Nikol Paşinyan ölkə parlamentində deyib ki, onların məlumatına görə, gürcü dostları Yuxarı Lars yolunda tunel çəkməyi planlaşdırır: “Ermənistanın Rusiya ilə yalnız bir quru əlaqəsi var - Yuxarı Lars, o da aradan qaldırılması mümkün olmayan problemlərlə. Ona görə də gürcü həmkarları bu problemi müəyyən qədər həll edəcək tunel açmağı planlaşdırırlar”.
Məlumdur ki, tunel çəkilişi həddən ziyadə bahalı bir işdir. Üstəlik, Gürcüstanın maliyyə imkanları da elə də böyük deyil. Belə olan halda Yuxarı Lars yolunda tunelin çəkilməsinin Gürcüstan üçün nə kimi əhəmiyyəti var? Əgər bunun Gürcüstan yox, yalnız Ermənistan üçün əhəmiyyəti varsa, o zaman gürcü hökumətinin nə marağı ola bilər ki, böyük həcmdə xərc çəkib tunel çəksin?
“Tbilisinin belə bir imkanı olsaydı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun öz hissəsinə düşən hissəsini genişləndirərdi”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, Gürcüstanın öz vəsaiti hesabına bu yolda tunel inşa edəcəyi real deyil: “Əvvəla, yolun ümumi uzunluğu 208 kilometrdir. Yolun böyük hissəsi dəniz səviyyəsindən hündür dağlıq ərazidən keçir. Yolda çoxsaylı sərt döngələr var. Yuxarı Lars yolu təkcə Gürcüstanı Rusiya ilə deyil, həm də Azərbaycanla sərhədləri bağlı olan Ermənistanı birləşdirən əsas nəqliyyat yollarından biridir. Çünki Gürcüstan və Rusiya arasında Qara dəniz sahili boyunca avtomobil və dəmir yolu əlaqəsi Abxaziya münaqişəsi səbəbindən bağlıdır. Ermənistan üçün xarici dünyaya başqa bir çıxış yolu yalnız Gürcüstanın Qara dəniz limanları olan Poti, Batumi və ya İran üzərindən mümkündür. 2006-cı ildə Yuxarı Lars yolu Rusiya tərəfindən qeyri-müəyyən müddətə bağlanıb. Yolun bağlanmasının rəsmi səbəbi kimi sərhədin Rusiya hissəsindəki Yuxarı Lars keçid məntəqəsinin yenidən qurulması göstərilir. Nəzarət məntəqəsi, demək olar ki, dörd illik fasilədən sonra 2010-cu ildə yenidən açılır. Ermənistan yüklərinin təxminən üçdə biri bu yolla daşınır. Bəzən elə olur ki, bu daha böyük həcmdə olur. Lakin qış gələn kimi bu yol tez-tez bağlanır və ya uzun tıxaclar yaranır. Səbəb yağan qarın yolu bağlamasıdır. Bu səbəbdən qışda bu yol tez-tez bağlanır və nəticədə Ermənistanın təminatında fasilələr yaranır. Ancaq düşünmürəm ki, Gürcüstan öz vəsaiti hesabına Yuxarı Lars yolunda tunellər çəksin. Birincisi, bu çox böyük vəsait və vaxt tələb edir. Gürcüstanın elə bir imkanı yoxdur. İkincisi, Tbilisinin belə bir imkanı olsaydı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun öz hissəsinə düşən hissəsini genişləndirərdi. Məsələ ondadır ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun yükdaşıma qabiliyyətinin 1 milyon tondan 5 milyon tona çatdırılması nəzərdə tutulub. Bu məqsədlə Azərbaycan Gürcüstana 100 milyon dollar vəsait verəcək. Ona görə də Paşinyanın tunellə bağlı səsləndirdiyi fikirləri real hesab etmirəm”.
Vidadi ORDAHALLI
