Mədəniyyətin ən güclü daşıyıcısı incəsənətdir. İncəsənət bədii gücə malikdir. Kino həm millətləri yaşadır, həm də onların mədəniyyətini təbliğ edir. məlumdur ki, uzun illərdir kinoa sahəsinin inkişafı üçün dövlət tərəfindən vəsait ayrılır. Ancaq bu sahədə vəziyyətin xoşagələn olmadığı qeyd edilir. Bildirilir ki, qonşu ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda kino sənayesinin bərbad vəziyyətdədir.
Bu günlərdə sosial şəbəkələrdə erməni rejissor Roman Muşeqyanın çəkdiyi və mart ayında nümayişi nəzərdə tutulan “Bahar” adlı film müzakirə olunur. Treylerindən bəlli olur ki, texniki cəhətdən keyfiyyətli bu film ideoloji təbliğat məqsədi ilə çəkilir. Bəli, müharibədə məğlub olan ermənilər yorulmadan ideoloji savaşa davam edir, hətta məğlub ölkənin Müdafiə Nazirliyi hansısa ideoloji filmi dəstəkləyir.
Qalib tərəf olmağımıza baxmayaraq hələ də zəfərimizlə bağlı ciddi, tammetrajlı ekran işi ortaya qoya bilməmişik. Məlumat üçün qeyd edək ki, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinədən Azərbaycan kinosunun inkişafı üçün 7,5 milyon manat, 2021-ci ildə 6,5 milyon manat vəsait ayrılıb. Maraqlıdır, kino sektoruna ayrılan pullar hara xərclənib? Nə üçün bunun hesabatı verilmir?
Onu da qeyd edək ki, ötən il maliyyə naziri Samir Şərifovun Milli Məclisin iclasında ölkədə kinematoqrafiyanın durumu ilə bağlı səsləndirdiyi ittihamlar böyük rezonans doğurub. Nazir qeyd edib ki, Azərbaycan kinosunun inkişafı üçün dövlət tərəfindən kifayət qədər maliyyə ayrılsa da, ortaya çıxacaq bir sənət əsəri olmayıb.
Sevda Sultanova: “Uzun illərdir dövlət büdcəsindən kino sahəsinə pul ayrılsa da, ölkədə kino sənayesi formalaşmayıb”
Kino tənqidçisi Sevda Sultanova bildirdi ki, uzun illərdir dövlət büdcəsindən kino sahəsinə pul ayrılsa da, ölkədə kino sənayesi formalaşmayıb. Kinoya məsul olan məmurlar hesabat vermirlər, maliyyə şəffaflığı yoxdur: “Məlumdur ki, bir neçə gündür ki, sosial şəbəkələrdə Ermənistan kinematoqrafçılarının istehsal etdiyi “Bahar...” adlı mövzusu müharibə olan filmdən danışılır. Rejissor Roman Muşeqyanın çəkdiyi film mart ayından Ermənistanda prokata çıxacaq. Erməni saytlarının məlumatına görə, “Bahar...” müharibə, sevgi, vətənpərvərlik, dövlət təfəkkürünün formalaşması haqqındadır və bu motivlərə üç nəslin gözü ilə baxılacaq. Və məqsəd milli ideologiyanın yaradılmasına, dövlətin qorunmasına dair hər bir erməni vətəndaşına çağırış etməkdir. Eyni zamanda Ermənistanın Müdafiə nazirliyinin dəstəyi ilə çəkilən filmin treylərindən bəlli olur ki, bu, əsasən, yerli kinobazarına hesablanmış, insan dramları ilə ideoloji məzmunu bütünləşdirmiş, texniki göstəriciləri keyfiyyətli olan plakat əsərdir. Insanı qəzəbləndirən odur ki, qalib tərəf olaraq bizim filmimiz niyə yoxdur? Niyə indiyə kimi Mədəniyyət nazirliyi müharibə haqda tammetrajlı, effektli bədii film çəkməyib?
Qısametrajlı filmlər üçün nəzərdə tutulan “Böyük Qayıdış” müsabiqə layihəsi nə festival, nə kino bazarı, nə özəl studiyaların fəaliyyətini stimullaşdırmaq üçün yararlıdır. Nazirlik “Böyük Qayıdış” müsabiqəsinin məqsədini bəyan edəndə belə cümlə işlətdi, “məqsəd, habelə Vətən müharibəsində qazanılmış böyük Zəfərə kino vasitəsilə töhfə verməkdir”. Maraqlıdır, niyə indiyədək yoxdu o töhfə?”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, 2020-ci ilin dövlət büdcəsinə Azərbaycan kinosunun inkişafı üçün ayrılmış 7,5 milyon manat vəsait ayrıldı. Ancaq o vəsaitlə nə çəkilib, bəlli deyil. Eyni zamanda, 2021-ci ildə kinoya ayrılmış 6 milyon yarıma hansı işlərin görüldüyü də sual aıtındadır. Maraqlıdır, niyə bu günə kimi kino sahəsinə ayrılan vəsaitin hesabatı verilmir?
Cəlil Cavanşir: “…bilinmir”
Yazıçı, ssenarist Cəlil Cavanşir bildirdi ki, dövlət hər il kinonun inkişafına milyonlarla vəsait ayırır: “Bu işdən məsul olan adamlar, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin Kino Şöbəsi həmin vəsaitləri düzgün istiqamətləndirmir. Təsəvvür edin , Ermənistan ikinci Qarabağ savaşında məğlub tərəf olsa da, artıq orda müharibənin ağrılarını əks etdirən dünya səviyyəli film çəkilib. Hətta məğlub tərəf öz problemini film formatında dünyaya çatdıra bilib. Bizsə, qələbə qazansaq da, hələ də qələbəmizi əks etdirən sanballı bir film ortayan qoya bilməmişik. Bunun səbəbi Mədəniyyət Nazirliyinin kino ilə məşğul olan qurumunun yarıtmaz fəaliyyətindədir. Çünki bu şöbə ayrılan vəsaiti düzgün bölüşdürmür. Dünyanın hər yerində kinodan alınan vergi ilə dövlətin büdcəsi formalaşır. Bizdə isə dövlət öz büdcəsindən kinoya vəsait ayırır. Ayrılan pullar hara gedir, hansı formatda xərclənir bilinmir. Hazırda bu yöndə qətiyyən yaxşı işlər görülmür”.
Ssenarist hesab edir ki, dövlət kino siyasətinə yenidən baxmalı və artıq bu sahəyə vəsait ayırmağı dayandırmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
