Ermənistan parlamentinin hakim "Mülki müqavilə" partiyasından deputat Andranik Köçəryan Şaki kəndində azərbaycanlı hərbçinin saxlanılması ilə bağlı sərhəd mühafizəsində problemlərin olduğunu etiraf edib.
O, hərbçinin iki gün ərzində Ermənistan ərazisində və hətta bir evdə qalmasını ciddi təhlükəsizlik boşluğu kimi qiymətləndirib. Köçəryan hadisənin təsadüfi azma, yoxsa diversiya məqsədi daşıdığını araşdırmağın vacibliyini vurğulayıb və hərbçinin tək olmadığını da istisna etməyib.
Deputat Ermənistanın sərhəd təhlükəsizliyi sisteminin, o cümlədən texniki monitorinq və canlı qüvvənin fəaliyyətinin yenidən qiymətləndirilməsini istəyib.
Saxlanılan azərbaycanlı hərbçinin Azərbaycana qaytarılmasının isə yalnız qarşılıqlılıq prinsipi əsasında, yəni Bakıda saxlanılan erməni hərbçiləri ilə mübadilə çərçivəsində mümkün olduğunu bildirib.
Hadisə zamanı erməni qadın və iki uşağın yaralandığı, azərbaycanlı hərbçinin isə saxlanıldığı qeyd olunur.
Ermənistanın Şaki kəndində saxlanılan azərbaycanlı hərbçinin Azərbaycanda məhbus olan Qarabağ separatçıları ilə dəyişdirilməsi təklifini gündəmə gətirməsi nə dərəcədə realdır? Bakı belə bir qarşılıqlı mübadilə təklifinə razı ola bilərmi və bu, gələcəkdə Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində presedent yarada bilərmi?
Züriyə Qarayeva: "Məsələni “hərbçi–separatçı liderlər” mübadiləsi kimi təqdim etmək düzgün olmaz"
Politoloq Züriyə Qarayeva məsələ ilə əlaqədar 'Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, Ermənistan tərəfinin azərbaycanlı hərbçinin qaytarılmasını "qarşılıqlılıq" prinsipi ilə əlaqələndirməsi siyasi müzakirə predmeti ola bilər, lakin hazırda Andranik Köçəryanın açıqlamasında konkret olaraq Qarabağın keçmiş separatçı rəhbərlərinin adı çəkilmir. O, yalnız mümkün təhvilin "əvəzində nəsə" olması fikrini səsləndirib. Buna görə məsələni artıq razılaşdırılmış “hərbçi–separatçı liderlər” mübadiləsi kimi təqdim etmək düzgün olmaz. Üstəlik, Bakının mövqeyində bu şəxslər adi saxlanılan şəxslər deyil, ağır cinayət ittihamları üzrə mühakimə olunmuş şəxslər kimi təqdim edilir və Azərbaycan XİN onların işlərini məhz hüquqi müstəvidə əsaslandırır. Bu baxımdan bir hərbçinin qaytarılması ilə həmin şəxslərin azad edilməsini eyni mübadilə paketinə daxil etmək hüquqi və siyasi baxımdan kifayət qədər mürəkkəb görünür.
Digər tərəfdən, Azərbaycan və Ermənistan arasında saxlanılan şəxslərin qarşılıqlı qaytarılması praktikası mövcuddur: 2026-cı ilin yanvarında Azərbaycan dörd erməni məhkumu ikitərəfli razılaşma və humanizm prinsipi əsasında Ermənistana təhvil verib. Lakin həmin vaxt Azərbaycan hökumətindəki mənbələr keçmiş separatçı rəhbərlərin Ermənistana verilməsi ehtimalını açıq şəkildə istisna etmişdilər. Buna görə Şaki hadisəsinin gələcəkdə saxlanılan hərbçilərin və ya digər şəxslərin qarşılıqlı qaytarılması üçün presedentə çevrilməsi mümkündür, amma bunu avtomatik olaraq Qarabağın keçmiş separatçı rəhbərlərinə şamil etmək üçün hazırda əsas yoxdur. Əksinə, belə bir şərtin irəli sürülməsi Bakı tərəfindən hüquqi statusları fərqli olan iki kateqoriyanın süni şəkildə eyniləşdirilməsi kimi qiymətləndirilə və danışıqları daha da mürəkkəbləşdirə bilər.
Dəniz NƏSİRLİ
