Avropa İttifaqının Xarici Əlaqələr və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Jozef Borrel erməni deputatların ağzından vuraraq bəyan edib ki, Avroittifaq tərəfindən Azərbaycana qarşı heç bir sanksiya tətbiq olunmayacaq.
Aİ Laçın-Xankəndi yolundakı vəziyyətlə əlaqədar Azərbaycana qarşı heç bir sanksiya tətbiq olunmasını nəzərdə tutmur: “Sanksiyalar Aİ-nin ümumi xarici və təhlükəsizlik siyasəti məqsədlərinə xidmət edən vasitələrindən yalnız biridir və hazırkı vəziyyətdə nəzərdə tutulmur. Aİ-nin Ermənistan və Azərbaycanla çalışmaları dialoq vasitəsilə həllə nail olmağa yönəlib və hər iki ölkənin rəhbəri buna tərəfdar olub”.
J.Borrel, həmçinin, 2022-ci ilin dekabr ayının əvvəllərindən Aİ-nin Laçın yolunda və onun ətrafındakı hadisələri diqqətlə izlədiyini əlavə edib. Bundan başqa, ali nümayəndə Aİ-nin Ermənistana yeni mülki missiyasının (EUMA) göndərilməsi məsələsini və onun vəzifələrini xatırladıb: “Avropa İttifaqı Ermənistanın Aİ-nin Ümumi Təhlükəsizlik və Müdafiə Siyasəti çərçivəsində ölkəyə mülki missiya göndərmək xahişini cavablandırmaq qərarına gələrək, əməkdaşlığın yeni mərhələsini başladıb. Missiyanın məqsədi Ermənistanın sərhədyanı rayonlarında stabilliyə nail olmaq, yerli səviyyədə etimadı möhkəmlətmək və Ermənistanla Azərbaycan arasında Aİ-nin dəstəyi ilə münasibətlərin normallaşmasına yönəlmiş çalışmalara imkan yaradan şəraiti təmin etməkdən ibarətdir”.
Bir halda ki, missiyanın gəlişi ilə bağlı Azərbaycanla razılaşma yoxdur, ölkəmiz o missiya ilə heç bir əməkdaşlıq etməyib, belədə həmin missiya Azərbaycanla münasibətlərin normallaşmasında hansı rol oynaya bilər?
“Azərbaycan dövləti ilə heç bir razılaşma, anllaşma olmadığı halda bu missiyanın verəcəyi qərar rəsmi Bakı üçün önəm kəsb etməyəcək”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyev buna bir neçə prizmadan yanaşdı: “Əvvəla, Borrelin erməni deputatlarının israrlı tələblərinə rəğmən Avropa İttifaqının Laçın yolu ilə bağlı Azərbaycana qarşı hər hansı bir sanksiya tətbiq etməyəcəyi, ümumiyyətlə, ermənilərin həmin iddialarını geri çevirəcəyi gözlənilən idi. Fakt budur ki, Azərbaycan dövləti öz suveren ərazilərində baş verən ekoloji terrora son qoyulmasını tələb edir. Məlumdur ki, artıq 52-ci gündür bu aksiya davam edir. Ancaq hazırkı dövrə qədər Rusiya sülhməramlı kontingentinin komandanlığı qızıl yataqlarında monitorinqin keçirilməsinə şərait yarada bilmir. Nəzərə alsaq ki, beynəlxalq hüquq və tarixi faktlar bu əraziləri məhz Azərbaycanın əraziləri olaraq tanıyır, bu zaman Aİ-nin ermənilərin tələblərini yerinə yetirməsi ümumiyyətlə mümkün ola bilməzdi. “Qaldı ki, Aİ missiyasının Ermənistana gəlməsinə və orada hər hansı müşahidələr aparmasına, burada bir sıra məqamlara diqqət etmək lazımdır. Azərbaycan dövləti ilə heç bir razılaşma, anlaşma olmadığı halda bu missiyanın verəcəyi qərar, gələcəyi qənaətlər rəsmi Bakı üçün önəm kəsb etməyəcək”.
Politoloq B.Quliyev hesab edir ki, Aİ-nin öz missiyasını Ermənistana göndərməsinin arxasında digər maraqlar dayanır: “Burada iki məqam var: Ermənistanın mövcud rəhbərliyinin təkidi, yəni Rusiyanın 102-ci hərbi bazasının Gümrüdən çıxarılmasına nail olmaq, eləcə də Qərb strukturlarını regiona daxil etmək. Amma sual yaranır ki, Cənubi Qafqaz regionunun ənənəvi aktorları buna imkan verəcəklərmi? 44 günlük müharibədən sonra regiondakı situasiya dəyişib və bu reallığı məhz Azərbaycan özünün siyasi və hərbi qüdrəti ilə həyata keçirib. O cümlədən, burada Türkiyə faktorunun da olduğunu unutmamalıyıq. Ümumiyyətlə, Aİ missiyasının Bakı ilə razılaşdırılmamış şəkildə fəaliyyəti onun uğursuzluqla nəticələnəcəyini bəri başdan proqnozlaşdırır. Bəli, ola bilər ki, Ermənistan regionda dayanıqlı sülhün bərqərar olmasına əngəllər yaratmağa davam edəcək və bu addımına görə layiqli cavabını sonrakı mərhələdə də alacaq. Ona görə də bunu yaxşı bilən rəsmi İrəvan özünü bu dəfə Rusiyanın kürəyi arxasında deyil, Avropa İttifaqının missiyası arxasında sığortalamağa çalışacaq. Ancaq nə beynəlxalq hüquq, nə də digər vasitələr əsl gerçəkliyi heç vaxt arxa plana ata bilməz. Azərbaycan regionun iqtisadi inkişafının, logistikasının və s. tələblərinin təminatında əsas ölkədir və heç bir razılaşdırılmamış missiya, ya da təşəbbüs bunun qarşısını ala bilmək iqtidarına deyil. Bu gün Azərbaycan Aİ ölkələrinin mühüm enerji təminatçısı rolunda çıxış edir və bu ölkələr enerji təhlükəsizlikləri baxımından Bakı ilə davamlı əlaqədədirlər. Düşünmürəm ki, sonrakı proseslərdə Aİ ölkələri Bakının maraqlarına cavab verməyən hər hansı addımlar atsınlar”.
Bir sözlə, politoloq hesab edir ki, Aİ-nin Ermənistandakı missiyasının Azərbaycana hər hansı bir təsirinin ola bilməsi qeyri-mümkündür.
Vidadi ORDAHALLI
