıq edir. Amma, əslində onun səsləndirdiyi bütün fikirlər ondan xəbər verirdi ki, münaqişənin bu həddə gətirilib çatdırılmasında Ermənistanın günahı böyükdür. Azərbaycanın günahından danışmır. Çünki deyir ki, Azərbaycan öz torpaqlarını azad edir. Mən elə düşünürəm ki, daha çox burda Moskvanın, əsas da Kremlin günahı var. Çünki Ruben Vardanyan özü də gizlətmirdi ki, Rusiyanın ən yüksək məqamlı adamları ilə yaxındır. Bilirik ki, o, “Troyka” bankın müdiri olaraq, hansı konfiqurasiyalarda öz imkanlarını genişləndirib, onun arxasında çox güclü qüvvələr dayanırdı və onlar bilavasitə yüksək siyasi elitaya gedib çıxan əlaqələrdi. Yenə deyirəm, Lavrovun son açıqlamaları bir daha göstərir ki, Moskva rəsmi Bakının qarşısında müəyyən mənada günahın daşıyıcısıdır. Ona görə də, bu, Ermənistanın həm siyasi elitasına, həm rəhbərliyinə soyuq bir “duş” təqdim etdi. Dedi ki, onlar vaxtilə Ermənistan rəhbərlərinə 7 rayonun qaytarılmasını təklif ediblər. Bundan sonra Azərbaycanla sülh müqaviləsi imzalanmalıydı. Buna İrəvan getmədi. Burda Azərbaycanın günahı olmayıb. Çünki onlar Azərbaycan torpaqları kimi təsbit olunub. Ən ali beynəlxalq təşkilatda, BMT səviyyəsində bu təsdiq olunub. Əgər vaxtında edilən təkliflərdən istifadə edilməyibsə, bu Ermənistanın, Paşinyanın öz günahıdır. Çünki Paşinyanın da imkanları var idi ki, 2020-ci ilin payız hərbi kampaniyasına kimi vəziyyəti köklü sürətdə dəyişsin. Amma o, mənfur Köçəryan və Serj Sarkisyanın yolu ilə getdi ki, “Qarabağ Ermənistandır, vəssalam”. Bəli, o çalışdı nəsə dəyişsin. Lakin gördü ki, nəsə etsə, köhnə hakimiyyətin rıçaqları kifayət qədər güclü olduğuna görə, onun belini qırar. Necə ki, vaxtında Petrosyana etmişdilər, onu da hakimiyətdən süpürərlər. Mənə elə gəlir ki, Nikol Paşinyanın çıxış yolu var idi. Əgər o, Moskvadan bərk yapışıb, müharibənin olmamasına cəhd etsə idi, bəlkə də nəyisə dəyişmək, xilas etmək olardı. Ancaq xilas edilmədi. Odur ki, Vardanyanın oyunu da artıq həqiqətən iflasa uğrayıb. İnanmıram ki, bir də ora qayıtsın. Çünki çox böyük biabırçılıqla gizlin oradan qaçıb gedib. Bununla da göstərdi ki, bütün bu oyunu quranlar hamısı onunla bərabər biabır olublar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
