Qərb və İsrailin İrana təzyiqləri artır. Bölgəyə yaxın olan ölkələrdən biri də Ermənistandır. Faktiki olaraq, Ermənistan İranla yaxın dostluq edir. Bütün bunların fonunda Ermənistanı gələcəkdə nə gözləyir? Maraqlı olan həm də budur ki, Ermənistan İranla yanaşı, Fransa kimi Qərb ölkəsi ilə də yaxından dostluq edir
Siyasi şərhçi Turab Rzayev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, əlbəttə, biz İran üzərində Qərbin ciddi təzyiqinin olduğunun şahidiyik: “Artıq yanvarın 13-dən ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdərəsinin rəhbəri üç dəfə İsrailə, bir dəfə Misirə səfər edib. Dövlət katibi İsrailə səfəri çərçivəsində, birbaşa görüşlərdə iştirak edib. İsrailin həm keçmiş baş naziri, həm keçmiş ordu qərargah rəhbərliyi, həm indi vəzifədə olan generaliteti İranla bağlı çox sərt açıqlamalar verib. Eyni zamanda ABŞ ilk öncə sülhə tərəf olduğunu bildirsə də, müharibə variantını istisna etmir. Bu yaxınlarda İsraillə birlikdə Amerika Birləşmiş Ştatları 6500 nəfərlik İsrail tarixində ən böyük orta hərbi əməliyyatını həyata keçirdi. Və əməliyyatlardan əvvəl, sonra mənbələr açıq şəkildə bildirdilər ki, bu əslində İrana ABŞ-ın, İsrailin gücünü göstərmək üçündür. İran buna baxıb dərs almalıdır. Belə mühitdə müharibə olması risqi getdikcə artır. Sırf Ermənistana gəldikdə isə, Ermənistanın İranla xüsusi əlaqələri var. Bu əlaqələr İsraildə çox böyük qıcıq doğurur. İsrail vaxtaşırı buna qarşı həmlə edir. Ancaq Ermənistana İranla münasibətlərinin hansısa şəkildə çox ciddi zərbə vuracağını düşünmürəm”.
Ekspertin sözlərinə görəz, İrana sanksiyalardan yayınmağa kömək edən şirkətlərə, banklara, aviakompaniyalara qadağalar qoyulur, onlar sanksiya altına salınır: “Ermənistanın özünün yəqin çox güclü lobbisi, dəstəyi var. Ona görə də, Ermənistanın sırf özünə birbaşa hansısa təhdidin gələcəyini düşünmürəm. Burada birinci məsələ odur ki, Ermənistan Fransanın qismində Avropa İttifaqı və Qərb tərəfindən dəstəklənir. Eyni zamanda Fransa dolayı yollarla müəyyən məsələlərdə İranı da dəstəkləyir. Burada Fransanın mövqeyi bəzən nəzərə alınmır, çünki Əfqanıstan müharibəsində Fransa onlara qarşı çıxış edirdi. Ancaq ABŞ hərbi addımlar atdı. Bir məqamı da nəzərə almaq lazımdır ki, Paşinyan özü də Qərbdə olan liberal çevrələrin hakimiyyətə gətirdiyi şəxsdir. Məhz ona görə də, Paşinyan hakimiyyətdə olduğu müddətcə Ermənistana açıq təhlükə mövcud deyil. Mərkəzi Kəsfiyyat İdarəsi rəhbərinin, Böyük Britaniya kəşfiyyat rəhbərinin səfərləri sırf Paşinyanın özü ilə görüş üçün deyildi. Normalda Ermənistan baş naziri və Ermənistan prezidenti ABŞ-ın dövlət katibinin hansısa müşavirinin köməkçisi səviyyəsində görüşlər keçirirlər. Bu kəşfiyyat rəhbərlərinin birbaşa səfərlərində məqsəd İranı yola gətirməkdir. Çünki açıq şəkildə Paşinyanın üzərindən İrana mesaj verilir. Paşinyanın bu görüşlərdən sonra İrana sıx - sıx getməsi də bununla bağlıdır. Qərb açıq şəkildə İran hakimiyyətinə mesajlar verir ki, özünü Rusiyadan uzaqlaşdırsın, Ukrayna müharibəsində Rusiyanın yanında yer almasın, Qərbə yaxınlaşşın və yaxud, mümkünsə, İranda bəzi vitrin dəyişikliklərinə getsin”.
Ekspertin sözlərinə görə, Paşinyan bu vasitəçiliyinə görə Putinin açıq hədəfinə gəldi: “Onun bu vasitəçiliyi, Qərbin liberal çevrələrinin, demokratlarının emissarlığını etməsi son anda onun Qərb tərəfindən cəzalandırılmasının qarşısını alacaq. Mən düşünürəm ki, Ermənistan sonuna qədər İranla strateji partnyorluğunu saxlayacaq. Əgər görsə ki, həqiqətən İranda çox ciddi hakimiyyət dəyişikliyi baş verir, artıq İrana qarşı müharibə real fazaya keçib, İranda hətta mövcud rejim hakimiyyəti saxlamayacaq, o zaman Ermənistan rəhbərliyi ani qərarla tamamilə İrandan uzaqlaşacaq. Tarixdə bu cür qəfil dönüş etmələr, olduğu cəbhəni dəyişmələr Ermənistan üçün heç vaxt problem olmayıb. Bununla da bağlı tarixi təcrübələr var. Ona görə də bu problemlərdə rahat şəkildə özlərini sığortalaya biləcəklərini düşünürəm. Müəyyən müharibə fazasında açıq təhdidlər, Qərbdən birbaşa göstərişlər Ermənistanı məcbur edə bilər ki, İranla müəyyən qədər arasına məsafə qoysun, sanksiyalara qoşulsun. Bunun da nəticəsində İranın Ermənistan üzərindən narkotrafikinin, çirkli pulları yuma məsələlərinin qarşısını almağa məcbur olsun”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
