Gənc nəslin vətənpərvərlik tərbiyəsi problemi bəşər cəmiyyətinin inkişafının bütün mərhələlərində aktualdır. Hazırda cəmiyyətimizin həyatının bütün sahələrində baş verən köklü dəyişikliklərlə əlaqədar bu məsələ xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Vətənpərvərliyin vəhdətdə məzmunu əsas “Vətən” və “Azərbaycan” anlayışlarını əks etdirir ki, bu da bir tərəfdən insanın doğma torpağa təbii bağlılığından irəli gəlirsə, digər tərəfdən də sosial məzmun kəsb edir. Konkret cəmiyyətin siyasi, iqtisadi və digər xüsusiyyətlərini özündə əks etdirir.
Vətənpərvərlik tərbiyəsi öz yüksək nəticələrini verir
Bu gün Azərbaycannı fərqlndirən ühüm xüsusiyyətlərdən biri gənc nəsildə yüksək vətənpərvərlik əhval-ruhiyyəsinin mövcudluğudur. Bu əhval-ruhiyyə bütün xalqa məxsusudur. Amma gənclərdə onun yüksək səviyyəsi Azərbaycanın gələcəyinin yenə etibarlə əlldərdə olacağını göstərir.
Düzdür, ölkəmizdə vətənpərvərlik təkcə gələcəyə deyil, həm də bu günə yönəldilib. Bu fonda beynəlmiləlçiliklə vəhdətdə milli şüurun inkişafı da ön planda yer alır. Vətənpərvərliyin sosial-mənəvi dəyərlər kateqoriyasına aid edilməsini şərtləndirən əsas anlayış kimi “Vətən” anlayışının müəyyənləşdirilməsi məsələsində də Azərbaycan ön cərgələrdədir. Azərbaycan ərazilərində faydalı qazıntı yataqlarının qanunsuz istismarının dayandırılmasını, “Qızılbulaq” və “Dəmirli” yataqlarında monitorinqin keçirilməsinə icazə verilməsini tələb edən azərbaycanlı ekofəalların, könüllü gənclərin Laçın-Xankəndi yolunda keçirdikləri etiraz aksiyası yenə bunun ən yaxşı nümunəsidir. 2 aya yaxın vaxt keçsə də gənclər aksiyanı ruh yüksəkliyi ilə davam etdirirlər. Bunu şərtləndirən əsas məqamlardan biri məhz vətənpərvərlikdir. Qeyd edək ki, vətənpərvərlik sosial-mənəvi dəyərdir, şəxsiyyətin sosial-mənəvi yönümünün tərkib hissəsidir. Bu da o deməkdir ki, vətənpərvər Vətənini sevən, Vətəninə, xalqına sədaqətli, işi ilə xeyir gətirməyə çalışan insandır. Azərbaycanlı ekofəalların, könüllü gənclərin Laçın-Xankəndi yolunda keçirdikləri etiraz aksiyasının əsas səbəblərindən biri də məhz budur. Bunlar ölkədə vətənpərvərlik tərbiyəsinin düzgün istiqamətdə getməsinin göstəricisidir. Məlumdur ki, vətənpərvərlik tərbiyəsinin məqsədi Vətənini sevən, ona sadiq, öz əməyi ilə Vətənə xidmət etməyə, maraqlarını qorumağa hazır olan inanclı vətənpərvər yetişdirməkdir. Azərbaycanda mövcud vəziyyət gənclərin vətənpərvərlik tərbiyəsi problemlərini kökündən dəyişdirib. Bu prosesin səbəblərindən biri gənclər arasında əlçatanlığı, demokratikliyi, ifadə və fəaliyyət azadlığı ilə diqqəti cəlb edən kollektiv asudə vaxt növlərinin populyarlığının yüksək olmasıdır. Eləcə də gənc nəslin məlumatlılıq səviyyəsi yüksəlməsi məsələyə müsbət təsir edir. Demokratikləşmə prosesləri və çoxpartiyalı sistemin yaranması gənc nəsil tərəfindən vətənpərvərliyin mahiyyətinin dərk edilməsində müəyyən üstünlüklər yaradır. Lakin vətənpərvərliyi konkret cəmiyyətin müəyyən sosial-siyasi və iqtisadi xüsusiyyətlərinə görə yalnız ictimai-tarixi hadisə kimi nəzərdən keçirmək kifayət deyil. Gənclər arasında yuxarıda göstərilən amillərdən müəyyən dərəcədə asılı olmayaraq formalaşan və insanın mənəvi həyatının müəyyən təbəqələrini səciyyələndirən “təbii” vətənpərvərlik əsaslarının mövcudluğunu inkar etmək mümkün deyil. Bura doğma torpağa, yurda, dilə, öz xalqına məhəbbət, adət-ənənələrə hörmət və sair aid olunur. Bu səpkidə də ölkəmizdə durum daim müsbətə doğru inkişaf edir.
Azərbaycan gənci milli vətənpərvərlik ruhuna sadiqdir
Dünya təcrübəsi göstərir ki, sosial dəyərlərin şəxsi dəyərlərə çevrilməsi fərdin özünün aktiv fəaliyyəti əsasında həyata keçirilir. Bu fəaliyyətin formaları insanın həyatının müxtəlif sahələrində fərqlidir. Təbii ki, burada xüsusi əhəmiyyət kəsb edən əmək fəaliyyətidir. Çünki həmin müddət ərzində intensiv sosial təcrübə mübadiləsi aparılır və müəyyən bir cəmiyyətin sistemi mənimsənilir. Bu da vətənpərvərliyə təsir edir.
Araşdırmalardan o da bəlli olur ki, Vətənə məhəbbət və sədaqət dəyərli münasibət obyekti kimi çıxış edir, başqa sözlə, vətənpərvərlik obyektiv və subyektiv dəyərdir. Obyektiv dəyər kimi vətənpərvərlik təməlində yaxşı, doğru, ədalətli bir fenomen kimi qəbul edilir. Subyektiv dəyər kimi ictimai şüurda və mədəniyyətdə təsbit olunmuş normativ ideyaları ifadə edir.Vətənpərvərliyin məzmununun müəyyən edilməsində mühüm məqam vətənpərvərliyin şəxsi əhəmiyyəti ilə onun kollektivçi mahiyyəti arasında əlaqənin gücləndirilməsidir. Vətənə məhəbbət ən yüksək mənəvi hiss kimi cəmiyyətin, Vətənin ehtiyaclarının fərdin öz ehtiyaclarına çevrilməsini şərtləndirir. Bu da o deməkdir ki, vətənpərvərlik, kollektivizm kimi, şəxsi və sosial məqsədlərin birliyini və müxtəlifliyini, əməkdaşlığı və insanların qarşılıqlı əlaqəsini özündə birləşdirir. Bu, fərdin təkcə özünü deyil, həm də özündən kənarda, digər insanlara diqqətini müəyyən edir ki, bu da qarşılıqlı əlaqə, faydalı olmaq, rəğbət bəsləmək istəyi ilə ifadə olunur. Bunun təzahürü də insanın öz vətənpərvərlik borcunu dərk etməsi və yerinə yetirməsidir. Müasir şəraitdə insanın, vətəndaşın ictimai və şəxsi maraqlarının vəhdəti bu anlayışın məzmununda dəyişməz olaraq qalır. Burada mütləq nəzərə alınmalıdır ki, bir xalqın, millətin təşəkkül tapmasında onun gənclərinin necə tərbiyə aldığı, necə vətənpərvər olduğu, milli-mənəvi dəyərlərə necə bağlı olduğu çox böyük önəm kəsb edir. Gənclər, yeniyetmələr xalqın, millətin, dövlətin gələcəyinin sütunlarıdır. Onlar bu gün necə yetişirlərsə, gələcəkdə bütün sahələrdə o dövləti eləcə də irəli aparan insanlardırlar. Ona görə də, onlarla işin görülməsi, onların bütün sahələrdə hərtərəfli inkişafı, əsasən də təhsili, mədəni dəyərləri qavraması, kökünə, soyuna bağlı olması, yeni bilik və informasiyanı qavrayaraq ölkənin inkişafında təbliğ olunması bu gənclərin əsas vəzifələrindən biridir. Təqdirəlaqyiq haldır ki, Azərbaycan gənci müasir, savadlı, ağıllı formada inkişaf edir, lakin onlarla birlikdə əsas dəyəri olan milli vətənpərvərlik ruhuna da sadiqdir. Məhz bütün bunlar Azərbaycanın ən böyük sərvətlərindən biridir və ölkəmizi daha qüdrətli edir.
Tahir TAĞIYEV Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
