30 ildən çoxdur ki, Azərbaycan dövlət müstəqilliyini qazanıb. Bu da uşaqlarımızın milli ruhda böyüməsi üçün yeni imkanlar açıb. Uşaqların tərbiyəsində, dünyagörüşünün, vətənpərvərlik hisslərinin formalaşmasında, o cümlədən də milli ruhda böyüməsində uşaq filmlərinin xüsusi yeri var.
Çox təəssüflər olsun ki, indiki uşaqlar bu filmlərdən məhrum edilib. Çünki uzun illərdir Azərbaycanda uşaq filmləri çəkilmir. Bizim uşaqlar başqa ölkələrin çəkdiyi filmlərin təsiri altında böyüyür, bu isə bizə ciddi ideoloji problemlər yaradır. Müasir dövrdə bizim niyə uşaq filmlərimiz yoxdur? Niyə çəkilmir?
Ekspertlər bildirir ki, bu, Azərbaycan kinosunda ciddi bir problemdir və hazırda ölkəmizdə uşaq filmlərinin çəkilməsinə maraq göstərilmir. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, ümumiyyətlə, uşaq kinosu üzrə nə rejissor, nə dramaturq hazırlayan xüsusi məktəb var.
Heç şübhəsiz, bu gün Azərbaycan kinosuna Əlisəttar Atakişiyev, Şamil Mahmudbəyov kimi rejissorlar lazımdır ki, müasir uşaq filmləri yaradılsın. Qeyd edək ki, vaxtilə Mədəniyyət Nazirliyi uşaq filmlərinin çəkilməsi üçün xüsusi ssenari müsabiqəsi keçiriləcəyini bəyan etsə də, ortada “nə fal var, nə də yumurta”. Bu mövzu illərdir ki, unudulub və heç kəs sinəsini irəli verib bu işi görmək istəmir. Nəticədə də uşaqlarımız yad təsirlər altında böyüyür. Ekspertlər deyir ki, bu məsələ birbaşa Mədəniyyət Nazirliyinin kino şöbəsinin işidir, bu işlə nazirliyin müvafiq qurumu məşğul olmalıdır.
Sevda Sultanova: “Dövlət Proqaramının uşaq filmlərinin istehsalı ilə bağlı bəndi, demək olar, yerinə yetirilmədi”
Kinotənqidçi Sevda Sultanova bizimlə söhbətində bildirdi ki, indiyə qədər bu problem haqda çox danışıb, fikirləri yazılarında əks olunub:“ Bu barədə geniş danışmaq istəmirəm. Təkcə onu demək istəyirəm, “Azərbaycan kinosunun 2008–2018-ci illər üzrə inkişafına dair Dövlət Proqramı”nın bəndlərindən biri də uşaq filmlərinin istehsalı idi. Lakin Dövlət Proqaramının uşaq filmlərinin istehsalı ilə bağlı bəndi, demək olar, yerinə yetirilmədi. Bir dənə “Dərs” adlı film çəkildi, onu da Cavid Təvəkkül və Rafiq Quliyev çəkdi. Bundan başqa film çəkilmədi. Cizgi filmlərinin istehsalı da aşağı səviyyədir”.
Aygün Bünyadzadə: “Təəssüflər olsun ki, uşaq kinosuna çox soyuq yanaşılır”
Tanınmış uşaq yazıçısı Aygün Bünyadzadənin fikirincə, sanki dövlətin aidiyyəti qurumları uşaq filmləri mövzusunu tamamilə unudub. Bunu yaralı yerimiz sayan A.Bünyadzadənin sözlərinə görə, Azərbaycan uşaqlarının yad ideologiyanın təsirinə düşməməsi bizim üçün daha vacibdir. A.Bünyadzadə hesab edir ki, uşaq mövzusuna xüsusi həssaslıqla yanaşılmalıdır. Sovet dövründə Əlsəttar Atakişiyevin və başqa kino xadimlərinin uşaqlar üçün maraqlı filmlər çəkdiyini xatırladan uşaq yazıçısının sözlərinə görə, uşaq mövzusunu hər rejissora etibar etmək olmaz: “Vaxtilə bizim uşaq filmləri çəkən çox gözəl rejissorlarımız olub. “Bir qalanın sirri”, “Asif, Vasif, Ağasif”, başqa gözəl filmlər yaranıb. Əlisəttar Atakişiyev, Rasim İsmayılov kimi rejissorlar olub. Bəlkə də bu gün uşaq filmləri çəkəcək rejissor var. Amma uşaq filmlərinin çəkilməsi üçün güclü maliyyə vəsaiti lazımdır”.
A.Bünyadzadənin sözlərinə görə, maliyyə vəsaiti ilə yanaşı təşəbbüslər olmalıdır. “Çox təəssüf ki, müasir dövrdə uşaq filmləri çəkilmir. Hesab edirəm ki, uşaq filmlərinin çəkilməsi üçün həm güclü maliyyə vəsaiti lazımdır, həm də peşəkar kinorejissor. Görkəmli rejissorumuz Eldar Quliyevin çox güclü tələbələri var. İbrahim Tağıyev uşaq filmləri çəkməyə çox həvəskardır. Bilmirəm, uşaq filmlərinə maraq yoxdur, yoxsa maliyyə vəsaiti ayrılmır deyə çəkilmir. Qəribədir ki, mən bir neçə il Türkiyədə yaşadım, orada da uşaq filmləri görmədim. Son dövlərdə bir-iki film çəkilmişdi. Mən heyrətləndim ki, bunların niyə uşaq filmləri yoxdur? Belə başa düşdüm ki, dünyada uşaq filmlərinə maraq azalıb. Bizdə cizgi filmləri ilə bağlı ssenari müsabiqəsi elan olunmuşdu, amma heç biri çəkilmədi. Təəssüflər olsun ki, uşaq kinosuna çox soyuq yanaşılır. Unudurlar ki, uşaqların formalaşmasında uşaq filmləri, cizgi filmləri çox vacibdir. Uşaq filmlərə, cizgi filmlərinə baxa-baxa böyüyür. Onlar unudurlar ki, insanların bədii estetik zövqünün formalaşması prosesi uşaq yaşlarından başlayır. Təəssüf ki, bu unudulub”.
A.Bünyadzadə deyir ki, Azərbaycan sektorunda oxuyan uşaqlar baxmaq üçün fikm tapmasalar da, rus bölməsində oxuyanlar Rusiya kanallarından filmlər tapıb baxırlar. Konkret olaraq bu gün bizdə uşaq filmləri istehsal olunmur: “Dərs” filmi çəkilmişdi. Ondan başqa film görmədim. Nə nağıl filmlər, nə də başqa janrlarda kinolar çəkilir. Uşaq ədəbiyyatı, uşaq kinosu, bir sözlə, uşağa aid olan sahələr diqqətdən kənarda qalıb. Mənə belə gəlir ki, dövlətin aidiyyəti qurumları bu sahəyə diqqəti daha da artırmalıdır, müasir uşaq filmləri çəkilməlidir”-deyə A.Bünyadzadə qeyd etdi.
Mövzunu hazırlayarkən Mədəniyyət Nazirliyinin kino şöbəsinin mövqeyini öyrənə bilmədik. Əgər mövqeləri olarsa işıqlandıra bilərik.
İradə SARIYEVA
