İki ildən çoxdur ki, Vətən müharibəsi başa çatıb, Azərbaycan öz ərazilərini düşmən tapdağından azad edib. Hazırda azad ərazilərdə geniş tikinti-quruculuq, bərpa işləri həyata keçirilir. Azərbaycan dövləti keçmiş qaçqın-köçkünlərin öz yurdlarına qayıtması üçün böyük ölçüdə işlər görür.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə etdiyimiz tarixi qələbə, möhtəşəm zəfər bütün dünyaya bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan xalqı işğal faktı ilə barışmadı və torpaqlarını azad etdi. Bu tarixi qələbə bütün dünyada əks-səda verdi və çox müabət qarşılandı, qəhrəman ordumuz, qəhrəman xalqımız, Müzəffər Ali Baş Komandanımız alqışlandı. Bu gün bütün dünyada, beynəlxalq aləmdə Azərbaycanın tarixi zəfərinin geniş səviyyədə təbliğatı diqqəti çəkməyə bilmir. Bu öz yerində. Əsas məsələlərdən biri isə Ermənistan tərəfindən törədilən sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlərdir ki, dövlət səviyyəsində bu müharibə cinayətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, o cümlədən də Ermənistanın beynəlxalq məhkəmələrdə məşhər ayağına çəkilməsi istiqamətində işlər görülür. Bütün faktlar, sənədlər, sübutlar, bir sözlə beynəlxalq məhkəmələrə təqdim edilən bütün materaillar, dəlillər Ermənistanın əleyhinədir.
Ermənistanın cinayətləri beynəlxalq aləmdə ifşa olunur…
Xarici İşlər Nazirliyindən mətbuata verilən məlumata görə, Azərbaycan hökuməti əsas iddia sənədini Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə təqdim edib. Bildirilib ki, bu, İrqi Ayrı-seçkiliyin Bütün Formalarının Ləğv edilməsi haqqında Konvensiyaya uyğun olaraq ölkəmizin Ermənistana qarşı qaldırdığı beynəlxalq məhkəmə proseslərində mühüm inkişafdır.
Qeyd olunub ki, məhkəməyə təqdim edilmiş əsas iddia sənədi otuz illik ədalətsizliyi qeydə alan minlərlə səhifəlik dəlillərə əsaslanır. Sənəd, Ermənistan tərəfindən ən dəhşətli aktlardan biri olan etnik və milli mənsubiyyətə görə təmizləmə nəticəsində qətlə yetirilmiş, didərgin salınmış və zərər çəkmiş azərbaycanlılar haqqında ətraflı məlumatları ehtiva edir. Ermənistanın qəsbkarlığı və Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınan ərazilərinin qeyri-qanuni işğalı düşünülmüş və məqsədyönlü etnik təmizləmə siyasəti ilə müşayiət olunub. 2020-ci ilə qədər davam edən bu fəaliyyətin məqsədi Azərbaycan rayonlarının dağıdılması, talan edilməsi və istismarı yolu ilə ölkəmizin ərazisində erməni yaşayış məskəni yaratmaq məqsədi daşıyıb.
Sənəddə vurğulanır ki, Azərbaycan 2020-ci ildə torpaqlarını azad etdikdən sonra sözügedən ərazilərdə dəlillərin genişmiqyaslı toplanması işini həyata keçirib. Ermənistanın yüz minlərlə insanın həyatını, saysız-hesabsız ailələri və icmaları, əvəzolunmaz mədəni irsi və ətraf mühiti məhv etməsinin miqyası həqiqətən də dəhşətlidir.
Ermənistanın etnik ayrıseçkilik siyasəti...
“Ermənistanın etnik ayrı-seçkilik siyasəti və əməlləri, o cümlədən otuz ilə yaxın müddətdə ərazilərimizin qeyri-qanuni işğalı həmvətənlərimizin Azərbaycanın Qarabağ bölgəsindəki evlərinə qayıtmasına mane olub. Bugünədək yüzminlərlə azərbaycanlı məcburi köçkün hələ də öz keçmiş evlərinə qayıda bilmir. İşğal dövründə və 2020-ci ildə müharibədən sonra ərazilərdən geri çəkilərkən “yandırılmış torpaq” siyasətinin tərkib hissəsi kimi Füzuli, Ağdam, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan və Kəlbəcər kimi şəhərlər Ermənistan tərəfindən tamamilə dağıdılıb. Azərbaycan torpaqlarının Ermənistan tərəfindən 1991-ci ildə işğalından sonra Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində yerləşən tikililərin 95 faizi yerlə-yeksan edilib. Bu ayrı-seçkilik siyasətinə Ermənistanın mülki evləri və yaşayış məntəqələrini partlayıcı vasitələr və minalarla hədəfə alması da daxildir. 44 günlük Vətən Müharibəsinin başa çatmasından sonra mina partlayışlarında 282 azərbaycanlı həlak olub və ya ağır yaralanıb. Minalar Ermənistanın azərbaycanlı məcburi köçkünlərin geri qayıtmasına mane olmaq kampaniyasının mühüm elementi və ağır mirasıdır”-deyə məlumatda qeyd edilir.
Bildirilir ki, Azərbaycan tərəfi təqdim edilmiş müfəssəl sübutlar əsasında, azərbaycanlıların hüquqlarının geniş şəkildə pozulmasına görə Ermənistanın məsuliyyət daşıdığına dair vəsatətin təmin olunmasını məhkəmədən tələb edib. “Xüsusilə, etnik təmizləmə, o cümlədən qəsdən həyatdan və mülkiyyət hüququndan məhrumetmə, işgəncə, mədəni irsin məhvi, erməni əhalisi arasında azərbaycanlılara qarşı nifrətin təbliği və Ermənistanda nifrət zəminində yaradılmış silahlı qruplara dövlət yardımı ilə bağlı Ermənistan hökumətinin məsuliyyət daşıdığının bəyan edilməsi üçün müraciət ünvanlanıb.
Azərbaycan tərəfinin müraciətində, həmçinin Ermənistanın itkin düşmüş azərbaycanlılara dair bütün məlumatları açıqlamaqla bağlı öhdəliklərini yerinə yetirməsinin, qanunsuz ələ keçirilmiş bütün əmlak və torpaqları azərbaycanlılara geri qaytarmasının, nifrət zəminində təbliğatı dayandırmasının və insan hüquqlarının otuz il ərzində pozulmasına görə məsuliyyətə cəlb olunmasının vacib olduğu vurğulanıb.
Azərbaycan tərəfi sözügedən cinayətləri törədənlərin beynəlxalq hüquqi məsuliyyətə cəlb olunması istiqamətində bütün zəruri tədbirləri davam etdirəcək”. Bu fikirlər də sözügedən məlumatda əksini tapıb.
Məlumat üçün qeyd edək ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi yanvarın 31-də Azərbaycan tərəfinin Ermənistanın azərbaycanlıların insan hüquqlarının məqsədyönlü şəkildə pozulmasına cavab olaraq, “İrqi ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğv edilməsi haqqında” Beynəlxalq Konvensiya (CERD) çərçivəsində təcili tədbirlər görülməsi məqsədilə etdiyi ikinci müraciətə baxacaq. Dinləmələrin Sülh Sarayında keçiriləcəyi qeyd edilir.
Qeyd edək ki, Azərbaycan tərəfi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə ikinci müraciətini yanvarın 3-də təqdim edib.
İSBAM sədri Samir Adıgözəlli bizimlə söhbətində bildirdi ki, Azərbaycanın bu sənədi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə təqdim etməsi çox mühüm addımdır. O qeyd etdi ki, bu təşkilat Ermənistanın insanlıq əleyhinə müharibə cinayətlərinə hüquqi qiymət verməlidir. “Ermənistanın Azərbaycan ərazilərini işğalda saxladığı müddətdə bizə qarşı vurduğu ziyanın həddi-hüdudu yoxdur, bu cinayətlər, ziyanlar saymaqla bitmir. Çünki elə bir sahə yoxdur ki, Ermənistanın vandalizminə məruz qalmasın, minlərlə dinc insanımız həlak olub, 4 minə yaxın insanımız itkin düşüb. Bütün bunlar Ermənistanın törətdiyi insanlıq əleyhinə müharibə cinayətləri üzündən baş verib. Çox təəssüf ki, bu ağrılı prosesləri uzun illər beynəlxalq təşkilatlar sadəcə müşahidə ediblər, amma qərar verməyiblər. Artıq Azərbaycan dövlətinin beynəlxalq məhkəmələrə üz tutması prosesi başlanıb. Dövlətimiz BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə ard-arda iki müraciət edib ki, ikinci müraciətə yanvarın 31-də baxılacaq. Ermənistanın Beynəlxaql Ədalət Məhkəməsinə vermək Azərbaycanın təbii haqqıdır, eyni zamanda da beynəlxalq hüququn vacib tələblərindən biridir ki, Ermənistanın müharibə cinayətlərinə beynəlxalq məhkəmə qiymət versin. Hesab edirəm ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Azərbaycanın müraciətinə çox ciddi yanaşmalıdır. Bu faktlar onu deməyə əsas verir ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Ermənistana qarşı sərt qərarlar qəbul edəcək. Mən buna inanıram.
Hesab edirəm ki, bu məhkəmə beynəlxalq təşkilatlar kimi bu məsələdə ikili standartlara yol verməməlidir. Azərbaycan ictimaiyyətinin narahatçılığına səbəb olan məsələlər həmişə ölkəmizə qarşı ədalətsiz qərarların qəbul edilməsi olub. Ermənistanın xalqımıza, dövlətimizə qarşı törətdiyi cinayətlər təkzibolunmaz faktlarla ortadadır”-deyə S.Adıgözəlli qeyd etdi.
Qurum sədri onu da dedi ki, xalqımız Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Ermənistana qarşı sərt qərar qəbul edəcəyinə ümid edir.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
